Elbasy kitaphanasy

Astananyń kún sanap ósip, kórkeıip kele jatqanyn kórgende kóńiliń marqaıyp, mereıiń óse túsedi. Mundaı maqtanysh sezimi óz taǵdyryn eliniń bolashaǵymen baılanystyra qaraıtyn qazaqstandyqtardyń árbirinde kezdesetinine senimdimiz. 

Az ǵana ýaqyttyń ishinde álem tanyǵan, talaılar tamsanǵan, saıa­sı-ekonomıkalyq, mádenı-rýhanı ortalyqqa aınalyp úlger­gen Astana jóninde kóp aıtýǵa bolady. Ásirese, qaladaǵy zama­naýı úlgidegi ǵımarattar, demalys alań­dary, halyqtyń ıgiligine arnal­ǵan áleýmettik nysandar, aınadaı jarqyraǵan kósheler jáne basqalar jóninde talmaı sóıleı bergiń keledi. Aqorda, Senat, Májilis, Úkimet úıleri, «Báıterek», Táýelsizdik saraıy, Beıbit­shilik jáne kelisim saraıy, «Han Shatyr», «As­tana arena», «Astana Opera» teatry, «Qa­zaqstan» konsert zaly, Ulttyq mýzeı, Na­zarbaev Ýnıversıtet, El­basy kitap­ha­nasy jáne taǵy basqalar bolyp tizbek­te­lip kete beredi. Bul Astananyń saıası ári rýhanı iri ortalyqqa aınalǵanyn anyq ańǵartady.

Búgin biz joǵaryda atalyp ótken ǵı­marat­tardyń arasyndaǵy Elbasy kitap­hanasyna keńirek toqtalmaqpyz. Maq­satymyz – osynaý áıdik te ásem, mán-ma­ńyzy joǵary, zamanaýı sáýlet óneriniń ozyq úlgileriniń biri sanatyndaǵy atalǵan nysanmen tanystyrý. Atalǵan memlekettik mekeme Elbasynyń 2014 jyldyń 13 naý­ryzyndaǵy «Qazaq­stan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasynyń kitap­hanasy» memlekettik mekemesiniń keıbir máseleleri týraly» Jar­lyǵymen qurylǵan-dy. Quryl­taıshysy – Qazaqstan Respýb­lıkasynyń Prezıdenti, ókiletti organy – Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Ákimshiligi. Ony qurýdaǵy nıet – Qazaqstan Prezıdentiniń jeke kitaphanasy men jeke muraǵatynyń jumysyn uıymdastyrý, elimizdiń qalyp­tasýy men damýyn, osynaý úde­ris­tegi Tuńǵysh Prezıdenttiń jetek­shi rólin, onyń jasampazdyq-shyǵarmashylyq ıdeıalary men bastamalarynyń mazmunyn zerdeleý jáne Elbasynyń bastamalaryn aqparattyq-ımıdjdik turǵydan ilgeriletý.

Jalpy, Tuńǵysh Prezıdent kitaphanasy Memleket basshy­synyń ortalyǵy bolyp turǵa­nymen erekshe. Iаǵnı, bul mekeme kitap­hana, muraǵat qyzmetimen tikeleı aına­lyssa da, qyzmettik sıpaty ádettegi kóp­shiliktik kitap­hanalardan ózgeshe. О́ıt­keni, bul ny­san – Elbasynyń jeke kitap­hanasy, jeke muraǵaty. Prezıdenttik kitaphanalardyń tarıhyna úńilsek, bizdegideı tájirıbe AQSh-ta ǵana, onyń ózi bir-aq ret oryn alypty. Bı­lik basynda otyrǵan kezinde Franklın Rýz­velt óziniń prezıdenttik ortalyǵyn ja­saqtaǵan. Sonyń negizinde keıin onyń esi­mi­men atalǵan kitaphana-murajaı boı kótergen-di.

Elbasy kitaphanasy ornalasqan keshen – Astana qalasynyń maqta­nyshyna aınalǵan sáýlettik týyn­dylardyń biri dep tolyq senimmen aıta alamyz. Ǵımarat 2013 jyly brıtanııalyq tanymal sáýletshi Norman Fosterdiń jobasy boıynsha salynǵan. Jalpy aýmaǵy – 28 myń sharshy metrden astam. Ǵımarat aspanǵa, ıaǵnı ushar bıikke umtylǵan kóz ja­na­ry tárizdi. Ol ózindik záýlim de qaıta­lanbas syrtqy kelbetimen Qazaq eliniń qaryshtap damý baǵdaryn, ómirlik jolyn, qýatyn kórsetedi. Munda Memleket basshysynyń qaty­sýy­men asa aýqymdy ári zor mańyzǵa ıe halyq­aralyq, respýblıkalyq jıyndar ótkizilip turady. Máselen, 2014 jyldyń 11 qara­shasynda Elbasy Nur­sultan Nazarbaev «Nurly Jol­ –­ bolashaqqa bastar jol» Joldaýyn osy nysanda jarııalady. Sonymen qatar, Elbasy bıyl ótken Prezıdenttik saılaýdyń aldyn ala qorytyndy málimetterin partııalastarymen birge osy ǵımaratta tyńdady. Osyǵan qarap, kitaphananyń qazirdiń ózinde-aq tarıhı mańyzdy nysanǵa aınalǵanyn baıqaýǵa bolady.

Ǵımarattyń 1-qabatynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasynyń jeke muraǵaty ornalasqan. Ol Elbasynyń ómirbaıandyq, shyǵarmashylyq materıaldarynan, memlekettik jáne qoǵam­dyq qyzmet barysynda jınalǵan qujat­tardan turady. Jeke muraǵat qorynda 127 myńnan astam birlik qujat jınaqtalǵan. Elbasy kitaphanasynyń taǵy bir erek­sheligi, onda Memleket basshysyna syı­ǵa tartylǵan eksponattar da saqta­lady. Búgin qorda 400-ge jýyq eks­ponat bar eken. Olar – syılyqtar, Elba­sy­nyń jeke zattary, óner ónimderi, rarıtetter. Dáliregi, memleket jáne úkimet basshy­larynyń, birqatar elderdiń resmı ókilderiniń, halyqaralyq kompanııalar men uıymdardyń, ataqty memleket, saıası, qoǵam jáne óner qaıratkerleriniń Qazaqstan Prezıdentine resmı saparlary, is-sharalar barysynda bergen syılyqtary osynda saqtaýly.

Elbasy kitaphanasynyń 2-qabatynda ekspozısııa-kórme ornalasqan. Munda «Álemdi ózgertetin ıdeıalar» atty ınteraktıvtik bilim berý ortalyǵy bar. Elbasy kitaphanasynyń taqy­ryptyq-ınteraktıvtik bóliginiń negizgi ózegi – «Prezıdenttik eks­po­zısııa». Bul bólimde Nur­­sultan Nazarbaevtyń tulǵalyq qasıet­teri týraly jan-jaqty málimet usynylǵan. Turaqty ekspozısııanyń mindeti – Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasynyń ıdeıalaryn kórsetý.

Ǵımarattyń 3-qabatynda Elbasynyń jeke kitaphanasy ornalasqan. Elbasynyń eńbekteri Qazaqstannyń damýyndaǵy eleýli oqıǵalardy, memleketimizdiń qaryshty qadamdaryn aıqyn kórsetedi. Ekspozısııany Qazaqstan Respýblıka­sy­nyń Tuńǵysh Prezıdenti N.Á.Nazarbaev týraly qazaqstandyq jáne sheteldik avtorlardyń kitaptary, sondaı-aq, elimizdiń syrtqy saıasatynyń qalyptasýy men damýy, shet memlekettermen dıplomatııalyq qarym-qatynastary týraly kitaptar jalǵastyrady. Mádenı murany saqtaý – Memleket basshysynyń asa mańyzdy bastamasy. Sondyqtan da ekspozısııadan «Mádenı mura» baǵdarlamasy boıynsha shyǵarylǵan kitaptar – «Babalar sózi», «Orys, túrik, parsy, mońǵol jáne qytaı derekkózderindegi Qazaqstan tarıhy» oıyp oryn alǵan. Munda «Álem ádebıeti» galereıasy da bar.

Elbasynyń jeke kitaphanasy qorynda Nursultan Nazarbaevtyń 1960-jyldardan bastap jınaǵan kitaptary saqtaýly. «Sırek qor» kolleksııasynda XVIII-XIX ǵasyrlarda ár tilde jaryq kórgen sırek kitaptar qoıylǵan. «Syıǵa berilgen kitaptar» toptamasyn Elbasymyzǵa ár jyldary kórnekti saıası jáne qoǵam qaıratkerleri tartý etken basylymdar quraıdy. Kitaphanada oqyrmandardyń tyny­ǵyp, demalýy úshin barlyq jaǵdaı qarasty­rylǵan.

Joldybaı BAZAR,

«Egemen Qazaqstan».

Sýretterdi túsirgen Erlan OMAROV.