О́rt qaýipsizdigi sharalary kúsheıtile túspek

Keshe Premer-Mınıstr Kárim Másimovtiń tóraǵalyǵymen ótken selektorlyq keńeste elimizdiń ormandy-dalaly alqaptarynda órt qaýipsizdigin qamtamasyz etý máselesi qaraldy. Osy boıynsha baıandama jasa­ǵan Tótenshe jaǵdaılar mınıstri­niń orynbasary Valerıı Petrov qazirgi ýaqytta elimizdegi órt qaý­ipsizdigi jaǵdaıy kúrdeli kúıinde ekendigin jetkizdi. Oǵan bıylǵy jaz­dyń ystyq jáne qurǵaqshy­lyq­ty bolýy úlken áser etýde. Vı­se-mınıstrdiń aıtýynsha, ústi­miz­degi jyldyń 7 aıynyń ishinde eli­mizde 363 órt oqıǵasy tirkelgen. Onyń 12-si erekshe qorǵalatyn tabıǵı aý­maqtarda, 243-i jergilikti or­gan­dardyń qaraýyndaǵy dalalyq aý­maq­tarda bolǵan. О́rt 4 myń gektar jerdi sharpyǵan. 35 mıllıon teń­geniń zardaptaryna uryndyrǵan. О́rt shyǵý oqıǵalarynyń sany byl­­tyrǵy jyldyń osy merzimin­degi kórsetkishten 10 paıyzǵa azaıa túskenimen, órttiń taralý aýqymy 19 paıyzǵa kóbeıgen. Sınoptıkterdiń boljamyna qaraǵanda, ústimizdegi jyldyń ta­myz-qyrkúıek aılary qurǵaqshy­lyq jaǵdaıynda ótpek. Demek, osy ýaqyt aralyǵynda órt qaýipsizdigi má­selesi barynsha qarastyrylýy ke­rek. О́kinishke oraı, kóptegen ob­lystarda buǵan saıma-saı ázirlik­ter jasalynǵan joq. Máselen, Aqtóbe, Almaty, Shyǵys Qazaq­stan, Qaraǵandy, Pavlodar, Oń­tús­tik Qazaqstan oblystary órt són­dirýge qatysty jalpy jıyny 43 mıllıon teńgeniń tehnıkalaryn satyp alýdy josparlasa, qalǵan oblystar bul máselege mán ber­megen bolyp shyqty. Valerıı Petrov qazirgi kúni qol­danystaǵy órt sóndirý tehnı­ka­­larynyń kópshiligi eskirgendigin, olar­dyń kóbi 70-80 jyldary shy­ǵa­rylǵandyǵyn aıtyp ótti. Son­dyqtan eń aldymen órttiń aldyn alý sharalaryn meılinshe qataıta túsken jón. О́rt qaýpi barynsha saq­talyp otyrǵan tamyz-qyrkúıek aılarynda halyqtyń ormanǵa ba­ryp dem alýyn shekteı túsý qajet. Sonymen qatar orman sharýashy­lyq­tary kúzet sharalaryn meı­lin­she kúsheıtýi, qajetti tehnıkalardy janar-jaǵarmaımen tolyq qamtyp, olardy saıma-saı ázirlikke qoı­ǵany oryndy. Aýyl sharýashylyǵy mınıstrli­gi­niń jaýapty hatshysy Evgenıı Aman mınıstrlikke qaraıtyn erek­she qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtarda, ulttyq parkter men qoryqtarda órt qaýipsizdigin qamtamasyz etý jónin­degi atqarylyp jatqan sharalarǵa toqtaldy. Onyń aıtýynsha, qaýip­sizdik sharalaryn kúsheıtý úshin 109 órt sóndirý máshınesin qosymsha satyp alý qajet. Kúzet sharalaryn kúndiz-túni uıymdastyrý qolǵa aly­nýda. Sonymen qatar órt qaý­ipsizdigin ushaqtar arqyly baqy­laýdyń tıimdi ekendigi kórinip otyr. Sondyqtan órt sóndirý qy­z­­metiniń ushaqtar parkin nyǵaıta túsý oryndy bolar edi. Kólik jáne kommýnıkasııalar mı­nıstrliginiń aqparattaryna qa­raǵanda temir joldar men avto­jol­dardyń boıynda qorǵaý bel­deýi retinde ornalastyrylǵan aǵash­tar­dyń órt qaýipsizdigin qam­tamasyz etý úshin naqty sharalar júzege asyrylǵan. Búgingi kúni qaýipsiz­dikti qamtamasyz etý úshin 8 órt són­dirý poıyzy qyzmet etýde. Avto­­joldardyń boıyndaǵy 32 myń qýraǵan aǵash kesilip alynǵan. Atalǵan másele boıynsha ınte­rak­tıvti baılanys arqyly barlyq oblystar basshylary Premer-Mınıstrdiń aldynda esep berdi. Máseleni qorytyndylaǵan Ká­rim Másimov respýblıkada jáne ob­lystarda órt qaýipsizdigin qamta­masyz etý sharalarymen shuǵylda­na­tyn shtabtar qurý týraly tap­syr­­ma berdi. Respýblıkalyq shtab­ty Premer-Mınıstrdiń birinshi orynbasary О́mirzaq Shókeev basqaratyn boldy. Úkimet basshysy qazirgi kúni órt sóndirý isimen belsene shuǵyldanyp jatqan Reseıdiń tájirıbesin zert­tep, onyń ońdy jaqtaryn jedel­de­tip engizý qajettigin aıtty. Suńǵat ÁLIPBAI.