О́tken jyldar betteri paraqtalyp, jyldar keıin shegingenimen, onyń kókjıegi búginimizben, bolashaǵymyzben tyǵyz baılanysty. О́ıtkeni, «О́tkensiz – búgin joq, búginsiz – erteń joq», «Tarıhy joqtyń bolashaǵy joq» deıdi dana halqymyz. Iá, búginde táýelsiz elimizdiń aýyzbirshiligin saqtaýǵa uıytqy bolǵan qarııalarymyz – bizdiń asyl qazynamyz, tiri tarıhymyz. Olar ózderi beınetin de, zeınetin de kórgen sońǵy júz jyldyń basty oqıǵalarynyń ńaǵyz kýágerleri. Sondyqtan da, olardyń keshegi jáne búgingi, erteńgi bolashaq jaıly, adamdyq qundylyqtar týraly ómirsheń oı tolǵamdary, ulymyzdy ulaǵatty, qyzymyzdy ádepti etip ósirý jolyndaǵy analyq, atalyq janashyr lebizderi barshamyz úshin zor ǵanıbet. Keshegi ata dástúrimiz ben búgingi zaman talaptaryn ózara úılestire otyryp, balalaryn, nemerelerin tárbıeleý barysynda adamgershilik pen meıirimdiliktiń ǵajaıyp úlgilerin kórsetip, kóneniń kózindeı tárbıege toly taǵylymymen aınalasyna úlgi bolǵan, el úshin, jer úshin qan maıdanda erlik kórsetken jandardyń biri Sholpanqul Qarashev ata týraly syr shertkim keledi. Ol kisi 1925 jyly 20 mamyrda dúnıege kelgen. Qarapaıym otbasynan shyqqan Sholpanqul atanyń jastyq shaǵy soǵys jyldaryna tuspa-tus keldi. Sol kezde nebári 18 jastaǵy órimdeı jas jigit Ile aýdandyq áskerı komıssarıatynan shaqyrý qaǵazyn alyp, 1943 jyly qan maıdanǵa attanady. Uly Otan soǵysynda №205 atqyshtar polkinde bólimshe komandıri, kishi serjant sheninde II Ýkraına maıdanynda soǵysqa kiredi. Batys Ýkraınany fashısterden azat etýge qatysqan. Sol jolda talaı qıynshylyqty bastan keshirgen bulardyń polki jaý qorshaýynda qalady. Qorshaýdaǵy áskerde tamaq ta taýsylady. Basynan ótken qıynshylyqtarǵa qaramastan, ash-jalańash júrip, qorshaýdy buzyp, turaqty armııaǵa qosyldy. Sol Batys Ýkraınada Eltýshkı degen derevnıany azat etý kezinde oń aıaǵynan aýyr jaraqatpen qosa kontýzııa alyp, dárigerlerdiń talaby boıynsha maıdannan Jetigen aýylyna qaıtqan. Maıdannan alǵan aýyr jaraqatyna qaramastan, 40 jyl temirjolshy bolyp jumys istegen. Eńbekte ozat bolǵandyǵyn áıgilep, Temir jol mınıstrliginiń Qurmet taqtasynda úzbeı sýreti ilinip turatyn. Sholpanqul atamyz Uly Otan soǵysyna qatysqany úshin kóptegen medal, ordenmen marapattalǵan. Birinshi-ekinshi dárejeli «Otan soǵysy» ordenimen, eki márte «Erligi úshin» medalimen, Jeńistiń 20, 30, 40 jyldyǵyna arnalǵan mereıtoılyq medaldarmen marapattalǵan. 1959 jyly Jetigen aýyldyq okrýginde depýtat bolyp saılanǵan. Jary Kúlshara Álmenbetova ekeýi 10 bala tárbıelep, ósirgen. Kúlshara apa da Uly Otan soǵysynda tylda aıanbaı eńbek etip, «Eńbektegi erligi úshin» medalimen marapattalǵan. Qazirgi ýaqytta úlken uly Bolat – otstavkadaǵy ofıser. Tasbolat «SK Bazıs» kompanııasynyń bas dırektory, Murat osy kompanııada brıgadır bolyp eńbek etedi. Ákesiniń jolyn qýyp, temirjolshy bolǵan Bekbolat 2012 jyly jeltoqsan aıynda aıaq astynan dúnıe saldy. Talǵat, Qaırat, Samat degen uldary qurylys salasynda, qarashańyraq ıesi Kenjebek – jeke kásipker. Eki qyzdyń úlkeni Batıha – zeınetker. Álııa JQT «Almaty gaz tarmaǵynda» qyzmet etedi. Osynshama aqyldaryna kórki saı tárbıeli balalardy ósirgen atamyz ben apamyz 54 jyl tatý-tátti birge ómir súrgen. 24 nemere súıip, ómirden ozǵan. Ekeýi de abyroıly, elge syıly, óte eńbekqor, adal jandar edi. Qarashevtar otbasynyń ereksheligi: artynda qalǵan ul, qyzdary qazirgi ýaqytqa deıin Uly Jeńis kúnin asa qurmetpen atap ótetini jáne barlyǵy qarashańyraqqa jınalyp, áke-sheshesin eske alyp, qadir tutatyndyǵy. Týyp-ósken Ile aýdanynda 40 jyldan asa adal eńbek etip, jastarǵa úlgi bolǵan Sholpanqul ata 2000 jyly dúnıeden ozsa da, esimi umyt bolmaı Jetigen aýyly halqynyń zerdesinde qurmetpen saqtalýǵa tıis dep oılaımyn.
Rıza SAÝYRBAEVA, Jetigen aýylyndaǵy № 3 orta mektep muǵalimi. Almaty oblysy.
