Seriktestikke sony serpin qosar sapar

Keshe Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev elimizge memlekettik saparmen kelgen Reseı Federasııasynyń Prezıdenti Vladımır Pýtınmen kezdesti. Aldymen eki memleket basshylary shaǵyn quramda, ıaǵnı ekeýara kezdesý ótkizip, Qazaqstan men Reseı arasyndaǵy baılanystar jaıynda áńgimelesti. Qazaqstan Prezıdenti kezdesý kezin­de V.Pýtınniń elimizge jasaǵan sapary­na óz iltıpatyn bildire kele, bylaı de­di: «Sizdiń Qazaqstanǵa sońǵy memle­ket­tik saparyńyz tórt jyl buryn boldy. Osy merzim ishinde biz ortaq máse­le­­ler­ge qatysty kózqarastarymyzdy árda­ı­ym ózara úılestirip, ekijaqty qa­rym-qa­tynastyń ózekti tustaryn túr­li alańdarda sheship otyrdyq. Sizdiń bul jol­ǵy saparyńyz da qazirgideı kúr­deli ke­zeń­degi yntymaqtastyǵymyzdy nyǵaı­týǵa já­ne keńeıtýge yqpal etetinine senim­dimin». Osylaı degen Qazaqstan basshysy 16 qazanda, ıaǵnı búgin ótetin TMD-ǵa múshe memleketter basshylary keńesi men Joǵary Eýrazııalyq ekonomıkalyq keńes aıasyndaǵy kelissóz máselelerin qozǵady. «Búginde EAEO halyqaralyq arenada qurmet pen bedelge ıe bola otyryp, óziniń aıasyn keńeıtip keledi. Demek, biz durys jolda kelemiz dep esepteımin», – dedi Qazaqstan Prezıdenti. Nursultan Nazarbaev, sondaı-aq, eki memlekettiń áriptestigin damytý keleshegine de toqtalyp ótti. «Biz Sochıde ózara qarym-qatynastarymyzǵa qatysty negizgi máselelerdi talqylaýǵa múmkindik aldyq, endi búgin solarǵa qatysty tıisti qujattar daıyndalyp otyr. Bizdiń qarym-qatynastarymyz «HHI ǵasyrdaǵy tatý kórshilik jáne odaqtastyq týraly» irgeli kelisim negizinde damyp jat­qanyn da aıtqym keledi. Odaqtastyq Ujym­dyq qaýipsizdik týraly shartpen, al eko­nomıkalyq turǵydan EAEO-nyń jarǵy­lyq qujattarymen bekitilgen. Qazaq­stan árdaıym Reseıdiń jaqyn ári se­nimdi kórshisi, odaqtasy bolǵan, alda­ǵy ýaqytta da solaı bolyp qala bere­di. Bul Qazaqstan halqynyń túpki múdde­lerimen toǵysyp jatyr», – dep atap ótti N.Nazarbaev. N.Nazarbaevtan keıin sóılegen V.Pýtın búginde joǵary deńgeıdegi kezdesýler men kelissózder júıeli túrde júr­gizilip kele jatqanyn jetkizdi. «Meniń Reseı-Qazaqstan qarym-qaty­nasyna sıpattama berýimniń keregi joq. Bul – jaı ózara senimdi seriktestik qana emes, tolyq maǵynasynda odaqtastyq qarym-qatynas. Qazaqstan – bizdiń iri saýda-eko­nomıkalyq seriktesterimizdiń biri. Qazirgi tańda 6 myńǵa tarta re­seılik kompanııa Qazaqstanda jumys istep jatyr, nátıjesinde, dollarlyq ekvı­valentpen eseptegende mol kólemdegi ınvestısııa jınaqtaldy. Sizdiń tól bastamańyz – Eýra­zııalyq ekono­mıkalyq odaq belsene damyp, ekonomıkalarymyzǵa oń yqpa­lyn tıgizýde. Biz basqa da kóptegen serik­tesimizdiń EAEO-men túrli pishimde yntymaqtasýǵa nıetti ekenin kórip otyrmyz», – dedi Reseı Prezıdenti. Ekeýara kezdesý aıaqtalǵan soń, kelis­sózder keńeıtilgen quramda jalǵasty. Bul shara Reseı Prezıdenti V.Pýtınniń Qazaqstanǵa memlekettik sapary aıasynda uıym­dastyryldy. Qazaqstan Prezıdenti Reseı bizdiń elimizdiń strategııalyq serik­tesi ári odaqtasy ekenin atap ótti. «Biz Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq­ta ózara yqpaldasyp otyrmyz. Elderi­miz ekijaqty baılanystar aıasynda eko­no­mıka, ǵylym jáne gýmanıtarlyq sala­lardaǵy jobalardy tabysty júzege asyryp keledi. Soǵan oraı biz eki mem­le­kettiń yntymaqtastyǵyna sony serpin qosatyn bul jolǵy kezdesýge aıryqsha mán beremiz», – dedi Nursultan Ábishuly. Qazaqstan Prezıdenti ózara taý­ar aınalymy kóleminiń qazirgi quldyraýy álemdik ekonomıka damýynyń kezeń­di­ligine jáne negizgi eksporttyq taýarlar baǵasynyń tómendeýine baılanysty ýaqytsha qubylys ekenine nazar aýdardy. Bul týrasyndaǵy oıyn Elbasy: «Biz ulttyq deńgeıde de, EAEO aıasynda da úılesimdi jedel sharalar qabyldaý qajet­tigin túsinemiz. Ekonomıkalyq máse­le­lerdiń saldaryn jeńildete túsý úshin rezervterdi paıdalanǵan jón. Eý­ra­zııalyq ekonomıkalyq odaq Uıymnyń barlyq múshesiniń teń quqyly­ǵy jaǵdaıynda qyzmet ete alady, memle­ketteri­mizdiń ókilderi barlyq eldiń múdde­sine jáne ortaq ekonomıkalyq ustanymdarǵa sáıkes jumys isteýi tıis», – dep túıindedi. О́z kezeginde Vladımır Pýtın ekijaqty qarym-qatynas barlyq salada, sonyń ishinde saıasat, ekonomıka jáne qaýipsizdik baǵyttarynda tıimdi damyp keledi degen oıyn jetkizdi. «Biz statıstıkalyq kórsetkishterdiń azdap tómendegenin baıqap otyrmyz, biraq naqty kólem turǵysynan is júzinde ózgeris joq. Biz 2013 jyly qabyldanǵan, 2015 jyly merzimi aıaqtalatyn ekijaqty jospar negizinde jumys istep jatyrmyz. Qazir bizdiń áriptesterimiz 2016-2018 jyldarǵa arnalǵan birlesken jumys jos­paryn ázirleýde. Ony jyl aıaǵyna deıin bekitemiz dep úmittenemin», – dedi Reseı Prezıdenti. Sonymen qatar, V.Pýtın Reseıdiń Qazaqstan ekonomıkasyna salǵan ınvestısııasy shamamen 9 mıl­lıard dollardan asqanyn da atap ótti. Qazaqstan munaıynyń syrtqy na­ryq­qa arnalǵan negizgi kólemi Reseı aýmaǵy arqyly ótetinine, máselen, Qazaqstan munaıynyń basym bóligi Atyraý – Sa­mara, Mahachkala – No­vo­rossıısk jáne Kaspıı munaı qubyrlary arqyly eksportqa shy­ǵarylyp jatqanyna nazar aýdardy, sondaı-aq, joǵary tehnologııalar, ónerkásip, aýyl sharýashylyǵy jáne energetıka salalarynda birlesken iri jobalar bar ekenin atap kórsetti. Aqordadaǵy kelissózder aıaqtal­ǵannan keıin memleketter basshylary brıfıng ótkizip, Birlesken málim­deme jasady. Brıfıng, kútil­genindeı, Qazaqstan men Reseı prezıdentteriniń kelissóz qory­tyn­dysyna arnaldy. Nursultan Nazarbaev Vladımır Pýtınniń Qazaqstanǵa sapary mártebesiniń bıiktigi eki el qarym-qatynasynyń erekshe sıpatyn aıǵaqtaıtynyn atap kórsetti. «Bizdiń elderimizdiń arasynda óza­ra is-qımyldyń, dostyq pen ynty­maq­tastyqtyń ilgeriden kele jatqan jáne naǵyz tabysty tájirıbesi qalyptasqan. Bizdiń árbir kezdesýimiz – birlesken jobalardy júzege asyrý jónindegi naqty ýaǵdalastyqtarǵa, yntymaqtastyqtyń ózara tıimdi shartqa negizdelgen   jańa baǵyttaryn aıqyndaý máselelerine arnalady», – dedi N. Nazarbaev. Qazaqstan Prezıdenti qazirgi kúr­deli ahýaldy eskere otyryp, kelis­sóz­derde ekonomıkada úılesimdi is-qımyldar júrgizý máselesi basty taqyryp bolǵanyna nazar aýdardy. «Bul úshin bizde ekijaqty pishimde de, Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq aıasynda da qajetti nárseniń bári bar. EAEO qurýdyń ózi elderimiz úshin mańyzy zor ıgi qadam bolyp sanalady. Qazaqstannyń ónim óndirýshileri EAEO-ǵa múshe elderdiń aýqymdy naryǵyna shekteýsiz qol jetkizdi. Endi osy naryqta ornyǵý úshin taýar men jumys jáne qyzmet kórsetýdiń básekege qabilettiligin arttyrý kerek», – dedi Qazaqstan basshysy. Nursultan Nazarbaev kelissózder kezinde álemdik ekonomıkadaǵy túıt­kilderdiń saldaryn jeńildetý úshin birqatar naqty sharalar belgilengenin aıtty. «Bular – Reseıdiń gazy men munaıyn Qazaqstan arqyly Qytaıǵa tranzıtteý, Kaspııdegi «Sentralnoe» jáne Hvalynskoe» kenishterin birlesip ıgerý, kómir ónerkásibi salasynda yn­tymaqtasý, tranzıt úshin Kaspıı teńi­zi­niń boıymen Parsy shyǵanaǵyna shy­ǵatyn jańa joldy paıdalaný jaıyn pysyqtaý máselesi. Biz «Batys Eý­ropa – Batys Qytaı» jobasynyń aıaq­talýy, sondaı-aq, ınfraqurylymdyq sa­la­daǵy yntymaqtastyq týraly arnaıy sóılestik. Osy baǵyttardaǵy seriktestikti damytý úshin zor áleýetimiz bar», – dedi Qazaqstan Pre­zıdenti. Nursultan Ábishuly eki eldiń saý­da-ekonomıka salasyndaǵy ózara is-qı­mylynyń keleshegine bólek toqtala kele, Reseı Qazaqstannyń saýda salasyndaǵy dás­túrli iri seriktesi ekenin aıtty. «О́zara taýar aınalymynyń ortasha jyl­dyq kólemi shamamen 21 mıllıard dollardy quraıdy. Reseı kompanııalary Qazaqstannyń iri kómirsýtegi shıkizaty kenishterin ıgerýge qatysýda. Qazaqstanda reseılik kapıtaldyń qatysýymen 5600-den astam kásip­oryn jumys júrgizýde. Búginde Qazaqstannyń In­dýs­trııalandyrý kartasy aıasynda qa­zirdiń ózinde birlesken 20 iri ınves­tısııalyq joba iske asyryldy, 4-eýi atqarylyp jatyr, taǵy 3-eýi bolashaqta qarastyrylmaq», – dedi N.Nazarbaev. Brıfıng barysynda, sondaı-aq, kún tártibindegi ózekti halyqaralyq má­se­lelerge qatysty Qazaqstan men Reseıdiń ustanymdary aıtyldy. «Biz Mınsk ýaǵ­dalastyqtarynyń júzege asyrylý barysyn, jahandyq jáne óńirlik uıymdar aıasyndaǵy yqpaldastyq aıasyn, ásirese, Ortalyq Azııa óńirindegi turaqtylyq pen qaýipsizdikti kúsheıtý máselelerin talqyladyq. Bul rette, Aýǵanstandaǵy, Sırııa men Iraktaǵy ahýaldyń máni zor. Biz Vladımır Vladımırovıchpen osy óńirde qalyptasqan jaǵdaıdy talqyladyq. Búginde shııtter men súnnıtter arasyndaǵy teketiresti óz maqsatyna paıdalaný belsendi júrýde. Alaıda, bul áńgimeler shyndyqqa esh janaspaıdy. Sırııada bolyp jatqan jaıt – bizdiń bárimiz úshin, ásirese, Ortalyq Azııa óńiri úshin ortaq qater. Osyǵan baılanysty biz «Islam terrorızmge qarsy» forýmyn ótkizý ıdeıasyn usynyp otyrmyz», – dedi Qazaqstan Prezıdenti. Elbasy, sondaı-aq, Qazaqstan men Reseıdiń álemdegi ahýaldyń óristeýine jáne ony baǵalaýǵa qatys­ty kózqarastary ortaq ekeni, eki el halyqaralyq máse­lelerdi she­shý jónindegi qadamdarynyń ty­ǵyz úılesimdiligi, bul máseleler boıynsha pikir almasýlar muny taǵy da dáleldegeni atap ótildi. Sóziniń qorytyndysynda Nursultan Nazarbaev Reseı tarapyna Qazaqstan tarıhyndaǵy úshinshi ǵaryshker Aıdyn Aıymbetovtiń ǵarysh ekspedısııasyn uıymdastyrýǵa járdemdeskeni úshin alǵys aıtty. Al Reseı Prezıdenti Aqordada syndarly ári mazmundy kelissózder júrgizilgenin jetkizdi. «Dástúr boıynsha bul kelissózder ashyq ári dostastyq yńǵaıynda ótti. Biz saýda-sattyq, ınves­tısııa, energetıka, kólik, ǵarysh, atom energııasyn beıbit maqsatta paıdalaný sııaqty salalarǵa aıryqsha kóńil bólip, ekijaqty qarym-qatynastardyń barlyq máseleleri boıynsha pikir almastyq», – dedi V. Pýtın. Sonymen qatar, Reseı Prezıdenti eki eldiń Kaspıı munaıyn birlesip ıgerip jatqanyna toqtalyp ótti. «Kaspııden birlese munaı óndirýge qatysty úlken josparlar bar. Máselen, biz Kaspıı teńiziniń soltústik bóliginiń qaırańyn mejeleý týraly 1998 jylǵy kelisimge ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly qujatqa qol qoıdyq. Bul eki eldiń kompanııalaryna iri kómirsýtegi ken ornyn ıgerýge kirisýge múmkindik beredi», – dedi Reseı Prezıdenti. Sonymen qatar, V.Pýtın eki eldiń energııa júıesi sınhrondy, ıaǵnı qaptaldasqan rejimde jumys istep turǵanyn, búginde Qazaqstan men Reseıdiń ortaq elektr energııasy naryǵyn qurý baǵdarlamasy ázirlenip jatqanyn aıtty. «Máselen, qazir Ekibastuz GRES-2-ni keńeıtý jáne qaı­ta jańǵyrtý jobasy júzege asyrylýda. Buǵan qosa, Qazaqstandaǵy birinshi atom elektr stansasyn salýǵa daıyndyq ústin­demiz», – dedi V.Pýtın. Reseı Prezıdenti syrtqy konıýnk­týranyń qıyndyǵyna, eksportqa shyǵa­rylatyn qazaqstandyq jáne reseılik negizgi taýarlar baǵasynyń quldyraýyna, valıýtalar baǵamynyń qubylmalyǵyna qaramastan, ózara saýda-ekonomıkalyq baı­lanystardyń qarqynyn saqtap qalý­ǵa múmkindik bar ekenin aıta kele, bylaı dedi: «Ústimizdegi jyldyń qańtar-shilde aılarynda Qazaqstan men Reseı arasyndaǵy taýar aınalymy rýblmen eseptegende 23 paıyzǵa artty. О́za­ra ınvestısııa aǵyny da ósýde. Máse­len, Qazaqstannyń Reseıdegi ınvestı­sııasynyń kólemi shamamen 3 mlrd. dol­lardy quraıdy. Iаǵnı, bul – reseı­lik bıznes is júzinde Qazaqstan ekono­mı­ka­synyń barlyq salasynda bar degen sóz». V.Pýtın óz sózinde Qazaqstan Pre­zı­dentiniń terrorızmmen kúres máselesinde álem elderiniń kúshin biriktirý usynysyn qoldaıtynyn da jetkizdi. «Biz Qazaqstan Prezıdentiniń barlyq eldiń, eń aldymen halqy ıslam dinin ustanatyn elderdiń lańkestikpen kúrestegi kúsh-jigerin biriktirý usynysyna qoldaý bildiremiz», – dedi V.Pýtın. Birlesken brıfıng barysynda Reseı Prezıdenti Aqordadaǵy kelis­sózder kezinde Eýrazııalyq ekono­mıkalyq odaq qyzmetiniń birqatar aspektileri, halyqaralyq uıymdarmen ózara is-qımyldy arttyrý bolashaǵy qaralǵanyn da aıtyp ótti. Brıfıng qorytyndysynda V.Pýtın Reseıdiń Sırııadaǵy halyqaralyq lańkestikpen kúrestegi is-qımylyn AQSh-tyń synǵa alýyna qatysty jýrnalıster tarapynan qoıylǵan suraqqa bylaısha jaýap berdi: «Men muny túsine almaımyn jáne bul ustanymdy durys emes dep sanaımyn. Bul rette, amerıkalyq ustanymnyń álsiz bolýynyń negizi atalǵan máselede qandaı da bir kún tártibiniń bolmaýynda jatqan sekildi». Sonymen qatar, ol aldaǵy ýaqytta bul kúrdeli úderiske qatysýshylardyń barlyǵymen, onyń ishinde amerıkalyq áriptesterimen syndarly únqatysýǵa úmit artatynyn aıtty. Reseı Prezıdentiniń Qazaqstanǵa mem­­lekettik sapary aıasynda tómen­de­gi­deı ekijaqty qujattarǵa qol qoı­yl­dy: – Jer qoınaýyn paıdalanýǵa qa­tysty egemendik quqyqtardy júzege asyrý maqsatynda Kaspıı teńiziniń soltústik bóliginiń túbin mejeleý týraly Qazaqstan Respýblıkasy men Reseı Federasııasy arasyndaǵy 1998 jylǵy 6 shildedegi kelisim hattamasyna ózgerister engizý týraly hattama; – Qazaqstan Respýblıkasy Úkimeti men Reseı Federasııasy Úkimeti ara­syn­daǵy Avıasııalyq izdestirý jáne qutqarý salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisim; – Qazaqstan Respýblıkasynyń aýma­ǵyndaǵy jer ýchaskesin paıdalana otyryp, Dombarovskıı pozısııalyq aýdanynan zymyrandar ushyrý kezindegi ózara is-qımyl tártibi týraly Qazaqstan Res­pýblıkasy Úkimeti men Reseı Fede­ra­sııasy Úkimeti arasyndaǵy kelisim. Láıla EDILQYZY, «Egemen Qazaqstan». Sýretterdi túsirgender S.BONDARENKO, B.OTARBAEV.