QULShYNYS

Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtaty Daýylbaı Qusaıynovtyń ýaqyty qalt etkende saılaýshylarmen kezdesýge asyǵatyn ádetin jaqsy bilemiz. Osy joly da parlamentshiler kanıkýlǵa shyqqan bette Astanadan el ishine dereý attanǵan sapary ózi saılanǵan aımaqtyń Osakarov aýdanynan bastalyp, Jańaarqa, Buqar jyraý óńirlerinde jalǵasqan. Depýtattyqqa deıin de búkil is-qyzmeti qalyń qaýymmen qaınasty, muqtaj-múddelerin qoldap-qorǵaýǵa qatysty bolǵan azamattyń sol ortaǵa etene jaqyndyǵy baıqaldy. Bul júzdesýlerden kóńilge ne túıildi? Osy jóninde oı bólisýdi ótingen edik. – Daýylbaı Meı­ram­uly, ózińiz uzaq jyl aýdan ákimi mindetin at­qarǵan kezińizden el ishi jaǵdaıyna jaqsy qa­nyq­syz. Degenmen, qazir burynǵydaı kúnbe-kún bel or­ta­synda júrgen joqsyz. Sondyqtan on­daǵy ózgeris-jańalyq­tar­dyń ózindik erekshe­lik­terin birden ań­daıtyn shyǵarsyz. – Shynynda solaı. Buǵan deıin tikeleı ara­lasyp, kórip júretin­dik­ten kózge úırenshikti bolyp ket­ken­dikten be onshalyqty kóńil aýda­­ryl­maıtyn. Endi aınaladaǵy­nyń bári ózgeshe quby­lys­taı kórinedi. Muny ásirese, Ja­ńa­arqa aýdanyna kelgen saıyn sezi­ne­min. Arada ótken eki-úsh aıdaı ýaqyt­tyń ózinde árdaıym eleń eter­lik jańalyqtar toly bolyp jatady. Naqty bir mysal. Byltyr aýdan­nyń 80 jyldyǵyna oraı bel­gilen­gen 8 ıgi is-shara sátti oryn­dalsa, bıyl onyń aıasy odan da ke­ńeıgen. Atap aıtqanda, Ata Zańy­myz­dyń 15 jyldyǵyna oraı at­qa­rylatyny 20-ǵa ulasypty. О́ńir áleýetiniń qalaı ósip kele jat­qan­dyǵyn, damý men órkendeýge degen qulshynystyń qandaılyq ekenin osydan-aq baǵamdaýǵa bolady. Solardyń birazymen kózbe-kóz tanysyp, aralap kórdim. Osynyń aldynda jol túskende irgetasy qalaný ústindegi 16 páterli eki qa­bat­ty turǵyn úıdiń qurylysy aıaq­talyp qalypty. Jalpy, bul jaqta memleket kómeginen tysqary ár­kim­niń óz kúshimen jeke baspanaly bolýǵa umtylysy jurttyń jaı-kúıin ańǵartarlyqtaı. Taldaý , zert­teý arqyly sony zerdeleı bil­gen aýdandyq ákimdiktiń Sarysý kóshesi boıynan úı salýshylarǵa jer bólýi, oǵan ınjenerlik-kom­mýnıkasııalyq ınfraqurylym jasap jatýy turǵyndarmen qatar bizge de qýanyshty habar boldy. “Jalyn” jańa kenishinen kómir óndirile bastaýy, qus fabrıkasy­nyń, benzın shyǵaratyn, munaı óńdeý zaýyty qurylystarynyń qol­ǵa alynýy aýdan keleshegine úmitti úlkeıte túsipti. Ár saparym­daǵydaı, eldi mekenderdi aralaǵa­nym­da basty nazar “Jol kartasy” baǵdarlamasy sheńbe­rin­de atqarylý ústindegi ju­mystarǵa aýdaryldy. Baıdaly bı, Bıdaıyq aýyl­da­ryn­da­ǵy mek­tep­te­gi, medısınalyq pýnkt­­tegi jóndeý iste­rine negizinen jergilikti jastardyń tartylýyna, ózderi aıtqandaı rıza­lyq­tary zor eken. So­lardyń biri – Ybrahym Ospanov degen azamat­tyń atalǵan shara arqa­synda aýyldarynyń shy­raıy kirip qalǵanyn, jaz boıy bos sendelip júretin za­man­das­ta­ry­na paıdaly is tabylǵa­nyn, osy baǵdarlamanyń aldaǵy ýaqytta jal­ǵasa berýin kópshilik koldap, Par­lamentke jetkizýge ótingenin atap ketkim kelip otyr. Jańaarqadaǵy jarqyn ister jańǵyryǵy jan-jaqqa jaıylyp, úlgige aınalýy Buqar jyraý aýda­nynan kórindi. Jalpy baıqasanyz, óńirlerde búginde ishteı tamasha bir básekelestik bar sııaqty. Kósheler­di, aýlalardy abattandyrý, kent, aýyl ajaryn ashý, jurtqa medı­sı­nalyq, mádenı qyzmet kórsetý túr­lerin jetildirý, áleýmettik qoldaýdy kóterý baǵytynda kóshten ozýǵa umtylys jarasty úrdiske qalyp­ta­syp barady eken. Botaqara kenti­nen Baıanaýyl, Qarqaralyǵa qaraı aınalym betkeıinen tómen mól­diregen “Kaskad” sý qulamasy kesh­kilik jastar súısine demalatyn oryn bolypty. Al bul tus byltyr tasy taban tesken jer edi. Ǵabıden Mus­tafın atyndaǵy kenttegi “О́mir” meıirimdilik úıine kútimge alynǵan qart saılaýshylarmen kezdesýdiń sońy osynda jańa balalar kitaphanasy ashylýyna qa­tysýmen oraılas keldi. Olar bireýi syrqaýly, bireýi jalǵyzilikti óz­derindeı jandarǵa memleket tara­pynan kórsetilip jatqan qamqor­lyq úshin Elbasyǵa aq alǵystaryn aıtty. El ishi ómiriniń jarqyn kóri­nisine Nura aýdanyndaǵy Sherba­kov, Izendi aýyldary beınesinen de kýáger boldyq. Bizdiń aldymyz­da jergilikti turǵyndarǵa jasalǵan áleýmettik-turmystyq sharalar sha­rapatyn kórýge, ıgilikti isterdi úı­re­nýge kelgen aýdan basshylary, sharýashylyqtar jetekshileri kó­ńil­derine kóp jaıdy túıip qaıtty dep oılaımyz. – Dáýke, endi áńgime kezeginde saılaýshylarmen kezdesýlerde kóte­ril­gen máselelerge toqtalsańyz. Jurt­ty ne tolǵandyratyny baı­qaldy? – Jasyratyny joq, burynda­ry sóz ákimderge, mekemeler bas­shy­laryna shaǵym aıtýdan, kúnde­likti turmystaǵy kemistikterge ókpe-renish bildirýden, árkimniń jeke jaı-kúıin kúıtteýden basta­la­tyn. Búginde ondaı salǵylasý sırek. Azamattar mádenıettiligi, oı-tolǵamy, kózqarasy ósken. Taǵy bir qýantarlyǵy, Parlament ju­mysy qalaı júrip otyrǵandyǵyn birazy jaqsy biledi. Birinshi kezek­te talqylanýǵa tıisti zań jobalary daıyndalýyna oı salady. Máselen, Jańaarqa aýdany aýmaǵynda keıin­gi kezde birneshe kenishter ashylǵan. Árıne, óńirlik ekonomıka damýyna óte úlken sep. Alaıda, turǵylyqty halyqtyń alańdaýshylyǵyn týǵyz­ǵan jaǵy da bar. Ejelden mal ósi­rý­ge jaratylǵandaı aımaq ajary tozyp, júdeý ústinde ekeni maza­laı­dy. Marganes pen kómir shyǵaryla bastaǵan Qyzyljar stansasy jáne Eralıev selolyq okrýgindegi bu­rynǵy shóbi shúıgin, sýy mol shu­raıly jerler qazir shań-tozańǵa batqan. Kendi qorshaǵan ortaǵa za­la­ly tımes­teı etip alýǵa kóńil bólinbeýde. Mundaı áreketter bas­qa óńirlerde de kezdesedi. Zań ar­qy­ly shekteý qoıyl­masa, toqtaý bol­maıtyndyǵy túsinik­ti. Jańaarqa­lyq­­tardyń osy oraıdaǵy oı-usynystaryn áriptesterim aldyn­da kótermekpin. Saılaýshylarmen ashyq áńgime­lesý, pikir alysýlarda ańǵaryl­ǵan­daı densaýlyq salasynda engizilip jatqan jańa reforma tóńireginde jeti ret ólshenip , bir ret pishiletin jaıdyń biri – aýyldyq aýrýha­nalar keleshegi. Talapqa sáıkes syr­­qat qaı aýrýhanada em qabyl­dasa, qarajat soǵan aýdarylady. Al naýqastyń bári qala jaqty qalap ketse, aýyldaǵy aýrýhanalar jaby­lýy múmkin, bul medısınalyq qyz­metkerlerdiń jumyssyz qalýyna soqtyrady. Sondyqtan jergilikti dá­rigerlerdiń óz múddeleri qorǵa­lýy týraly tilekteri túsinistikpen qabyldandy. Eldi mekenderdiń aýyz sýmen qamtamasyz etilý jaıy, ásirese, kóp kozǵalǵan áńgime boldy. Bul baǵ­darlama keıbir jerlerde tııa­naq­ty oryndalmaǵany aıtyldy. Jum­salǵan qarjynyń qaıtarymy osy salada jekemenshik qurylym­dar qurý arqyly alynsa degen pi­kir­ler qulaq túrdirdi. Atalǵan má­se­le jóninde “Botaqara sý qoja­lyǵy” QMK ujymy músheleriniń ortaǵa salǵan keleli keńes-usy­nystary depýtattyq is-josparyma oı tolyqtyrdy. El ishine bul jolǵy jumys saparymnan kókeıge túıgenim kóp. Saılaýshylar únin Parlament qabyrǵasynda estirtýge daıynmyn. – Áńgimeńizge rahmet. Áńgimelesken Aıqyn NESIPBAI. Qaraǵandy oblysy.