2010 jylǵy 23 sáýir Astana qalasy
Memlekettik standarttaý jónindegi jumys josparlary men baǵdarlamalaryn ázirleý jáne bekitý erejesin bekitý týraly
“Tehnıkalyq retteý týraly” Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 25-babyna sáıkes, buıyramyn:
1. Qosa berilip otyrǵan Memlekettik standarttaý jónindegi jumys josparlary men baǵdarlamalaryn ázirleý jáne bekitý erejesi bekitilsin.
2. “Memlekettik standarttaý jumys josparlary men baǵdarlamalaryn ázirleý jáne bekitý erejesin bekitý týraly” Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne saýda mınıstrligi Tehnıkalyq retteý jáne metrologııa komıteti tóraǵasynyń mindetin atqarýshynyń 2005 jylǵy 15 sáýirdegi № 106 buıryǵynyń (Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 3639 tirkelgen, 2005 jyly 5 qarashada “Resmı gazetinde” №46 (254) jarııalanǵan) kúshi joıylsyn.
3. Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrliginiń Tehnıkalyq retteý jáne metrologııa komıteti (Ǵ.M. Muhambetov) zańnamada belgilengen tártipte osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelýin jáne buqaralyq aqparat quraldarynda resmı jarııalanýyn qamtamasyz etsin.
4. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasynyń ındýstrııa jáne jańa tehnologııalar vıse-mınıstri B.S. Kamalıevqa júktelsin.
5. Osy buıryq alǵash ret resmı jarııalanǵan kúninen keıin on kúntizbelik kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Mınıstrdiń mindetin atqarýshy A.RAÝ.
* * *
Qazaqstan Respýblıkasy Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstri mindetin atqarýshynyń 2010 jylǵy 23 sáýirdegi №41 buıryǵymen bekitilgen
Memlekettik standarttaý jónindegi jumys josparlary men baǵdarlamalaryn ázirleý jáne bekitý erejesi
Osy ereje “Tehnıkalyq retteý týraly” Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń (budan ári – Zań) 25-babyna sáıkes ázirlendi jáne memlekettik standarttaý jónindegi jumys josparlary men baǵdarlamalaryn ázirleý jáne bekitý tártibin belgileıdi. Osy ereje memlekettik organdarǵa, standarttaý jónindegi tehnıkalyq komıtetterge, menshik nysanyna qaramastan jeke jáne zańdy tulǵalarǵa taratylady. 1. Jalpy erejeler 1. Standarttaý jónindegi josparlar (budan ári – Jospar) jyl saıyn ázirlenedi. Memlekettik standarttaý jónindegi jumys baǵdarlamalary (budan ári – Baǵdarlama) ortasha merzimge (3 jyldan kem emes) nemese uzaq merzimdi úsh jyldyq kezeńderge mindetti bólinip (3 jyldan artyq) kezeńge qurylady. Uzaq merzimdi baǵdarlamalardy iske asyrý jónindegi is-sharalar jospary tıisti ortasha merzimdi kezeńderge ázirlenedi. 2. Josparlarda: 1) onyń mazmuny men standarttaý obektilerin kórsetip, ázirlenetin standart ataýy men belgisi; 2) respýblıkada qoldanystaǵy standartty jikteý jáne kodtaý kody; 3) memlekettik standarttardy daıyndaý jáne bekitý merzimderi; 4) standartty daıyndaýǵa jaýapty memlekettik organdar men uıymdar; 5) memlekettik standarttardy halyqaralyq talaptarmen úılestirý; 6) ázirleýshi uıym / qosa oryndaýshy; 7) qarjylandyrý kózi kórsetiledi. 3. Baǵdarlamalarda: 1) is-sharalar ataýy men belgisi; 2) memlekettik standarttardy daıyndaý jáne bekitý merzimderi; 3) is-sharalardy daıyndaýǵa jaýapty memlekettik organdar men uıymdar kórsetiledi. 4. Jospar men Baǵdarlamalar respýblıkada tehnıkalyq reglamentterge dálel qor qurý jáne standarttaý jónindegi jumystardy uıymdastyrý jáne úılestirý maqsatynda, onyń ishinde halyqaralyq standarttarǵa kóshý jolymen jalpy ulttyq sıpattaǵy mindetterdi, jumystar, qyzmetter kórsetý, prosester, básekege qabiletti ónimdi óndirýdi qamtamasyz etý bóliginde ázirlenedi. 5. Jospar men Baǵdarlamany tehnıkalyq retteý salasyndaǵy memlekettik retteýdi júzege asyratyn memlekettik organy (budan ári – ýákiletti organ), memlekettik organdardyń, standarttaý jónindegi tehnıkalyq komıtetterdiń, ǵylymı-tehnıkalyq, ınjenerlik jáne qoǵamdyq birlestikterdiń, Qazaqstan Respýblıkasynyń jeke jáne zańdy tulǵalarynyń usynystary negizinde Qazaqstan Respýblıkasynyń ekonomıka salalarynyń qajettikterin esepke alyp, qoldanystaǵy normatıvtik qujattarǵa aldyn ala taldaý júrgizý negizinde tehnıkalyq reglamentterge dálel qor qalyptastyrý jáne damytý jáne tehnıkalyq retteý boıynsha múddeli sýbektilerdi (ónim óndirýshiler, tutynýshylar) qatystyryp memlekettik standarttardy ázirleý qajettikterin esepke alyp qalyptastyrady. 6. Jospar men Baǵdarlamany ázirleý kezinde Qazaqstan Respýblıkasynyń qoldanystaǵy zańnamasymen tehnıkalyq retteý, áleýmettik jáne ekonomıkalyq damý josparlary men ǵylymı – zertteý jumystarymen, jyldyq jáne uzaq merzimdi memlekettik jáne salalyq ǵylymı-tehnıkalyq baǵdarlamalarda belgilengen talaptar eskeriledi. 2. Jospardy ázirleý jáne bekitý 7. Josparǵa memlekettik standarttardyń mynadaı túrleri men standarttaý jónindegi ózge de normatıvtik qujattar kiredi: 1) memlekettik tehnıkalyq retteý júıesiniń jalpy uıymdastyrý-ádistemelik erejelerin belgileıtin negiz quraýshy standarttar; 2) ónimder, qyzmetter kórsetýdiń birtekti toptaryna jáne qajet jaǵdaıda naqty ónimge, qyzmet kórsetýge qoıylatyn talaptardy belgileıtin ónimge, qyzmetter kórsetýge qoıylatyn standarttar; 3) prosesterge arnalǵan standarttar; 4) ónimdi, qyzmetter kórsetýdi, prosesterdi baqylaý ádisterine arnalǵan standarttar; 5) Qazaqstan Respýblıkasy tehnıkalyq-ekonomıkalyq aqparattyń memlekettik jikteýishteri; 6) óńirlik standarttar. 8. Josparlanatyn jyldyń aldyndaǵy jyldyń 30 naýryzyna deıin ýákiletti organ Jospardy qalyptastyrýdyń bastalǵany jáne Jospar jobasyna usynystar daıyndaý týraly aqparatty www.memst.kz ınternet resýrsynda ornalastyrady. 9. Tehnıkalyq retteý sýbektileri osy Erejeniń 1-qosymshasyna sáıkes nysan boıynsha usynys-ótinimdi toltyrady jáne ýákiletti organǵa josparlanatyn jyldyń aldyndaǵy jyldyń 15 shildesinen keshiktirmeı jiberedi. Osy Erejeniń 2-qosymshasyna sáıkes standart ázirleýge arnalǵan tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdeme Josparǵa usynys-ótinimniń ajyramas bóligi bolyp tabylady. 10. Jospar jobasyna, memleketaralyq standarttardy ázirleý bóliginde usynys-ótinimderdi Qazaqstan Respýblıkasynda júrgizetin memleketaralyq tehnıkalyq komıtetter nemese onymen kelisim boıynsha ózge uıymdar beredi. 11. Ýákiletti organ kelip túsken usynystarǵa taldaý júrgizedi jáne josparlanatyn jyldyń aldyndaǵy jyldyń 1 qyrkúıeginen keshiktirmeı Jospar jobasyn osy Erejeleriniń 3-qosymshasyna sáıkes belgilengen nysanda Jospar jobasyn qalyptastyrady. 12. Qalyptastyrylǵan Jospar jobasy ýákiletti organ ınternet resýrsynda tehnıkalyq retteýdiń barlyq múddeli sýbektileri qarastyrý úshin ornalastyrylady. Jospar jobasyn ornalastyrý týraly ýákiletti organ kelisý maqsatynda jazbasha túrde memlekettik organdarǵa ornalastyrǵan merziminen 5 kúntizbelik kún ishinde habarlaıdy. 13. Ýákiletti organ Jospar jobasyn ınternet resýrsynda ornalastyrǵannan keıin 30 kúntizbelik kúnnen aspaıtyn merzimde jazbasha túrde kelip túsken eskertpeler men usynystardy qarastyrýdy júzege asyrady. 14. Pikirler alǵannan keıin ýákiletti organ Jospar jobasynyń qorytyndy basylymyn qalyptastyrady jáne ústimizdegi jyldyń 1 jeltoqsanyna deıingi merzimde ýákiletti organ janyndaǵy tehnıkalyq retteý jáne metrologııa jónindegi Ǵylymı-tehnıkalyq komıssııanyń (budan ári – ǴTK) qaraýyna usynady. Jospar jobasyna kelip túsken usynys ótinimder men túsindirme jazba qosa beriledi. Túsindirme jazbada ázirleýge kelip túsken usynys - ótinimderdiń jalpy sany, sebepteri kórsetilip qabyldanbaǵan ótinim usynystardyń sany týraly aqparat, josparlanǵan jumystarǵa, belgilenetin basym baǵyttarǵa, normatıvtik qujattardyń sanattary men túrlerine, jumys túrlerine, ázirleýshiniń jumysty oryndaý merzimderine, ázirlemeniń ótpeli taqyrybyna, qarjylandyrý kózderine taldamalyq sholý beriledi. 15. Jospar ýákiletti organ basshysynyń buıryǵymen bekitiledi. 16. Ýákiletti organ bekitkennen keıin Jospar jáne josparǵa standarttyń ataýy, normatıvtik qujattyń sanaty, jumys túri, bekitý merzimine ózgerister 30 kúntizbelik kún merziminde tolyq kólemde Qazaqstan Respýblıkasy standarttarynyń kezekti aqparattyq siltemesinde jáne Internet resýrstarynda jarııalanady. 17. Tehnıkalyq retteýge múddeli sýbektilerdiń usynystary boıynsha, ókiletti organ josparlaǵan kezeńde Josparǵa tolyqtyrýlar nemese ózgertýler myna jaǵdaılarda: 1) ókiletti organnyń sheshimi boıynsha (standarttaý obektileriniń ataýlaryna) taqyryptaryna jáne jumysty oryndaý merzimderine ózgertýler; 2) tehnıkalyq retteý sýbektileri men oryndaýshylardyń usynystary boıynsha merzimniń oryndalýy kórsetilgen taqyryptyń ózgerýine baılanysty jazbasha nysanda negizdeme bolǵanda ózgertýler engizilýi múmkin. Josparǵa ózgertýler engizý kezeńderi aǵymdaǵy jylda 2 retten artyq emes júrgiziledi. 3. Baǵdarlamany ázirleý jáne bekitý 18. Baǵdarlama standarttaý salasyndaǵy óte iri jáne mańyzdy ekonomıkalyq jáne áleýmettik mindetterdi sheshýge baǵyttalǵan ózara baılanysty sharalar keshenin anyqtaý maqsatynda ázirlenedi. 19. Baǵdarlama kelisilgen merzimder, resýrstar jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń uzaq merzimdi basymdylyqtaryn esepke alyp qoıylǵan maqsatqa jetýdi qamtamasyz etetin kútiletin nátıjelerdi kórsetip is-sharalardy oryndaýshylar júıesinen turady. 20. Baǵdarlama qurylymy mynadaı bólimderden turady: 1) pasporty 2) kirispe; 3) problemanyń qazirgi jaǵdaıyna taldaý; 4) memlekettik baǵdarlamanyń maqsaty men mindetteri; 5) negizgi baǵyttary; 6) qajet resýrstar jáne qarjylandyrý kózderi; 7) Baǵdarlamany iske asyrýdan kútiletin nátıje jáne baǵdarlama ındıkatorlary; 8) Baǵdarlamany júzege asyrý úshin is-sharalar jospary. 21. Baǵdarlamany ázirleý men bekitýdiń mynadaı kezeńderi qarastyrylady: 1) uıymdastyrýshylyq; 2) Baǵdarlama jobasyn ázirleý; 3) Baǵdarlamany kelisý jáne bekitý. 22. Baǵdarlama jobasyn ázirleýdiń uıymdastyrý kezeńi mynalardy qamtıdy: 1) Baǵdarlama jobasyn nysandaý jylynyń aldyndaǵy jyldyń 5 karashasynan keshiktirmeı ýákiletti organǵa usynystar jiberý; 2) Baǵdarlamany ázirleýge jaýapty qurylymdyq bólimshe nemese vedomstvalyq kásipornyndy anyqtaý (budan ári - jaýapty oryndaýshy); 3) ýákiletti organ basshysy bekitken kezden bastap olardy memlekettik organdar men qosa atqarýshy uıymdarǵa qujattardy (Baǵdarlamany ázirleýdiń úılestirýshi jospary, Baǵdarlamanyń maqsattary men mindetteri, onyń tujyrymdamalyq tásili, baǵdarlamanyń negizgi bólimderiniń qurylymy) 3 jumys kúni ishinde jiberý. 23. Baǵdarlama jobasyn ázirleý kezeńi: 1) Baǵdarlamany qosa atqarýshy uıymnyń memlekettik baǵdarlamany ázirleýge jaýapty ýákiletti organǵa onyń ázirlenetin memlekettik baǵdarlamaǵa tujyrymdamalyq tásil boıynsha, onyń ishinde onyń bólimderine, maqsatyna, mindetterine jáne ony iske asyrý jónindegi is-sharalar josparyna suraýy boıynsha usynystardy; 2) baǵdarlama jobasyn, onyń ishinde iske asyrý jónindegi is-sharalar josparyn qosa atqarýshy uıymdardyń usynystary negizinde jaýapty oryndaýshynyń ony daıyndaýyn kózdeıdi. 24. Baǵdarlamany kelisý jáne bekitý kezeńderi: 1) jaýapty oryndaýshynyń Baǵdarlama jobasyn múddeli memlekettik organdarǵa kelisýge jiberýdi; 2) jaýapty oryndaýshynyń Baǵdarlamaǵa múddeli memlekettik organdardan eskertýler men usynystardy engizedi. Usynylǵan eskertýler men usynystardy qabyldamaǵan jaǵdaıda jaýapty oryndaýshy eskertýler men usynystar kelip túskennen keıin 10 kúntizbelik kúnnen keshiktirmeı bas tartý sebebiniń negizdemesi bar jaýapty jiberedi; 3) jaýapty oryndaýshynyń Baǵdarlama jobasyna eskertýler men usynystardy esepke alyp ǴTK qarastyrýǵa jiberýdi qosady. Baǵdarlama jobasyna kelip túsken ótinishter, túsindirme jazba jáne kelisý nátıjeleri qosa beriledi; 4) ǴTK Baǵdarlamany bekitý týraly sheshimdi qabyldaýdy qamtıdy. Baǵdarlamany bekitý nemese tolyqtyrýǵa qaıtarý týraly sheshim ǴTK otyrysynyń hattamasyna engiziledi; 5) Baǵdarlamany ýákiletti organ basshysynyń bekitýin qamtıdy.Memlekettik standarttaý jónindegi jumys josparlary men baǵdarlamany ázirleý jáne bekitý erejesine 1-qosymsha
úlgi
Memlekettik standarttaý jónindegi jumys josparyna ótinim – usynystar
_________________________________________________________________________________________ótinim berýshiniń tolyq ataýy men meken-jaıy
№ Tap Memlekettik Ázirlemeniń Qarjylan Jumystardy Oryn Boljamdy r/s syrma standart maqsaty dyrý kózi oryndaý merzimi daýshy ázirleýshi (taqyryp) jobasynyń (negizdeme) ázirleýdi Jobanyń uıym uıym / qosa kody ataýy bastaý qorytyndy oryndaýshy MSJ Jumys basylymyn kody túri ýákiletti organǵa (MK bekitýge usyný (ISO/ INFO MKS) 001 -96) boıynsha 1 2 3 4 5 6 7 8 9 __________________________________ ___________________ ____________________________ (Oryndaýshy uıym (jeke qoly) (T.A.Á.) basshysynyń (basshy orynbasarynyń) laýazymy, uıym ataýy) ________________________ M.O. ________________________ ______________ ____________________ (oryndaýshy laýazymynyń (jeke qoly) (T.A..Á.) ataýy) _______________________ (oryndaýshy telefony) “___” _____________ ________20__j. Eskertpe: 1. О́tinim-usynys ár taqyryp boıynsha jeke standarttaý obektisin kórsetip toltyrylady. 2. 7-baǵan qabyldanǵan Ádil praktıka kodeksiniń talaptary eskerilip toltyrylady, ıaǵnı standart jobasy ýákiletti organǵa bekitýge josparlanǵan bekitý merziminen 2 aı buryn kelip túsýi kerek (NQ saraptama júrgizý merzimi – 60 kún). 3. Usynys - ótinimder jyl boıyna teń bólinýi kerek. Standartty bekitý merzimi – josparlanǵan jyldyń 1 jeltoqsanynan keshikpeýi kerek. 4. Ár taqyryp boıynsha usynysqa tehnıkalyq – ekonomıkalyq negizdeme júrgiziledi. * * *Memlekettik standarttaý jónindegi jumys josparlary men baǵdarlamany ázirleý jáne bekitý erejesine 2-qosymsha
úlgi
Memlekettik standarttaý jónindegi jumys josparyna ótinim – usynysqa tehnıkalyq – ekonomıkalyq negizdeme __________________________________________________________________ Jumys túriniń ataýy jáne standart ataýy Tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdeme mynalardan turýy kerek: standart jobasyn ázirleý qajettigi, ózektiligi, maqsatqa saılyǵy jáne ázirlenetin standarttaý nysanyna qoıylatyn talaptardy belgileý qajettigi týraly málimetter, olardy naqty negizdemeden (bul jaǵdaıda ázirlenetin standart ónimniń básekege qabilettiligin arttyrýǵa, Qazaqstan Respýblıkasy daıyndaýshy men tutynýshysyn qorǵaýǵa baǵyttalǵany týraly málimetter, sondaı-aq daıyndaýshy men tutynýshynyń ázirlenetin standarttaý obektisine múddeligi týraly málimetter berilýi kerek); standarttaý obektisiniń jaǵdaıy týraly málimetter men onyń sıpattamasy; ótkizilgen ǴZJ, TQJ jáne alynǵan nátıjeler (bolǵan jaǵdaıda) týraly málimetter; standarttaý obektisiniń qazirgi zaman talaptaryna sáıkestigi týraly málimetter; standarttaý obektisiniń halyqaralyq, óńirlik jáne ózge memleketterdiń ulttyq standarttar talaptaryna sáıkestigi týraly málimetter; osy standarttaý obektisine qoıylatyn talaptardy belgileıtin normatıvtik qujattardyń bolmaýy nemese olardy qaıta qaraý qajettigi týraly málimetter; balama tehnıkalyq qujattar qoldanylý jaǵdaıda memlekettik standartty ázirleý negizdiligi týraly málimetter (mysaly MEMST qoldanylatyn jaǵdaıda QR ST ázirleý); osy standarttaý obektisine qatysty memlekettik standarttardy, halyqaralyq, memleketaralyq standarttardy taldaý týraly málimetter; standarttaý obektisiniń standarttaýdyń ózge obektilerimen ózara baılanysy jáne olarmen ázirlenip otyrǵan standart ózara baılanysty bolýy kerek qoldanystaǵy normatıvtik qujattardy taldaý týraly málimetter; memlekettik standarttaý ázirleýmen baılanysty standartty jáne (nemese) ózge normatıvtik qujattardy boljaldy joıý týraly aqparat. __________________________________ ___________________ ____________________________ (Oryndaýshy uıym (jeke qoly) (T.A.Á.) basshysynyń (basshy orynbasarynyń) laýazymy, uıym ataýy) ________________________ M.O. ________________________ ______________ ____________________ (oryndaýshy laýazymynyń (jeke qoly) (T.A.Á.) ataýy) _______________________ (oryndaýshy telefony) “___” _____________ ________20__j. * * *Memlekettik standarttaý jónindegi jumys josparlary men baǵdarlamany ázirleý jáne bekitý erejesine 3-qosymsha
úlgi
Memlekettik standarttaý jónindegi jumys jospary
№ Tap Memlekettik Ázirlemeniń Qarjylan Jumystardy Oryn Boljamdy r/s syrma standart maqsaty dyrý kózi oryndaý merzimi daýshy ázirleýshi (taqyryp) jobasynyń (negizdeme) ázirleýdi Jobanyń uıym uıym / qosa kody ataýy bastaý qorytyndy oryndaýshy MSJ Jumys basylymyn kody túri ýákiletti organǵa (MK bekitýge usyný (ISO/ INFO MKS) 001 -96) boıynsha 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1-bólim Tehnıkalyq retteý jáne metrologııa salasynda negiz quraýshy memlekettik standarttardy ázirleý 2-bólim Ekonomıka sektorlarynda memlekettik standarttardy ázirleý 3-bólim Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik jikteýishteri 4-bólim Standarttaý jónindegi memleketaralyq baǵdarlamalar sheginde standarttar ázirleý Eskertpe: 1. 1-baǵanda ázirlenetin qujattyń rettik nómiri kórsetiledi. 2. 2-baǵanda standarttardyń memleketaralyq jikteýishi MJ (ISO/INFKO MKS) boıynsha kod kórsetiledi. 3. 3-baǵanda ázirlenetin qujattyń ataýy men belgisinen keıin jumystardyń myna túrleri kórsetiledi: “QR ST ... ázirleý” (jańa qujattar úshin). “QR ST/Qaz SSK RST...ornyna” (QR ST nemese QazSSR RST qaıta qaraǵan jaǵdaıda) “OST...ornyna” (OST QR ST satysyna aýdarǵan jaǵdaıda). “QR ST ... ózgeris”. 4. Halyqaralyq standarttardy tikeleı qoldanǵan jaǵdaıda jumys túrinen keıin jaqsha ishinde qoldanylatyn QR ST (QR ST/ISO..., QR ST/MEK...) belgisi kórsetiledi. 5. 4-baǵanda jumystardyń basym baǵyttary men ázirleý úshin negizdeme (Úkimet jáne memlekettik organdar tapsyrmasy, ózektiligi, halyqaralyq standarttarmen úılestirý jáne t.b.) kórsetiledi. Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2010 jylǵy 2 maýsymda Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine № 6277 bolyp engizildi.
