Qyzyǵy kóp qysqy sport

2002 jyldyń 17 maýsymynda El­basynyń jarlyǵymen qurylǵan Rıdderdegi sporttaǵy daryndy ba­lalarǵa arnalǵan respýblıkalyq mektep-ınternat segiz jyldyń ishinde talaı asýlardan asty desek, qatelese qoımaıtynymyz anyq. Me­k­tep-ınternatty qurýdaǵy maq­sat elimizdiń barlyq oblystaryn­da­ǵy qysqy sportqa beıimi bar ta­lanttardy jınap, álemdik, halyq­aralyq jarystarda joldary bolyp jatsa, tipti qysqy Aq Olım­pııa oıyndaryna qatystyryp, úl­ken ómirge qanat qaqtyrý bolatyn. Segiz jylda bul úmit aqtaldy ma? Onyń ústine bastalýyna nebári bes aı qalǵan Almaty men Astanadaǵy VII qysqy Azııa oıyndarynda kem degende ekinshi nemese úshinshi or­yn­ǵa taban tireý mindeti qoıylǵany taǵy bar. Jaqynda tabıǵaty sýretteýge til jetpeıtin ný orman ishindegi sport mektep-ınternattyń tabal­dyryǵyn attaýdyń sáti tústi. Bizdi osy ulandar uıasy­nyń dı­­­rektory, voleıboldan sport she­be­ri, kezinde oblys, el quramalary sapynda óner kórsetken Vladımır Knaýb qarsy aldy. Bul azamat Reseıde de voleıbol oınap, san ret chempıon atanǵan. Tipti Týrızm jáne sport mınıstrliginde bólim basqaryp, sońǵy segiz jyl boıy mektepke jetekshilik etip keledi. Biz el sporty jolynda aıanbaı ter tó­gip júrgen azamatty kele jatqan er­diń jasy elýimen quttyqtap, sport mektebi qabyrǵasynda tár­bıe­lengen shákirtteri arasynan Olımpııa oıyndarynyń chempıony shyǵýyna aq jol tiledik. V.Knaýb qazaqshaǵa sýdaı, uzaq jyldar Úrjar aýdanynda turyp, aýdandyq atqarý komıtetinde jaýapty hatshy bolǵan azamat sóılegen kezde qa­zaq­tardyń ózin jańyldyryp ketedi. – Mektep-ınternat qurylǵan­nan beri 7 halyqaralyq dárejedegi sport sheberi, 44 sport sheberi ázirlendi, – deıdi ol. – Sport mek­tebi ashylǵan 2002 jyly Úkimet ony qarjylandyrýǵa 52 mln. teńge qarjy bólipti. О́tken jyly ol tórt esege jýyq ósip, 198 mln. teńgeni quraǵan. Bıyl 194 mln. teńge bó­lingen. Úkimet pen Tý­rızm jáne sport mınıstri Temir­han Dosmu­ham­betovtiń ózi mektep-ınternatty únemi qamqorlyǵyna alyp oty­rady. Premer-Mınıstr­diń birinshi orynbasary О́mirzaq Shókeevtiń respýblıkalyq shańǵy sporty federasııasynyń tizginin ustaǵany da qysqy sporttyń órkendeýine jol ashqaly otyr. Alaıda, shalǵaıda jatqan soń munda problemalar joq desek, artyq aıtqan bolar edik. Bıatlon kóp qarjyny talap etetin kúrdeli de qıyn sport túri ekeni belgili. Bir qaraǵanda, myltyq atyp, jú­girýdiń onsha qıyndyq týǵyzbaıtyn sııaqty bolyp kórinýi zańdy da. Biraq bıatlonshylar ázirligin kózben kórgen kezde bul sporttyń erek­she kúrdeli ekenine kóz jet­ki­zedi ekensiz. Birinshiden, jaz maý­symynda shańǵynyń ornyna aıaqqa krossovkı kıip, ıyǵyńa myltyq asynyp, orman ishin aralap júgirý qajet. Al bıyl kendi Altaıda jaý­yn-shashyn mol, sondyqtan bat­paq­qa malshynyp, júgirý ońaı sharýa emes. Ekinshiden, myltyq atatyn alańǵa beton tóselýi qajet. Bıat­lon alańynda oǵan múmkindik bol­maı tur. Bapker V.Larıonov 70-ke jaqyndap qalsa da, shákirtterdi uzaq jyldar boıy bıatlonǵa baý­lyp júr. Onyń aıtýynsha, jýyq ar­a­da bıatlonshylarǵa jaǵdaı ja­salmaıtyn sııaqty. Barlyq másele qarjy tapshylyǵynda. Budan bes jyl buryn sport mektebi aýlasynda qashyqtyǵy bir shaqyrymǵa áreń jetetin rolık trassasy jasalynǵan. Negizinde bul shaǵyn bolǵandyqtan, shákirtterdiń jattyǵýyna kóp qıyndyq týǵyzyp otyr. Balalarǵa kezekke turýǵa týra keledi. Eger bul qashyqtyqty úsh nemese bes shaqyrymǵa deıin uzar­typ, rolıkpen júgirý alańyn salyp berse, asyǵymyz alshysynan túser edi degendi aıtady shańǵydan álem chempıondaryn ázirlegen bapkerler Pavel Cherepanov pen Valerıı Trıfonov. Budan keıin V.Knaýbpen áńgi­me­miz elimizdiń Qysqy Azııa oıyn­darynda qansha medal, neshinshi oryndy qanaǵat tutatynyna, Rıd­der­degi sport mektebi túlekteriniń múm­kindikterine qaraı aýysty. Onyń pikirinshe, Azııa oıynda­rynda komandalyq esepte ekinshi nemese úshinshi orynǵa talasý ońaı mindet emes. Sebebi, Qytaı, Ja­po­nııa, Ońtústik Koreıa elderi sońǵy kezde halyqaralyq jarystardy bylaı qoıǵanda, Olımpııa oıyn­da­rynda júldeli oryndardy ıelený­de. Bıatlon jáne shańǵy jary­sy­nan álem kýbogyn sarapqa salý ke­zeńderinde Qytaıdyń ul-qyzdary namysty qoldan bermeýde. Tipti, Soltústik Koreıany da nazardan shyǵarmaǵan jón. Kileń “sen tur, men ataıyn” deıtin sańlaqtar ara­synda top jarý shynynda da qıyn másele. Bizdiń túlekter namysty qoldan bermes. Álem chempıondary A.Poltoranın, O.Cherepanovtan basqa D.Keneshev, S.Malahova, O.Iаskaıa, Iа.Savıskıı, O.Dýdchenko, taǵy basqalardyń altyn alqa úshin kúresetini belgili. Kem degende on­nan astam altyn júlde alý maqsat bolsa kerek. Bolashaǵynan úmit kút­tiretin R.Demın, E.Demına, L.Che­lısheva men basqa da sport­shylar el namysy úshin qoldan kelgenniń barlyǵyn jasamaq. Rıdderdegi sporttaǵy daryndy balalarǵa arnalǵan mektep-ınter­natta bul kúnderi 150 bala tárbıe­lenip jatyr. Olarǵa 14 ustaz je­tinshi synyptan bastap bilim be­rýde. Ustazdar bilikti de bi­limdi jan­dar. Oral men Aqtó­beden, Se­meı men О́skemennen, Shyǵys Qa­zaqstan oblysynyń Úrjar, Kúr­shim, Shemonaıha, Glýbokoe aýdan­da­ry men Zyrıan, Serebrıanka, Rıdder sııaqty iri qalalarynan kelip bilim alyp, úlken sportpen dostasqan bolashaq chempıondarǵa munda barlyq jaǵdaı jasalynǵan. Jaqynda biz Týrızm jáne sport mınıstrligi Sport isteri jónindegi komıtetiniń tóraǵasy Elsııar Qa­na­ǵatovpen áńgimeleskenimizde, qysy alty aıǵa sozylatyn Petropavl, Astana men Qostanaı qalalarynda da daryndy jastardyń mol ekeni, olardy Rıdderdegi sport mekte­bin­de baýlýǵa kóńil bólinetini jaıly aıtqan edi. Ol qysqy sporttyń ken­di Altaıda órken jaıǵany jaı­ly aıta kelip, kıkbokstan álemniń bes dúrkin chempıony Asqan Mo­ja­nov bas­qaratyn oblys sport­shy­la­­ry­nyń Azııa oıyndarynda kem degende 20-ǵa tarta medaldy alý­ǵa múm­kindikteri mol ekenin tilge tıek etti. Kúrshimnen kelgen sport she­ber­ligine kandıdat Symbat Qu­mar­bekova, úrjarlyq Zýra Qalı­pe­no­va, rıdderlik A.Poltoraskıı, V.Chal­býshev, V.Sıdelnıkov sııaq­ty jastar izdenis ústinde. Olar qa­zirdiń ózinde jastar ara­syn­da eli­mizdiń birneshe dúrkin chem­­­­pıondary atandy. Sonymen birge Anna Stoıan, Nıkıta Stoıan, Ar­tem Igna­týshkın, Arsen Qojah­metov sekildi daryndy sportshylar da elimizdiń jastar arasyndaǵy qurama koman­dalarynyń músheleri. Segiz jyldyń belesteri osyn­daı. Tabys ózdiginen kelmeıtini belgili. Tájirıbeli bapker V.Knaýb jetekshilik etetin mektep-ınternat túlekteri aldaǵy ýaqytta da eli­mizde sport álemin baǵyndyrǵan bı­ik asýlarmen qýanta bermek. Ońdasyn ELÝBAI.