13 Naýryz, 2015

Úsh qurby, úsh qalamger

550 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin
Qazaqstan Jazýshylar odaǵynda Shárbaný Beısenova, Maǵıra Qojahmetova jáne Sara Latıevanyń shyǵarmashylyǵyna arnalǵan «Men qazaq qyzdaryna qaıran qalam» atty ádebı kesh ótti. DSC00221 Budan jarty ǵasyr ýaqyt buryn biri – Qazaqstannyń shyǵysynan, biri – batys óńirinen, al úshinshisi Saryarqa jerinen asqaq arman jetelep kelgen órimdeı jas úsh qyzdyń taǵdyr joldary Alataý baýraıyndaǵy ásem Almatyda toǵysqan edi. Shárbaný Beısenova, Sara Latıeva jáne Maǵıra Qojahmetovalar eldiń eleýli basylymdarynda jastyq jalyndarymen, salıqaly daryndarymen qyzmet istedi. Olar halqymyzdyń talaı-talaı tamasha ul-qyzdarynyń esimderin el esinde qaldyrý jolynda ter tókti, talaı uıqysyz túnderin jazý ústeliniń basynda ótkizdi. Eńbekteri janyp, tom-tom kitaptary jaryq kórdi. Sóıtip, ádebıettegi izashar apalary Márııam Hakimjanova, Sara Myńjasarova, Kúlımán Júnisova, Látıfa Qurmanaeva, Shárbaný Qumarovalardyń izin jalǵastyryp, keıingi býyn jazýshy sińlilerine úlgi-ónege kórsetýde. Shyn mánisinde de atalmysh úsh jazýshynyń qaı-qaısysy bolmasyn qazaq prozasynda, baspasózinde eleýli eńbek etip keledi. Shárbaný Beısenovanyń áńgimeleri, hıkaıattary oqyrman qaýymǵa keńinen tanymal. Ásirese, «Súzgeniń sońǵy kúnderi» hıkaıatynda Sibir jurty kúıregen kezdegi oqıǵany arqaý etip ala otyryp, Saryarqa sultanynyń qyzy, Kóshim hannyń kishi áıeli, azattyqtyń alǵashqy qurbany bolǵan Súzge hanymnyń kórkem ádebıettegi beınesin ádemi shyǵarǵan. Jazýshynyń endigi bir izdenisi – Qazan handyǵy patshaıymy Súıinbıke taǵdyry. Ony zertteý úshin arnaıy izdenispen Qazan qalasyna da baryp kelgen. Ǵumyry qaıǵyǵa toly tarıhı tulǵany ulyqtaý maqsatynda Astana qalasynan Súıinbıke atyna kóshe surap usynys ta jasap júr. Al endi Sara Latıeva týraly aıtqanda birden qazaqtyń bulbul ánshisi Kúlásh Baıseıitova eske túseri anyq. Sahna juldyzynyń ómiri men shyǵarmashylyǵy tutas qarastyrylyp, jan-jaqty qamtylǵan «Bulbul» atty kitap óz oqyrmanyn da tapty, avtoryn da elge tanymal etti. Jalpy S.Latıeva shyǵarmashylyǵy, ádebıettegi bar bitim-bolmysy ónerdi, ondaǵy birtýarlar beınesin músindeýge arnalǵan. Bul – onyń basty ereksheligi. Osy oraıda «Ǵıbraty mol ǵumyr» serııasymen shyqqan «Hadısha Bókeeva» derekti hıkaıaty, odan keıingi «Hadısha men Baıǵalı» atty ómirbaıandyq esse nazar aýdararlyq. Kitapty oqı otyryp elý jyldan asa drama sahnasynyń gúli bolǵan Hadısha Bókeeva men opera sultany bolǵan Baıǵalı Dosymjanovtyń ómir men ónerdegi aıshyqty birligin kóremiz. Maǵıra Qojahmetova bolsa «Lenınshil jas» gazetinde óner jaıyndaǵy esse, maqalalarymen daralandy. Kele-kele jazýshylyqqa bet burdy. «Kúnniń altyn synyǵy», «Álem-áýen», «Jyly shyraı», «Adam – qupııa», «Jantásilim», «Japadan jalǵyz» kitaptary psıhologızmmen órilip, ony tanymal jazýshylardyń qataryna qosty. Maǵıra shyǵarmashylyǵyna jankeshtilik tán. Qıyndyqtarǵa qaramastan nesheme jyldan beri balalarǵa arnalǵan «Balbulaq» jýrnalyn, medısınalyq-tanymdyq «Dertke daýa» gazetin shyǵaryp keledi. Qorǵanbek AMANJOL, «Egemen Qazaqstan». ALMATY.