Soǵys, ekonomıkalyq qıyndyqtar men tabıǵı apat saldarynan adamdardyń otanyn tastap, májbúrlikpen ózge elderge aǵyla kóshýi búgin bastalǵan úrdis emes, sondaı-aq, onyń kúni erteń aıaqtala qoımasy da anyq. Sońǵy jyldary jaıly ómir úshin qaýipsiz jer izdeý úderisi álemniń birqatar óńirinde kúsheıe túsip otyr. Bul úkimetter men halyqaralyq uıymdarǵa bosqyndardy ornalastyrý men olardy qonystanǵan jerlerinde yqpaldastyrý qajettiginen týǵan ózekti máselelerdi sheshýdi júkteıdi. Onymen qosa, mıgranttardyń qaýipsizdigi syndy problemalar da bar. BUU men ózge de halyqaralyq uıymdardyń osy másele tóńireginde jarııalaǵan baıandamalarynan mıgranttar men bosqyndar problemasynyń ózektiligi kún sanap arta túskenin, ókinishke qaraı, onyń sheshimi áli de tabylmaı kele jatqanyn ańǵarýǵa bolady.
Bosqyndar máselesi Eýropalyq odaq sammıtinde qaıtadan basty taqyrypqa shyǵarylmaq
Sońǵy birneshe aı boıy Eýropany jaılaǵan mıgrasııalyq daǵdarystan shyǵý joldaryn jan-jaqty qarastyryp kele jatqan Eýroodaq úshin bul áli de basty problema bolyp qalýda. Bul taqyryp Brıýsselde ótetin Eýropalyq odaqtyń josparly sammıtinde kún tártibindegi negizgi másele retinde qaralmaq.
«Eýropalyq odaq lıderleri mıgrasııalyq daǵdarys aıasynda kezdesý ótkizip, atalǵan máseleni jan-jaqty talqylaıtyn bolady. Eýroodaq pen oǵan múshe memleketter bosqyndar máselesin sheshýge bar kúsh-jigerin salyp, mıgrasııa jóninde tıimdi, gýmanıtarlyq jáne qaýipsiz eýropalyq saıasat quryp jatyr», – dep habarlady Eýrokeńestiń baspasóz qyzmeti.
Negizinen Eýoodaqtyń syrtqy shekarasyn bekite túsý, kórshiles elderge jáne onda turatyn bosqyndarǵa qoldaý kórsetý, sondaı-aq, kelimsekter shyǵyp jatqan elder men Eýropaǵa aparar joldaǵy tranzıt memlekettermen áriptestik ornatý arqyly mıgrasııalyq daǵdarystyń túpki sebepterin joıý máseleleri qaralady.
Eýrokeńestiń aqpary boıynsha, jyl basynan beri 710 myń mıgrant Eýropa odaǵynyń 28 elinen resmı túrde baspana suraǵan. Al Eýrokeńes tóraǵasy Donald Týsk boljam boıynsha, Eýropaǵa mıllıondaǵan mıgranttyń ótýge tyrysatynyn málimdedi.
«Qazirgi ýaqytta Sırııanyń ishinde ári-beri kóship júrgen 8 mln. adam bar, taǵy 4 mıllıony onyń mańyndaǵy elderde júr. Biz tek Sırııanyń ózinen mıllıondaǵan bosqynnyń keletinin boljap otyrmyz», – degen ol Eýropaǵa jetýge tyrysatyn Irak, Aýǵanstan men ózge de aımaqtardan mıgranttar bar ekenine nazar aýdardy.
Aljır Jerorta teńizinde zańsyz mıgranttardy qutqarý maqsatynda arnaıy jasaqtar qurdy
Al Arabiya telearnasy Aljır áskerı-teńiz kúshteriniń Jerorta teńizi arqyly Eýropaǵa ótýge tyrysqan zańsyz mıgranttardy qutqarý maqsatynda úsh arnaıy jasaq qurǵanyn habarlady.
Arnaıy jasaqtardyń basty maqsaty – bosqyndardyń teńizden ótýi kezinde bolýy múmkin túrli apattarda barynsha jedel sharalar qabyldap, adam shyǵynyn boldyrmaý.
Sonymen qatar, eldiń jaǵalaý kúzetiniń ókili áskerı-teńiz kúshteriniń arnaıy jasaqtary tek mıgranttardy qutqarýmen jáne olarǵa kómek kórsetýmen ǵana shektelmeıtinin alǵa tartty. Onyń aıtýynsha, arnaıy jasaq ókilderi bosqyndardy Afrıkadan «Kári qurlyqqa» zańsyz tasymaldaıtyn júzý quraldaryn izdep, anyqtaýmen de aınalysatyn kórinedi.
Belgili bolǵanyndaı, qurylǵan ár arnaıy jasaqtyń quramyna qutqarý jumystaryn kúndiz ǵana emes, túnde de júrgizetin áskerı kemeler men tikushaqtar kiredi. «Jedel áreket etý» jasaqtary el astanasy Aljır, soltústik jaǵalaýdaǵy Annaba men eldiń batysyndaǵy portty qala Oranda ornalasady.
Jerorta teńizinde qyzmet etetin mundaı arnaıy jasaqtardyń bolǵany búginde óte mańyzdy. Máselen, tek jyl basynan beri bul teńiz arqyly Eýropaǵa 593 myń 432 bosqyn ótken eken. Mıgrasııa jónindegi halyqaralyq uıymnyń aqpary boıynsha, bıylǵy 9 qazannan beri Eýropadaǵy mıgranttar men bosqyndar sany 13 myńnan astamǵa artqan. Teńizden ótý kezinde 3103 adam qaza bolǵan.
Elinen bezgenderge kómek kórsetilmek
Gýmanıtarlyq kómek jáne daǵdarys jaǵdaılarynda áreket etý máseleleri jónindegi eýrokomıssar Hrıstos Stılıanıdıs Eýrokeńestiń kórshi elderdegi mıgranttarǵa qoldaý kórsetý maqsatynda BUU Dúnıejúzilik azyq-túlik baǵdarlamasyn qosa alǵanda, halyqaralyq uıymdarmen jalpy somasy 50 mln. eýroǵa kelisimshart jasasqanyn aıtyp ótti.
«Eki apta buryn Eýrokeńes mıgranttardyń óz elderinde jáne olardyń kórshi memleketterine kómek kórsetý úshin 500 mln. eýro bóletinin málimdedi. Búgingi tańda men osy kómek aıasynda BUU Dúnıejúzilik azyq-túlik baǵdarlamasy men BUU bosqyndar isi jónindegi Joǵarǵy komıssarıatyn qosa alǵanda, halyqaralyq uıymdarmen jalpy somasy 50 mln. eýroǵa kelisimshart jasasqanymyzdy habarlaı alamyn», – dedi ol.
Eýropalyq kórshilestik saıasaty jáne syrtqy keńeıý isteri jónindegi komıssar Iohannes Han bosqyndar lagerlerinen kelimsekterdiń tek 10-15 paıyzy ǵana ketip jatqanyn málimdedi.
«Bosqyndar lagerlerin kelimsekterdiń tek 10-15 paıyzy ǵana tastap ketýde, qalǵandary ashyq aspanastynda qalyp jatyr, sondyqtan olarǵa belsendi túrde kómek kórsetýimiz qajet», – dedi ol.
[caption id="attachment_2665" align="aligncenter" width="427"]
SERBIA MIGRANTS[/caption]
Kelimsekterdi ornalastyrý máselesi ótkir tur
Bıylǵy jyldyń toǵyz aıynyń ishinde Eýroodaq aýmaǵyna 710 myńnan astam mıgrant kelgen. Bul týraly Syrtqy shekaralar qaýipsizdigi agenttigi habarlady.
«Bıylǵy jyldyń toǵyz aıynyń ishinde EO-nyń syrtqy shekaralarynan ótken mıgranttardyń jalpy sany 710 myń adamnan asty», – delingen agenttiktiń habarlamasynda.
Mıgranttardyń eń kóp aǵyny grek araldaryna jiberildi. Atap aıtqanda, qańtardan qyrkúıek aıyna deıin Grekııaǵa 350 myń mıgrant keldi, sonyń ishinde kóp bóligin Sırııa bosqyndary qurap otyr.
Italııaǵa Lıvııadan kelgen adamdardyń sany, kerisinshe, azaıyp barady. Oǵan aýa raıynyń qolaısyz jaǵdaıy sebep bolyp otyr. Italııa bıligi jyl basynan beri 129 myń mıgrantty tirkegen, sonyń ishinde eń kóbi – Erıtreıa azamattary.
Bul rette resmı málimetterge qyrkúıektiń ekinshi jartysynda serb-vengr shekarasynyń jabylýynan keıin Eýroodaqqa Horvatııa arqyly kelgen 97 myń adam engizilgen joq.
Eýroodaqqa múshe memleketter qyrkúıektiń ortasynda eki jyl ishinde Italııa men Grekııadan 160 myń bosqyndy ózge elderge ornalastyrýdyń tetigin oılastyrǵan bolatyn.
Brıýsselde ótken baspasóz konferensııasynda Eýrokeńes ókili ázirge Eýroodaqtan tek bes eldiń Italııa men Grekııadan mıgranttardy qabyldaýǵa daıyn ekendikterin bildirgenin málimdedi.
«Fınlıandııa, Germanııa, Fransııa, Ispanııa men Portýgalııa qazirgi ýaqytta kelimsekterdi ornalastyrýǵa daıyn ekendikterin bildirdi», – dedi ol.
Belgili bolǵanyndaı, Eýrokeńes jaqyn arada Italııadan kelgen 100 mıgrantty qaýymdastyqtyń ózge elderine ornalastyratyn bolady.
«Alǵashqy 19 mıgrant Italııadan Shvesııaǵa sátti kóshirildi. Jaqynda ol jaqtan taǵy 100 adam qonys aýdarady, – deıdi Eýrokeńes ókili. – Al Grekııadaǵy kelimsekterdi birinshi bolyp Lıýksembýrg qabyldaıdy. Olar osy aptada, bolmasa kelesi aptada kóshirilmekshi». Bul – Eýrokeńes ókiliniń sózi.
Toptamany daıyndaǵan Aıdar О́RISBAEV, «Egemen Qazaqstan».
Bosqyndar máselesi Eýropalyq odaq sammıtinde qaıtadan basty taqyrypqa shyǵarylmaq
Sońǵy birneshe aı boıy Eýropany jaılaǵan mıgrasııalyq daǵdarystan shyǵý joldaryn jan-jaqty qarastyryp kele jatqan Eýroodaq úshin bul áli de basty problema bolyp qalýda. Bul taqyryp Brıýsselde ótetin Eýropalyq odaqtyń josparly sammıtinde kún tártibindegi negizgi másele retinde qaralmaq.
«Eýropalyq odaq lıderleri mıgrasııalyq daǵdarys aıasynda kezdesý ótkizip, atalǵan máseleni jan-jaqty talqylaıtyn bolady. Eýroodaq pen oǵan múshe memleketter bosqyndar máselesin sheshýge bar kúsh-jigerin salyp, mıgrasııa jóninde tıimdi, gýmanıtarlyq jáne qaýipsiz eýropalyq saıasat quryp jatyr», – dep habarlady Eýrokeńestiń baspasóz qyzmeti.
Negizinen Eýoodaqtyń syrtqy shekarasyn bekite túsý, kórshiles elderge jáne onda turatyn bosqyndarǵa qoldaý kórsetý, sondaı-aq, kelimsekter shyǵyp jatqan elder men Eýropaǵa aparar joldaǵy tranzıt memlekettermen áriptestik ornatý arqyly mıgrasııalyq daǵdarystyń túpki sebepterin joıý máseleleri qaralady.
Eýrokeńestiń aqpary boıynsha, jyl basynan beri 710 myń mıgrant Eýropa odaǵynyń 28 elinen resmı túrde baspana suraǵan. Al Eýrokeńes tóraǵasy Donald Týsk boljam boıynsha, Eýropaǵa mıllıondaǵan mıgranttyń ótýge tyrysatynyn málimdedi.
«Qazirgi ýaqytta Sırııanyń ishinde ári-beri kóship júrgen 8 mln. adam bar, taǵy 4 mıllıony onyń mańyndaǵy elderde júr. Biz tek Sırııanyń ózinen mıllıondaǵan bosqynnyń keletinin boljap otyrmyz», – degen ol Eýropaǵa jetýge tyrysatyn Irak, Aýǵanstan men ózge de aımaqtardan mıgranttar bar ekenine nazar aýdardy.
Aljır Jerorta teńizinde zańsyz mıgranttardy qutqarý maqsatynda arnaıy jasaqtar qurdy
Al Arabiya telearnasy Aljır áskerı-teńiz kúshteriniń Jerorta teńizi arqyly Eýropaǵa ótýge tyrysqan zańsyz mıgranttardy qutqarý maqsatynda úsh arnaıy jasaq qurǵanyn habarlady.
Arnaıy jasaqtardyń basty maqsaty – bosqyndardyń teńizden ótýi kezinde bolýy múmkin túrli apattarda barynsha jedel sharalar qabyldap, adam shyǵynyn boldyrmaý.
Sonymen qatar, eldiń jaǵalaý kúzetiniń ókili áskerı-teńiz kúshteriniń arnaıy jasaqtary tek mıgranttardy qutqarýmen jáne olarǵa kómek kórsetýmen ǵana shektelmeıtinin alǵa tartty. Onyń aıtýynsha, arnaıy jasaq ókilderi bosqyndardy Afrıkadan «Kári qurlyqqa» zańsyz tasymaldaıtyn júzý quraldaryn izdep, anyqtaýmen de aınalysatyn kórinedi.
Belgili bolǵanyndaı, qurylǵan ár arnaıy jasaqtyń quramyna qutqarý jumystaryn kúndiz ǵana emes, túnde de júrgizetin áskerı kemeler men tikushaqtar kiredi. «Jedel áreket etý» jasaqtary el astanasy Aljır, soltústik jaǵalaýdaǵy Annaba men eldiń batysyndaǵy portty qala Oranda ornalasady.
Jerorta teńizinde qyzmet etetin mundaı arnaıy jasaqtardyń bolǵany búginde óte mańyzdy. Máselen, tek jyl basynan beri bul teńiz arqyly Eýropaǵa 593 myń 432 bosqyn ótken eken. Mıgrasııa jónindegi halyqaralyq uıymnyń aqpary boıynsha, bıylǵy 9 qazannan beri Eýropadaǵy mıgranttar men bosqyndar sany 13 myńnan astamǵa artqan. Teńizden ótý kezinde 3103 adam qaza bolǵan.
Elinen bezgenderge kómek kórsetilmek
Gýmanıtarlyq kómek jáne daǵdarys jaǵdaılarynda áreket etý máseleleri jónindegi eýrokomıssar Hrıstos Stılıanıdıs Eýrokeńestiń kórshi elderdegi mıgranttarǵa qoldaý kórsetý maqsatynda BUU Dúnıejúzilik azyq-túlik baǵdarlamasyn qosa alǵanda, halyqaralyq uıymdarmen jalpy somasy 50 mln. eýroǵa kelisimshart jasasqanyn aıtyp ótti.
«Eki apta buryn Eýrokeńes mıgranttardyń óz elderinde jáne olardyń kórshi memleketterine kómek kórsetý úshin 500 mln. eýro bóletinin málimdedi. Búgingi tańda men osy kómek aıasynda BUU Dúnıejúzilik azyq-túlik baǵdarlamasy men BUU bosqyndar isi jónindegi Joǵarǵy komıssarıatyn qosa alǵanda, halyqaralyq uıymdarmen jalpy somasy 50 mln. eýroǵa kelisimshart jasasqanymyzdy habarlaı alamyn», – dedi ol.
Eýropalyq kórshilestik saıasaty jáne syrtqy keńeıý isteri jónindegi komıssar Iohannes Han bosqyndar lagerlerinen kelimsekterdiń tek 10-15 paıyzy ǵana ketip jatqanyn málimdedi.
«Bosqyndar lagerlerin kelimsekterdiń tek 10-15 paıyzy ǵana tastap ketýde, qalǵandary ashyq aspanastynda qalyp jatyr, sondyqtan olarǵa belsendi túrde kómek kórsetýimiz qajet», – dedi ol.
[caption id="attachment_2665" align="aligncenter" width="427"] SERBIA MIGRANTS[/caption]
Kelimsekterdi ornalastyrý máselesi ótkir tur
Bıylǵy jyldyń toǵyz aıynyń ishinde Eýroodaq aýmaǵyna 710 myńnan astam mıgrant kelgen. Bul týraly Syrtqy shekaralar qaýipsizdigi agenttigi habarlady.
«Bıylǵy jyldyń toǵyz aıynyń ishinde EO-nyń syrtqy shekaralarynan ótken mıgranttardyń jalpy sany 710 myń adamnan asty», – delingen agenttiktiń habarlamasynda.
Mıgranttardyń eń kóp aǵyny grek araldaryna jiberildi. Atap aıtqanda, qańtardan qyrkúıek aıyna deıin Grekııaǵa 350 myń mıgrant keldi, sonyń ishinde kóp bóligin Sırııa bosqyndary qurap otyr.
Italııaǵa Lıvııadan kelgen adamdardyń sany, kerisinshe, azaıyp barady. Oǵan aýa raıynyń qolaısyz jaǵdaıy sebep bolyp otyr. Italııa bıligi jyl basynan beri 129 myń mıgrantty tirkegen, sonyń ishinde eń kóbi – Erıtreıa azamattary.
Bul rette resmı málimetterge qyrkúıektiń ekinshi jartysynda serb-vengr shekarasynyń jabylýynan keıin Eýroodaqqa Horvatııa arqyly kelgen 97 myń adam engizilgen joq.
Eýroodaqqa múshe memleketter qyrkúıektiń ortasynda eki jyl ishinde Italııa men Grekııadan 160 myń bosqyndy ózge elderge ornalastyrýdyń tetigin oılastyrǵan bolatyn.
Brıýsselde ótken baspasóz konferensııasynda Eýrokeńes ókili ázirge Eýroodaqtan tek bes eldiń Italııa men Grekııadan mıgranttardy qabyldaýǵa daıyn ekendikterin bildirgenin málimdedi.
«Fınlıandııa, Germanııa, Fransııa, Ispanııa men Portýgalııa qazirgi ýaqytta kelimsekterdi ornalastyrýǵa daıyn ekendikterin bildirdi», – dedi ol.
Belgili bolǵanyndaı, Eýrokeńes jaqyn arada Italııadan kelgen 100 mıgrantty qaýymdastyqtyń ózge elderine ornalastyratyn bolady.
«Alǵashqy 19 mıgrant Italııadan Shvesııaǵa sátti kóshirildi. Jaqynda ol jaqtan taǵy 100 adam qonys aýdarady, – deıdi Eýrokeńes ókili. – Al Grekııadaǵy kelimsekterdi birinshi bolyp Lıýksembýrg qabyldaıdy. Olar osy aptada, bolmasa kelesi aptada kóshirilmekshi». Bul – Eýrokeńes ókiliniń sózi.
Toptamany daıyndaǵan Aıdar О́RISBAEV, «Egemen Qazaqstan».
