KEMEL ELDIŃ KEPILI
Tarıhqa kóz júgirtip qarasańyz ár eldiń týý, ósý, qalyptasý kezeńinde ár qıly súrleý-soqpaqtan ótip kelgendigi, onyń ózi kóp jaǵdaıda qaıtalanbas, dara jol ekendigi belgili. Mine, sol ómirge jańa qadam basqan derbes memlekettiń alǵashqy jyldarynda sondaı ahýalǵa qol jetkizýi tikeleı el basshysynyń tulǵalyq qasıetterine kelip tireletindigi ortaq zańdylyq ekendigine eshkim talasa qoımas.
Endeshe búginde kóp pikir týyndatyp otyrǵan elimizdegi Tuńǵysh Prezıdenttiń ókilettigin uzartý máselesin jalpyhalyqtyq referendýmda sheshý jónindegi usynystar tóńireginde sóz qozǵaǵanda, eń aldymen másele nege bulaı qoıylyp otyrǵanyn myqtap turyp oılaǵan jón. Másele áıteýir merzimi kelgende saılaý nemese ony kútpesten referendým ótkizý týrasynda emes, kim jóninde bolyp otyrǵanyn erekshe este ustaý kereginde bolyp tur.
Endeshe, jańa tarıhymyz ben jas memleketimizdiń bastaýynda turyp, onyń saıası-ekonomıkalyq, rýhanı-áleýmettik qalyptasýyna aıryqsha úlesin qosqan, sóıtip az ýaqyttyń ishinde ony álemdik dárejege kótere bilgen jáne aldaǵy jyldarǵa da onyń qaryshty damýyna aıqyn jospar usynyp, onyń iske asýyn berik qolda ustap otyrǵan Tuńǵysh Prezıdentimizge senim artyp, referendým arqyly ókilettigin uzartý týraly usynystyń, keıbir keraýyzdar baıbalam salyp jatqanyndaı, demokratııalyq talaptarǵa eshqandaı da kereǵarlyǵy joq.
Másele keıbireýler aıta bastaǵandaı saılaý ótkizýden qashqaqtaýda emes, ýaqyt, qarjy, qýat únemdeı otyryp, múmkindikterdi utymdy paıdalana bilýde bolyp otyr. Muny qoldan shyǵaryp almaýymyz kerek. О́z basym sońǵy shırek ǵasyrdaı ýaqyt boıynda saıasattanýmen aınalysyp kelemin. 2010 jyldyń ózinde ǵana 100-den asa ártúrli kezdesýlerge qatystym. Stýdent jastar, zııaly qaýym, úkimettik emes uıymdar ókilderi, ardagerlerdiń alýan pikirlerin tyńdadym. Mine, sol kezdesýlerde dál osyndaı referendým ótkizý týraly oılar kóp aıtylatyn. Demek, mundaı shara ótkizý halyqtyń tilegine tolyǵymen saı keledi dep oılaımyn.
Referendým ótkizý demokratııanyń eýropalyq standartyna saı kele bermeıdi degen pikirler de barshylyq. Biraq, sol batysyńyzdyń zańdarynda mundaı másele týrasynda referendým ótkizýge tıym salǵan baptar da joq qoı. Onyń ústine mundaı mańyzdy másele ár eldiń óziniń ishki saıası isi emes pe? Bizder sol batystaǵy Ulybrıtanııa, Ispanııa, Shvesııa, Norvegııa, Danııa sııaqty ejelden parlamentarızmdi, demokratııany tý ǵyp kóterip kele jatqan elderge sizderde nege osy kúnge deıin monarhııalyq, ıaǵnı feodaldyq bılik ınstıtýty saqtalyp keledi, ol demokratııalyq úrdiske saı emes qoı deýimizge tolyq qaqymyz bolsa da olaı demeımiz. О́ıtkeni, bul másele olardyń ishki jumysy. Sebebi koroldik ınstıtýt olarda ulttyń, memlekettiń sımvoly retinde dáripteledi.
Premer-mınıstrler, spıkerler, joǵarǵy sottar basshylary sol korolderine baryp, ejelgideı ıilip taǵzym etip, esep berip turady. Olar ony namys kórmeıdi. Sebebi, olar úshin korol sol memlekettiń sımvoly. Dálirek aıtqanda, naqty koroldiń ózine emes, koroldik laýazymǵa bas ıedi.
Al N.Nazarbaev bolsa Táýelsiz Qazaqstandy óz qolymen túletip, baptap, qalyptastyrǵan qaıratker. Sondyqtan da ony dál qazir bılik etip otyrǵan, halyq saılaǵan Prezıdent dep qana emes, elimizdiń kósemi, ultymyzdyń lıderi dep tanımyz, moıyndaımyz. Búginde ony búkil Túrki jurty óz kóshbasshymyz dep moıyndap, esimin máńgi qaldyrarlyq sharalar jasap jatyr.
«О́z elinde paıǵambar bolmas» degendeı, árıne, ol kisini synaýshylar da barshylyq. О́ıtkeni bizde sóz erkindigi bar. Sondyqtan demokratııalyq elge ondaı kórinister de tán ekendigin esten shyǵarýǵa bolmas. Oǵan jaýapty keshegi ótken EQYU Sammıtine jınalǵan shetel basshylary men ókilderi Elbasymyz týraly aıtqan qurmetke toly sózderi arqyly berdi ǵoı dep oılaımyn.
Men 1991, 1999, 2006 jylǵy Prezıdent saılaýlary naýqanynda N.Nazarbaevtyń oblystaǵy senimdi ókiliniń mindetin atqara júrip te qalyń buqaranyń ol kisige degen kirshiksiz senimi men qurmetine, keleshegimizdiń ol kisimen tikeleı baılanysta bola berýin qalaıtynyna talaı kózim jetken-di. Sondyqtan bul joly da Elbasynyń ókilettigin 2020 jylǵa deıin uzartý jónindegi referendým ıdeıasy durys kóterilip otyr, endi ony oıdaǵydaı ótkizý ǵana qalyp otyr dep sanaımyn.
Álmuqan ISAQ, Jambyl oblysynyń qurmetti azamaty, saıasattanýshy.
Jambyl oblysy.
* * *
BOLAShAQQA – TEK QANA NAZARBAEVPEN BIRGE
О́skemende ótken bastamashy top kótergen bastamany barlyq jaǵynan alǵanda sátti jasalǵan, zańdy qadam dep esepteımin. О́ıtkeni, bizdiń álemdik qaýymdastyq tanyp otyrǵan jas, turaqty damý ústindegi táýelsiz memlekette ómir súrip jatqanymyz, eń aldymen, Prezıdentimizdiń arqasy, syndarly saıasaty ekeni daýsyz.
Bir sát bolsa da oısha 90-shy jyldardyń basyna oralaıyqshy. Bul respýblıkamyzdyń tarıhyndaǵy aýyr kezeń boldy. KSRO taraǵannan keıin Qazaqstan taǵdyr talqysynda qaldy. Quldyraǵan ekonomıka, búlingen ınfraqurylym, úzilgen ıntegrasııalyq baılanystar, jappaı jumyssyzdyq – burynǵy ımperııadan muraǵa qalǵan osylar ǵana bolatyn. Osyndaı qıyn jaǵdaıda optımısterdiń ózderi de elimiz ǵaıyptyń kúshimen bul tyǵyryqtan shyǵady degenge sene qoımaǵan bolar. Biraq ǵajaıyptar bola beredi eken, ony jasaǵan Tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaev.
Elbasymyz ol kezde eń bastysy elimizdi burynǵy odaqtas respýblıkalarda oryn alyp jatqan alaýyzdyqtar men qandy qaqtyǵystarǵa tartýǵa jol bermeý, beıbitshilik pen ultaralyq kelisimdi saqtap qalý ekendigin jaqsy túsindi. О́ziniń danalyǵynyń, aqyl-parasaty men ultynyń, eliniń erteńine degen jaýapkershilik seziminiń arqasynda ol elimizdi mundaı qıynshylyqqa uryndyrmaı, aman alyp shyqty. Qanshama uıqysyz túnder, qarbalas kúnder ótkenine tarıh kýá.
Nursultan Ábishuly tarıhı ólshem turǵysynan alyp qaraǵanda qysqa merzim ishinde keremetteı qıyndyqtardy jeńe otyryp, halqymen birge táýelsiz memleket qurdy. Elbasymyzdyń arqasynda Qazaqstan óz damýynda úlken jetistikterge qol jetkizip, álemdik qaýymdastyqta laıyqty orynǵa ıe boldy. Elbasynyń, onyń álemdegi joǵary bedeliniń arqasynda Qazaqstan óz tarıhynda tuńǵysh ret EQYU tóraǵasy boldy jáne osynaý bedeldi uıymnyń sammıtin ótkizdi.
Osyndaı baǵa jetkisiz eńbek sińirgen Nursultan Ábishuly tájirıbeli kapıtan tárizdi óziniń kemesin jarqyn maqsatqa – beıbitshilikke, turaqtylyq pen órkendeýge qaraı bastaı berýi tıis dep esepteımin.
Halyq óziniń Prezıdentin baǵalaıdy jáne oǵan dáıim qoldaý kórsetedi. Sodan keıin de Elbasy laýazymynda kórgisi keledi. Sonymen birge onyń basshylyǵymen jasalǵan «Qazaqstan-2030» Strategııalyq baǵdarlamasy jáne basqa da baǵdarlamalar bar emes pe? Olardyń barlyǵy respýblıkanyń kezeń-kezeńimen damýyna, qazaqstandyqtardyń ómir súrý deńgeıin kóterýge baǵyttalǵan. Sondyqtan Nursultan Ábishulynyń ózi bul baǵdarlamalardy aıaǵyna deıin jetkizýi kerek. Árıne, bul úshin ýaqyt kerek ekendigi belgili. Sodan keıin de eń qısyndy jáne durys qadam orasan mol qarajat pen kúsh-jiger jumsap, saılaý ótkizbeı-aq referendým uıymdastyryp, Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaevtyń ókilettigin 2020 jylǵa deıin uzartý dep bilemin. Munyń ózi búkil halyqtyń, memleketimizdiń múddesine saı keletin mańyzdy is bolatyny daýsyz.
Atsalım IDIGOV, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń múshesi.
Almaty oblysy.
* * *
ShETEL QAZAQTARY DA QOLDAIDY
Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaavtyń ókilettigin 2020 jyldyń 6 jeltoqsanyna deıin uzartý týraly referendým ótkizý sheteldegi qandastarymyzdyń arasynda da úlken qyzyǵýshylyq týǵyzyp otyr. Munyń sebebi túsinikti de. Sheteldegi aǵaıyndar elimizdiń Tuńǵysh Prezıdentin shynaıy jalpyulttyq Kóshbasshy retinde baǵalaıdy. Soǵan oraı, olar Qazaqstannyń búgingi qol jetkizgen aıtýly tabystaryn Elbasynyń qaıratkerlik eren eńbeginiń nátıjesi dep sanaıdy. Soǵan baılanysty alystaǵy aǵaıyndar Prezıdentimizdiń elimizdi ekonomıkalyq-áleýmettik jaǵynan damytý jóninde júzege asyryp jatqan is-sharalaryn, halyqaralyq sahnada júrgizip otyrǵan saıasatyn biraýyzdan qoldaıdy.
Sondaı-aq, olar Elbasynyń búkil álem aldyndaǵy abyroı-bedelin erekshe maqtan etedi. Olar Táýelsizdik jarııalanyp, El tizginin qolǵa alǵan alǵashqy sátte Prezıdentimizdiń eń aldymen kirisken ıgi sharýalarynyń biri – álemniń ár túkpirinde shashyrap júrgen qandastarymyzdyń basyn atajurtqa jınaý bolǵandyǵyn óte jaqsy biledi. Bul rette, sonaý 1992 jyly Almaty qalasynda Elbasynyń tikeleı qoldaýymen Álem qazaqtarynyń tuńǵysh quryltaıy ótkenin aıta ketken jón. Quryltaıda Elbasy qazaq halqynyń birtutas ult retinde ósip-órkendeýiniń baǵyt-baǵdaryn naqty anyqtap, bul jóninde alda turǵan mańyzdy mindetterdi aıqyn belgilep bergen edi. Bul Quryltaıda Dúnıejúzi qazaqtary qaýymdastyǵy qurylyp, onyń Tóraǵasy bolyp Elbasy saılandy. Qaýymdastyq sodan beri atajurt pen sheteldegi aǵaıyndardyń arasyn baılanystyratyn altyn kópir bolyp keledi. Osy turǵydan kelgende olardyń Elbasynyń ókilettigin jalǵastyrýdy biraýyzdan qoldaıtyndary anyq. О́ıtkeni, Elbasy turǵanda sheteldegi aǵaıyndarǵa Qazaqstan tarapynan qoldaý men qamqorlyq jasaý eshqashan da úzilmeı, jalǵasa bererine tolyq kepildik bar. Sondaı-aq, oralmandardyń alys-jaqyn shetelderden atajurtqa keletin kóshiniń toqtamaýyna da bul jaǵdaıdyń jasar yqpaly orasan.
Osyǵan oraı, Qaýymdastyqtyń Qytaı, О́zbekstan, Mońǵolııa, Túrkııa sııaqty birneshe elden kelgen aǵaıyndar bas qosqan májilisinde Prezıdent ókilettigin 2020 jyldyń 6 jeltoqsanyna deıin uzartýǵa baılanysty jan-jaqty áńgime qozǵady.
Sondaı-aq, 25 jeltoqsanda Bishkektegi «Dostyq» úıinde Qyrǵyzstan halyq Assambleıasyna qarasty Qyrǵyzstan qazaqtary qaýymdastyǵynyń kezekti májilisi ótti. Májiliste Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń ókilettigin 2020 jyldyń 6 jeltoqsanyna deıin uzartý týraly jalpyhalyqtyq referendým ótkizý týraly másele talqylandy. Bul másele boıynsha pikirin bildirgenderdiń barlyǵy da egemen Qazaqstan memleketiniń irgesin qalaýdaǵy Tuńǵysh Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń orasan zor eńbegine erekshe baǵa berdi.
Sultanáli BALǴABAEV, Dúnıejúzi qazaqtary qaýymdastyǵy Tóraǵasynyń orynbasary.
* * *
ShYǴYS JASTARYNYŃ ShYNAIY TILEGI
– Shyǵystaǵy bilimniń qarashańyraǵynda bul kúnderi on myńnan astam jastar on fakýltette bilim alyp jatyr. 2009 jyly atalmysh joǵary oqý ornynda 24 ǵylym kandıdattary, jeti ǵylym doktory dıssertasııasy qorǵaldy. Ýnıversıtet ustazdary men stýdentteri Elbasynyń ókilettigin uzartý jónindegi bastamany qyzý qoldaıdy, – dedi ShQMÝ rektory, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Beıbit Mamyraev bir myńnan astam adam qatysqan jıynda.
Beıbit Baımaǵambetulynyń aıtýynsha, elimiz táýelsizdik alǵaly Elbasy N.Nazarbaev atalmysh joǵary oqý ornyna eki ret kelip, professor-oqytýshylarmen, stýdenttermen jolyǵyp, emen-jarqyn áńgimelesken eken. Aıta ketý kerek, joǵary oqý ornynyń Mońǵolııanyń Baıan-О́lgeı qalasynda úlken bir fılıaly jumys istep tur. О́z kezeginde Qytaı, Mońǵolııa jastary da osynda bilim alyp jatyr. Olarǵa tegin jataqhana berilip, shákirtaqy tólenedi.
– Meniń Otanym – Qazaqstan. О́zim Mońǵolııanyń Baıan-О́lgeıinde týsam da elge, jerge degen saǵynysh osynda alyp keldi. Elbasynyń oralmandarǵa degen qamqorlyǵyn qalaı umytamyz. Qazir О́skemenniń irgesinde «Nurly kósh» baǵdarlamasy boıynsha tórt mıllıard teńgege ǵalamat qalashyq boı kóterýde. Bul da Elbasynyń ákelik qamqorlyǵy. Endeshe men shetelden kelip bilim alyp jatqan jastardyń barlyǵyn Elbasynyń ókilettigin uzartý maqsatynda daýys berýge shaqyramyn, – dedi Rashıd Saltanat.
Ýnıversıtet professory Marat Maǵzumovtyń baısaldy da maǵynaly sózin kópshilik ynta qoıa tyńdady. «Elbasynyń syndarly saıasaty nátıjesinde Qazaqstan talaı asýlar men belesterden asty. Kúni keshegi EQYU-ǵa jetekshilik etý, Astanada 56 memleket basshylarynyń qatysýymen Sammıt ótkizý elimizdiń ataǵyn tórtkúl álemge pash etti. Arqanyń tósinde asqaqtaǵan Astanany kórip, sheteldikter tańqaldy. Munyń ózi qaryshtap alǵa basyp kele jatqanymyzdyń jemisi», – dedi Marat Túsipjanuly.
– Jastarǵa ıntellektýaldy bilim berý jaıly Elbasy únemi jastardyń qulaǵyna quıyp keledi. Bizdiń ýnıversıtette birneshe ulttyń ókilderi qyzmet etedi. Meniń ultym – orys, kúıeýim ózbek. Ulttar dostyǵyn, elimizde beıbitshilik pen yntymaqty damytýda Elbasynyń róli erekshe. Endeshe N.Nazarbaevtyń ókilettigin uzartýǵa biraýyzdan daýys berdik. Tek bizdiń ýnıversıtet boıynsha alty myń adamnyń qoldap daýys berýi, sonyń nátıjesi, – dedi óz sózin túıindegen pedagogıka jáne áleýmettik jumystar kafedrasynyń aǵa oqytýshysy Elena Snegıreva.
Aǵylshyn tilinde sóılegen Aıjan Ámirenova, V.Nemykına, «Jyldyń úzdik stýdenti» R.Býdýkov, taǵy basqalar da Elbasynyń ókilettigin uzartýdy biraýyzdan qoldady.
Ońdasyn ELÝBAI.
О́skemen.
* * *
BIZ ELBASYNA SENEMIZ
Osydan on toǵyz jyldan astam ýaqyt buryn Táýelsizdikti táý etip, ejelden erkindik ańsaǵan halqymyz ultymyzdyń úmiti, muraty anyq, is-qımyly qanyq Elbasyn tańdady.
Halqymyzdyń tańdaýy qalt ketpegenine kóz jetti. Keshegimiz qaharmandyqqa, búginimiz jasampazdyqqa, erteńimiz keleshegimizdiń kemelin keltirer batyl bastamaǵa toly. Tórtkúl dúnıege tanylyp, tóbedegi keldi. Álem aldynda elimiz – eńseli, halqymyz – qadirli. Ekinshi myńjyldyq barsha qazaqstandyqtardyń dúrkiregen dáýiri, jarqyraǵan juldyzy bolyp bastaldy.
San ǵasyrlar boıy «Máńgi el» ornatýdy armandaǵan kóne ǵun-túrik bıleýshileri jete almaǵan sán-saltanatqa Nazarbaevtyń «Qazaqstandyq joly» arqyly jettik. Bul – buryn-sońdy álemniń birde bir memleketi júrip kórmegen jol.
Prezıdentimizdiń bolashaqty qapysyz boljaıtyn tabandy saıası baǵyty, jahandyq túıinderdi sheshýde tizgindi teń ustaıtyn mámileger saıasaty men danalarǵa saı aqyl-parasaty nátıjesinde Qazaqstan álemdik qaýipsizdiktiń kindigine aınaldy.
Elordamyz – Astana tórt muhıttyń arasyndaǵy dúnıe júzi saıasatkerleri men mádenıet jáne din qaıratkerleriniń, alpaýyt iskerlerdiń Jeruıyǵy bolyp tanyldy.
Búgingi kúni Aqtóbe oblysynyń jurtshylyǵy respýblıkalyq referendýmda Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń prezıdenttik ókilettigi merzimin 2020 jylǵy 6 jeltoqsanǵa deıin uzartý týraly máseleni qyzý talqylaýda. Qazir respýblıkalyq referendýmǵa qatysý quqyǵy bar aqtóbelikterdiń basym kópshiligi referendým taǵaıyndaý týraly tilekterin bildirip, óz qoldaryn qoıdy.
Bizdiń jerlesterimiz Prezıdenttiń barlyq bastaýlarynyń árdaıym qostaýshysy bolady.
Biz Qazaqstan halqynyń Elbasy, shynaıy Ult Kóshbasshysy – Nursultan Ábishuly Nazarbaev dep bilemiz.
N.Nazarbaev – Uly Dalanyń uly reformatorlarynyń teńdessiz rýhanı murageri.
Qazaq Elin odan ári gúldendiretin de, yrysymyzdy tasytyp nárlendiretin de, abyroıymyzdy asyryp sán beretin de Tuńǵysh Prezıdentimiz – Nursultan Nazarbaev! Sondyqtan barsha qazaqstandyqtardyń tapjylmaıtyn tańdaýy da, qapysyz qalaýy da – Nursultan Nazarbaev!
Birlik pen yntymaqty, sabyrlylyq pen parasattylyqty murat etken halyqtyń júrek qalaýyna saı jalpyhalyqtyq referendým ótkizý týraly sheshim qabyldanady dep senemiz. Bul – ondaǵan, tipti júzdegen jyldardan soń da quryshtaı berik Qazaq Memleketiniń irgesin bekitken tarıhı sheshim bolyp qala bermek.
Qazaqstannyń, Táýelsizdigimizdiń taǵdyry Elbasy qolynda.
Biz Prezıdentke senemiz!
Nazarbaev – bizdiń Elbasymyz, bizdiń Kóshbasshymyz!
Nurqaıyr TELEÝOV, Aqtóbe oblysynyń Qazaqstan halqy Assambleıasy Aqsaqaldar keńesiniń tóraǵasy;
Keńes BIRMANOV, oblystyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy; Eleonora BERDIBAEVA, «Qazaqstan stýdentteri
respýblıkalyq alıansi» fılıalynyń tóraıymy;
Ásel BО́LEKOVA, «Nur Otan» HDP AOF «Jas Otan»
jastar qanatynyń atqarýshy hatshysy;
Bazarbaı IMANOV, «Rýhanııat» saıası partııasy
oblystyq fılıalynyń tóraǵasy;
Balǵalı ORDABAEV, bastamashy top jetekshisi,
«Nur Otan» HDP oblystyq fılıalynyń tóraǵasy, oblystyq máslıhat hatshysy, barlyǵy 45 adam qol qoıǵan.
* * *
2,5 MILLIONNAN ASTAM QOL JINALDY
Shákárim atyndaǵy Semeı memlekettik ýnıversıtetiniń bas ǵımaratynda atalǵan joǵary oqý ornynyń rektory, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Á. Nazarbaevtyń prezıdenttik ókilettigin 2020 jylǵa deıin uzartý týraly jalpyhalyqtyq referendým ótkizý jónindegi bastamashy toptyń tóraǵasy Erlan Sydyqov BAQ ókilderimen kezekti brıfıng ótkizdi.
Ol kezdesýde elimiz boıynsha 4 qańtarǵa deıin referendým ótkizý jónindegi bastamany qoldap 2,5 mıllıonnan astam qol jınalǵanyn resmı túrde málimdedi. Osy oraıda jınalǵan qoldyń durystyǵy arnaıy túrde tekserýden ótkizilgenin aıta ketkenimiz jón bolar. О́ıtkeni, munyń syrtynda san júzdegen myń qol endi ǵana saraptamadan ótkizilip jatyr.
Bastamashy top jetekshisi solaı deı kelip, qazaqstandyqtar qol jınaý barysynda zor belsendilik kórsetip jatqanyn qadap aıtty. Munyń ózi barsha otandastarymyzdyń Elbasyna degen senimi men qurmetin kórsetse kerek. Tipti, Jańa jylda qatarynan kelgen tórt kúndik demalysqa qaramastan qol jınaý oryndarynda kezek azaımapty. Qol qoıýshylar arasynda kári men jas ta, túrli mamandyq ıeleri de barshylyq deıdi top jetekshisi. Ásirese, jastar zor belsendilik tanytýda. Olar sessııa júrip jatqanyna qaramastan qol jınaý ornyna aǵylyp kelýde. Al qol jınaý belgilengen tártip boıynsha qańtardyń alǵashqy onkúndiginiń sońyna deıin júrgizilmek. Ázirshe bul máselede Shyǵys Qazaqstan, Almaty, Qaraǵandy oblystarynyń turǵyndary erekshe belsendilik tanytyp otyrǵan kórinedi.
Dáýlet SEISENULY.
Semeı.
* * *
TURAQTYLYQ TIREGI
Shejireli Shyǵystan bastaý alǵan Tuńǵysh Prezıdentimiz, Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń ókilettigin 2020 jylǵa deıin uzartý maqsatynda búkilhalyqtyq referendým ótkizý jónindegi bastama qoǵamymyzda qyzý talqylanyp, barynsha keń qoldaý taýyp otyr. Bul búkilhalyqtyq qozǵalysqa elimizdegi barlyq ulttar men ulystardyń qoǵamdyq uıymdary, ókildikteri ózderiniń ashyq ta shynaıy pikirlerin bildirýde. Sondaı bir júrekjardy jedelhat redaksııamyzǵa Qazaqstan kúrdteriniń «Barbang» assosıasııasynan kelip tústi.
Qazaqstandyq kúrdter Nursultan Nazarbaevtyń prezıdenttik ókilettigin 2020 jyldyń 6 jeltoqsanyna deıin uzartý jóninde respýblıkalyq referendým ótkizý týraly bastamany zor qanaǵattandyq sezimmen qabyldaı otyryp, barynsha qoldaý kórsetedi, delingen jedelhatta. Biz ózimizdiń Prezıdentimizdi sheksiz maqtan tutamyz jáne oǵan tolyq senim artamyz. Elbasymyzdyń bilgir basshylyǵy men sara saıasatynyń arqasynda Qazaqstan búginde tek Ortalyq Azııa memleketteriniń ishinde ǵana emes, búkil Dostastyq elderi keńistiginde oq boıy alǵa shyqqan kóshbasshy memleketke aınaldy. Qazir Qazaqstannyń beıbitshiliksúıgish bastamalaryn, onyń balamasyz basshysynyń jahandyq múddelerdi kózdeıtin salıqaly oılaryn búkil álem moıyndaıdy.
Tuńǵysh Prezıdentimiz, Elbasy Nursultan Nazarbaev tarıhta teńdesi joq «Qazaqstan-2030» Strategııalyq baǵdarlamasyn ómirge ákelip, oıdaǵydaı júzege asyrýda. Qazaqstan álemdik qarjy-ekonomıkalyq daǵdarysynan qınalmaı shyǵyp, údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq besjyldyqtar belesin bastady. Qazirdiń ózinde elimiz bolashaq ındýstrııalyq derjava negiziniń tuǵyryn jasap úlgerdi. HHI ǵasyrdyń ǵajaıyby atanǵan arý Astana kúnnen-kúnge gúldenip, ǵaryshty qadammen damyp keledi. Mine, osy teńdessiz qubylystar men bastamalardyń biregeı bastamashysy da Elbasy Nursultan Nazarbaev.
Biz jarqyn da jasampaz Otanymyz – Qazaqstannyń baıandy bolashaǵynyń Nursultan Nazarbaevpen birtutas ekendigine sheksiz senimdimiz. Sondyqtan, biz qazaqstandyq kúrdter elimizdiń áleýetti damýy úshin, qasıetti qazaq jerinde beıbitshilik pen turaqtylyqtyń odan ári saltanat qurýy úshin, bolashaq urpaqtyń baıandy baqyty úshin referendým týraly bastamany barynsha qoldaımyz jáne biraýyzdan daýys beremiz.
«Egemen-aqparat».
KEMEL ELDIŃ KEPILI
Tarıhqa kóz júgirtip qarasańyz ár eldiń týý, ósý, qalyptasý kezeńinde ár qıly súrleý-soqpaqtan ótip kelgendigi, onyń ózi kóp jaǵdaıda qaıtalanbas, dara jol ekendigi belgili. Mine, sol ómirge jańa qadam basqan derbes memlekettiń alǵashqy jyldarynda sondaı ahýalǵa qol jetkizýi tikeleı el basshysynyń tulǵalyq qasıetterine kelip tireletindigi ortaq zańdylyq ekendigine eshkim talasa qoımas.
Endeshe búginde kóp pikir týyndatyp otyrǵan elimizdegi Tuńǵysh Prezıdenttiń ókilettigin uzartý máselesin jalpyhalyqtyq referendýmda sheshý jónindegi usynystar tóńireginde sóz qozǵaǵanda, eń aldymen másele nege bulaı qoıylyp otyrǵanyn myqtap turyp oılaǵan jón. Másele áıteýir merzimi kelgende saılaý nemese ony kútpesten referendým ótkizý týrasynda emes, kim jóninde bolyp otyrǵanyn erekshe este ustaý kereginde bolyp tur.
Endeshe, jańa tarıhymyz ben jas memleketimizdiń bastaýynda turyp, onyń saıası-ekonomıkalyq, rýhanı-áleýmettik qalyptasýyna aıryqsha úlesin qosqan, sóıtip az ýaqyttyń ishinde ony álemdik dárejege kótere bilgen jáne aldaǵy jyldarǵa da onyń qaryshty damýyna aıqyn jospar usynyp, onyń iske asýyn berik qolda ustap otyrǵan Tuńǵysh Prezıdentimizge senim artyp, referendým arqyly ókilettigin uzartý týraly usynystyń, keıbir keraýyzdar baıbalam salyp jatqanyndaı, demokratııalyq talaptarǵa eshqandaı da kereǵarlyǵy joq.
Másele keıbireýler aıta bastaǵandaı saılaý ótkizýden qashqaqtaýda emes, ýaqyt, qarjy, qýat únemdeı otyryp, múmkindikterdi utymdy paıdalana bilýde bolyp otyr. Muny qoldan shyǵaryp almaýymyz kerek. О́z basym sońǵy shırek ǵasyrdaı ýaqyt boıynda saıasattanýmen aınalysyp kelemin. 2010 jyldyń ózinde ǵana 100-den asa ártúrli kezdesýlerge qatystym. Stýdent jastar, zııaly qaýym, úkimettik emes uıymdar ókilderi, ardagerlerdiń alýan pikirlerin tyńdadym. Mine, sol kezdesýlerde dál osyndaı referendým ótkizý týraly oılar kóp aıtylatyn. Demek, mundaı shara ótkizý halyqtyń tilegine tolyǵymen saı keledi dep oılaımyn.
Referendým ótkizý demokratııanyń eýropalyq standartyna saı kele bermeıdi degen pikirler de barshylyq. Biraq, sol batysyńyzdyń zańdarynda mundaı másele týrasynda referendým ótkizýge tıym salǵan baptar da joq qoı. Onyń ústine mundaı mańyzdy másele ár eldiń óziniń ishki saıası isi emes pe? Bizder sol batystaǵy Ulybrıtanııa, Ispanııa, Shvesııa, Norvegııa, Danııa sııaqty ejelden parlamentarızmdi, demokratııany tý ǵyp kóterip kele jatqan elderge sizderde nege osy kúnge deıin monarhııalyq, ıaǵnı feodaldyq bılik ınstıtýty saqtalyp keledi, ol demokratııalyq úrdiske saı emes qoı deýimizge tolyq qaqymyz bolsa da olaı demeımiz. О́ıtkeni, bul másele olardyń ishki jumysy. Sebebi koroldik ınstıtýt olarda ulttyń, memlekettiń sımvoly retinde dáripteledi.
Premer-mınıstrler, spıkerler, joǵarǵy sottar basshylary sol korolderine baryp, ejelgideı ıilip taǵzym etip, esep berip turady. Olar ony namys kórmeıdi. Sebebi, olar úshin korol sol memlekettiń sımvoly. Dálirek aıtqanda, naqty koroldiń ózine emes, koroldik laýazymǵa bas ıedi.
Al N.Nazarbaev bolsa Táýelsiz Qazaqstandy óz qolymen túletip, baptap, qalyptastyrǵan qaıratker. Sondyqtan da ony dál qazir bılik etip otyrǵan, halyq saılaǵan Prezıdent dep qana emes, elimizdiń kósemi, ultymyzdyń lıderi dep tanımyz, moıyndaımyz. Búginde ony búkil Túrki jurty óz kóshbasshymyz dep moıyndap, esimin máńgi qaldyrarlyq sharalar jasap jatyr.
«О́z elinde paıǵambar bolmas» degendeı, árıne, ol kisini synaýshylar da barshylyq. О́ıtkeni bizde sóz erkindigi bar. Sondyqtan demokratııalyq elge ondaı kórinister de tán ekendigin esten shyǵarýǵa bolmas. Oǵan jaýapty keshegi ótken EQYU Sammıtine jınalǵan shetel basshylary men ókilderi Elbasymyz týraly aıtqan qurmetke toly sózderi arqyly berdi ǵoı dep oılaımyn.
Men 1991, 1999, 2006 jylǵy Prezıdent saılaýlary naýqanynda N.Nazarbaevtyń oblystaǵy senimdi ókiliniń mindetin atqara júrip te qalyń buqaranyń ol kisige degen kirshiksiz senimi men qurmetine, keleshegimizdiń ol kisimen tikeleı baılanysta bola berýin qalaıtynyna talaı kózim jetken-di. Sondyqtan bul joly da Elbasynyń ókilettigin 2020 jylǵa deıin uzartý jónindegi referendým ıdeıasy durys kóterilip otyr, endi ony oıdaǵydaı ótkizý ǵana qalyp otyr dep sanaımyn.
Álmuqan ISAQ, Jambyl oblysynyń qurmetti azamaty, saıasattanýshy.
Jambyl oblysy.
* * *
BOLAShAQQA – TEK QANA NAZARBAEVPEN BIRGE
О́skemende ótken bastamashy top kótergen bastamany barlyq jaǵynan alǵanda sátti jasalǵan, zańdy qadam dep esepteımin. О́ıtkeni, bizdiń álemdik qaýymdastyq tanyp otyrǵan jas, turaqty damý ústindegi táýelsiz memlekette ómir súrip jatqanymyz, eń aldymen, Prezıdentimizdiń arqasy, syndarly saıasaty ekeni daýsyz.
Bir sát bolsa da oısha 90-shy jyldardyń basyna oralaıyqshy. Bul respýblıkamyzdyń tarıhyndaǵy aýyr kezeń boldy. KSRO taraǵannan keıin Qazaqstan taǵdyr talqysynda qaldy. Quldyraǵan ekonomıka, búlingen ınfraqurylym, úzilgen ıntegrasııalyq baılanystar, jappaı jumyssyzdyq – burynǵy ımperııadan muraǵa qalǵan osylar ǵana bolatyn. Osyndaı qıyn jaǵdaıda optımısterdiń ózderi de elimiz ǵaıyptyń kúshimen bul tyǵyryqtan shyǵady degenge sene qoımaǵan bolar. Biraq ǵajaıyptar bola beredi eken, ony jasaǵan Tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaev.
Elbasymyz ol kezde eń bastysy elimizdi burynǵy odaqtas respýblıkalarda oryn alyp jatqan alaýyzdyqtar men qandy qaqtyǵystarǵa tartýǵa jol bermeý, beıbitshilik pen ultaralyq kelisimdi saqtap qalý ekendigin jaqsy túsindi. О́ziniń danalyǵynyń, aqyl-parasaty men ultynyń, eliniń erteńine degen jaýapkershilik seziminiń arqasynda ol elimizdi mundaı qıynshylyqqa uryndyrmaı, aman alyp shyqty. Qanshama uıqysyz túnder, qarbalas kúnder ótkenine tarıh kýá.
Nursultan Ábishuly tarıhı ólshem turǵysynan alyp qaraǵanda qysqa merzim ishinde keremetteı qıyndyqtardy jeńe otyryp, halqymen birge táýelsiz memleket qurdy. Elbasymyzdyń arqasynda Qazaqstan óz damýynda úlken jetistikterge qol jetkizip, álemdik qaýymdastyqta laıyqty orynǵa ıe boldy. Elbasynyń, onyń álemdegi joǵary bedeliniń arqasynda Qazaqstan óz tarıhynda tuńǵysh ret EQYU tóraǵasy boldy jáne osynaý bedeldi uıymnyń sammıtin ótkizdi.
Osyndaı baǵa jetkisiz eńbek sińirgen Nursultan Ábishuly tájirıbeli kapıtan tárizdi óziniń kemesin jarqyn maqsatqa – beıbitshilikke, turaqtylyq pen órkendeýge qaraı bastaı berýi tıis dep esepteımin.
Halyq óziniń Prezıdentin baǵalaıdy jáne oǵan dáıim qoldaý kórsetedi. Sodan keıin de Elbasy laýazymynda kórgisi keledi. Sonymen birge onyń basshylyǵymen jasalǵan «Qazaqstan-2030» Strategııalyq baǵdarlamasy jáne basqa da baǵdarlamalar bar emes pe? Olardyń barlyǵy respýblıkanyń kezeń-kezeńimen damýyna, qazaqstandyqtardyń ómir súrý deńgeıin kóterýge baǵyttalǵan. Sondyqtan Nursultan Ábishulynyń ózi bul baǵdarlamalardy aıaǵyna deıin jetkizýi kerek. Árıne, bul úshin ýaqyt kerek ekendigi belgili. Sodan keıin de eń qısyndy jáne durys qadam orasan mol qarajat pen kúsh-jiger jumsap, saılaý ótkizbeı-aq referendým uıymdastyryp, Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaevtyń ókilettigin 2020 jylǵa deıin uzartý dep bilemin. Munyń ózi búkil halyqtyń, memleketimizdiń múddesine saı keletin mańyzdy is bolatyny daýsyz.
Atsalım IDIGOV, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń múshesi.
Almaty oblysy.
* * *
ShETEL QAZAQTARY DA QOLDAIDY
Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaavtyń ókilettigin 2020 jyldyń 6 jeltoqsanyna deıin uzartý týraly referendým ótkizý sheteldegi qandastarymyzdyń arasynda da úlken qyzyǵýshylyq týǵyzyp otyr. Munyń sebebi túsinikti de. Sheteldegi aǵaıyndar elimizdiń Tuńǵysh Prezıdentin shynaıy jalpyulttyq Kóshbasshy retinde baǵalaıdy. Soǵan oraı, olar Qazaqstannyń búgingi qol jetkizgen aıtýly tabystaryn Elbasynyń qaıratkerlik eren eńbeginiń nátıjesi dep sanaıdy. Soǵan baılanysty alystaǵy aǵaıyndar Prezıdentimizdiń elimizdi ekonomıkalyq-áleýmettik jaǵynan damytý jóninde júzege asyryp jatqan is-sharalaryn, halyqaralyq sahnada júrgizip otyrǵan saıasatyn biraýyzdan qoldaıdy.
Sondaı-aq, olar Elbasynyń búkil álem aldyndaǵy abyroı-bedelin erekshe maqtan etedi. Olar Táýelsizdik jarııalanyp, El tizginin qolǵa alǵan alǵashqy sátte Prezıdentimizdiń eń aldymen kirisken ıgi sharýalarynyń biri – álemniń ár túkpirinde shashyrap júrgen qandastarymyzdyń basyn atajurtqa jınaý bolǵandyǵyn óte jaqsy biledi. Bul rette, sonaý 1992 jyly Almaty qalasynda Elbasynyń tikeleı qoldaýymen Álem qazaqtarynyń tuńǵysh quryltaıy ótkenin aıta ketken jón. Quryltaıda Elbasy qazaq halqynyń birtutas ult retinde ósip-órkendeýiniń baǵyt-baǵdaryn naqty anyqtap, bul jóninde alda turǵan mańyzdy mindetterdi aıqyn belgilep bergen edi. Bul Quryltaıda Dúnıejúzi qazaqtary qaýymdastyǵy qurylyp, onyń Tóraǵasy bolyp Elbasy saılandy. Qaýymdastyq sodan beri atajurt pen sheteldegi aǵaıyndardyń arasyn baılanystyratyn altyn kópir bolyp keledi. Osy turǵydan kelgende olardyń Elbasynyń ókilettigin jalǵastyrýdy biraýyzdan qoldaıtyndary anyq. О́ıtkeni, Elbasy turǵanda sheteldegi aǵaıyndarǵa Qazaqstan tarapynan qoldaý men qamqorlyq jasaý eshqashan da úzilmeı, jalǵasa bererine tolyq kepildik bar. Sondaı-aq, oralmandardyń alys-jaqyn shetelderden atajurtqa keletin kóshiniń toqtamaýyna da bul jaǵdaıdyń jasar yqpaly orasan.
Osyǵan oraı, Qaýymdastyqtyń Qytaı, О́zbekstan, Mońǵolııa, Túrkııa sııaqty birneshe elden kelgen aǵaıyndar bas qosqan májilisinde Prezıdent ókilettigin 2020 jyldyń 6 jeltoqsanyna deıin uzartýǵa baılanysty jan-jaqty áńgime qozǵady.
Sondaı-aq, 25 jeltoqsanda Bishkektegi «Dostyq» úıinde Qyrǵyzstan halyq Assambleıasyna qarasty Qyrǵyzstan qazaqtary qaýymdastyǵynyń kezekti májilisi ótti. Májiliste Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń ókilettigin 2020 jyldyń 6 jeltoqsanyna deıin uzartý týraly jalpyhalyqtyq referendým ótkizý týraly másele talqylandy. Bul másele boıynsha pikirin bildirgenderdiń barlyǵy da egemen Qazaqstan memleketiniń irgesin qalaýdaǵy Tuńǵysh Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń orasan zor eńbegine erekshe baǵa berdi.
Sultanáli BALǴABAEV, Dúnıejúzi qazaqtary qaýymdastyǵy Tóraǵasynyń orynbasary.
* * *
ShYǴYS JASTARYNYŃ ShYNAIY TILEGI
– Shyǵystaǵy bilimniń qarashańyraǵynda bul kúnderi on myńnan astam jastar on fakýltette bilim alyp jatyr. 2009 jyly atalmysh joǵary oqý ornynda 24 ǵylym kandıdattary, jeti ǵylym doktory dıssertasııasy qorǵaldy. Ýnıversıtet ustazdary men stýdentteri Elbasynyń ókilettigin uzartý jónindegi bastamany qyzý qoldaıdy, – dedi ShQMÝ rektory, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Beıbit Mamyraev bir myńnan astam adam qatysqan jıynda.
Beıbit Baımaǵambetulynyń aıtýynsha, elimiz táýelsizdik alǵaly Elbasy N.Nazarbaev atalmysh joǵary oqý ornyna eki ret kelip, professor-oqytýshylarmen, stýdenttermen jolyǵyp, emen-jarqyn áńgimelesken eken. Aıta ketý kerek, joǵary oqý ornynyń Mońǵolııanyń Baıan-О́lgeı qalasynda úlken bir fılıaly jumys istep tur. О́z kezeginde Qytaı, Mońǵolııa jastary da osynda bilim alyp jatyr. Olarǵa tegin jataqhana berilip, shákirtaqy tólenedi.
– Meniń Otanym – Qazaqstan. О́zim Mońǵolııanyń Baıan-О́lgeıinde týsam da elge, jerge degen saǵynysh osynda alyp keldi. Elbasynyń oralmandarǵa degen qamqorlyǵyn qalaı umytamyz. Qazir О́skemenniń irgesinde «Nurly kósh» baǵdarlamasy boıynsha tórt mıllıard teńgege ǵalamat qalashyq boı kóterýde. Bul da Elbasynyń ákelik qamqorlyǵy. Endeshe men shetelden kelip bilim alyp jatqan jastardyń barlyǵyn Elbasynyń ókilettigin uzartý maqsatynda daýys berýge shaqyramyn, – dedi Rashıd Saltanat.
Ýnıversıtet professory Marat Maǵzumovtyń baısaldy da maǵynaly sózin kópshilik ynta qoıa tyńdady. «Elbasynyń syndarly saıasaty nátıjesinde Qazaqstan talaı asýlar men belesterden asty. Kúni keshegi EQYU-ǵa jetekshilik etý, Astanada 56 memleket basshylarynyń qatysýymen Sammıt ótkizý elimizdiń ataǵyn tórtkúl álemge pash etti. Arqanyń tósinde asqaqtaǵan Astanany kórip, sheteldikter tańqaldy. Munyń ózi qaryshtap alǵa basyp kele jatqanymyzdyń jemisi», – dedi Marat Túsipjanuly.
– Jastarǵa ıntellektýaldy bilim berý jaıly Elbasy únemi jastardyń qulaǵyna quıyp keledi. Bizdiń ýnıversıtette birneshe ulttyń ókilderi qyzmet etedi. Meniń ultym – orys, kúıeýim ózbek. Ulttar dostyǵyn, elimizde beıbitshilik pen yntymaqty damytýda Elbasynyń róli erekshe. Endeshe N.Nazarbaevtyń ókilettigin uzartýǵa biraýyzdan daýys berdik. Tek bizdiń ýnıversıtet boıynsha alty myń adamnyń qoldap daýys berýi, sonyń nátıjesi, – dedi óz sózin túıindegen pedagogıka jáne áleýmettik jumystar kafedrasynyń aǵa oqytýshysy Elena Snegıreva.
Aǵylshyn tilinde sóılegen Aıjan Ámirenova, V.Nemykına, «Jyldyń úzdik stýdenti» R.Býdýkov, taǵy basqalar da Elbasynyń ókilettigin uzartýdy biraýyzdan qoldady.
Ońdasyn ELÝBAI.
О́skemen.
* * *
BIZ ELBASYNA SENEMIZ
Osydan on toǵyz jyldan astam ýaqyt buryn Táýelsizdikti táý etip, ejelden erkindik ańsaǵan halqymyz ultymyzdyń úmiti, muraty anyq, is-qımyly qanyq Elbasyn tańdady.
Halqymyzdyń tańdaýy qalt ketpegenine kóz jetti. Keshegimiz qaharmandyqqa, búginimiz jasampazdyqqa, erteńimiz keleshegimizdiń kemelin keltirer batyl bastamaǵa toly. Tórtkúl dúnıege tanylyp, tóbedegi keldi. Álem aldynda elimiz – eńseli, halqymyz – qadirli. Ekinshi myńjyldyq barsha qazaqstandyqtardyń dúrkiregen dáýiri, jarqyraǵan juldyzy bolyp bastaldy.
San ǵasyrlar boıy «Máńgi el» ornatýdy armandaǵan kóne ǵun-túrik bıleýshileri jete almaǵan sán-saltanatqa Nazarbaevtyń «Qazaqstandyq joly» arqyly jettik. Bul – buryn-sońdy álemniń birde bir memleketi júrip kórmegen jol.
Prezıdentimizdiń bolashaqty qapysyz boljaıtyn tabandy saıası baǵyty, jahandyq túıinderdi sheshýde tizgindi teń ustaıtyn mámileger saıasaty men danalarǵa saı aqyl-parasaty nátıjesinde Qazaqstan álemdik qaýipsizdiktiń kindigine aınaldy.
Elordamyz – Astana tórt muhıttyń arasyndaǵy dúnıe júzi saıasatkerleri men mádenıet jáne din qaıratkerleriniń, alpaýyt iskerlerdiń Jeruıyǵy bolyp tanyldy.
Búgingi kúni Aqtóbe oblysynyń jurtshylyǵy respýblıkalyq referendýmda Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń prezıdenttik ókilettigi merzimin 2020 jylǵy 6 jeltoqsanǵa deıin uzartý týraly máseleni qyzý talqylaýda. Qazir respýblıkalyq referendýmǵa qatysý quqyǵy bar aqtóbelikterdiń basym kópshiligi referendým taǵaıyndaý týraly tilekterin bildirip, óz qoldaryn qoıdy.
Bizdiń jerlesterimiz Prezıdenttiń barlyq bastaýlarynyń árdaıym qostaýshysy bolady.
Biz Qazaqstan halqynyń Elbasy, shynaıy Ult Kóshbasshysy – Nursultan Ábishuly Nazarbaev dep bilemiz.
N.Nazarbaev – Uly Dalanyń uly reformatorlarynyń teńdessiz rýhanı murageri.
Qazaq Elin odan ári gúldendiretin de, yrysymyzdy tasytyp nárlendiretin de, abyroıymyzdy asyryp sán beretin de Tuńǵysh Prezıdentimiz – Nursultan Nazarbaev! Sondyqtan barsha qazaqstandyqtardyń tapjylmaıtyn tańdaýy da, qapysyz qalaýy da – Nursultan Nazarbaev!
Birlik pen yntymaqty, sabyrlylyq pen parasattylyqty murat etken halyqtyń júrek qalaýyna saı jalpyhalyqtyq referendým ótkizý týraly sheshim qabyldanady dep senemiz. Bul – ondaǵan, tipti júzdegen jyldardan soń da quryshtaı berik Qazaq Memleketiniń irgesin bekitken tarıhı sheshim bolyp qala bermek.
Qazaqstannyń, Táýelsizdigimizdiń taǵdyry Elbasy qolynda.
Biz Prezıdentke senemiz!
Nazarbaev – bizdiń Elbasymyz, bizdiń Kóshbasshymyz!
Nurqaıyr TELEÝOV, Aqtóbe oblysynyń Qazaqstan halqy Assambleıasy Aqsaqaldar keńesiniń tóraǵasy;
Keńes BIRMANOV, oblystyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy; Eleonora BERDIBAEVA, «Qazaqstan stýdentteri
respýblıkalyq alıansi» fılıalynyń tóraıymy;
Ásel BО́LEKOVA, «Nur Otan» HDP AOF «Jas Otan»
jastar qanatynyń atqarýshy hatshysy;
Bazarbaı IMANOV, «Rýhanııat» saıası partııasy
oblystyq fılıalynyń tóraǵasy;
Balǵalı ORDABAEV, bastamashy top jetekshisi,
«Nur Otan» HDP oblystyq fılıalynyń tóraǵasy, oblystyq máslıhat hatshysy, barlyǵy 45 adam qol qoıǵan.
* * *
2,5 MILLIONNAN ASTAM QOL JINALDY
Shákárim atyndaǵy Semeı memlekettik ýnıversıtetiniń bas ǵımaratynda atalǵan joǵary oqý ornynyń rektory, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Á. Nazarbaevtyń prezıdenttik ókilettigin 2020 jylǵa deıin uzartý týraly jalpyhalyqtyq referendým ótkizý jónindegi bastamashy toptyń tóraǵasy Erlan Sydyqov BAQ ókilderimen kezekti brıfıng ótkizdi.
Ol kezdesýde elimiz boıynsha 4 qańtarǵa deıin referendým ótkizý jónindegi bastamany qoldap 2,5 mıllıonnan astam qol jınalǵanyn resmı túrde málimdedi. Osy oraıda jınalǵan qoldyń durystyǵy arnaıy túrde tekserýden ótkizilgenin aıta ketkenimiz jón bolar. О́ıtkeni, munyń syrtynda san júzdegen myń qol endi ǵana saraptamadan ótkizilip jatyr.
Bastamashy top jetekshisi solaı deı kelip, qazaqstandyqtar qol jınaý barysynda zor belsendilik kórsetip jatqanyn qadap aıtty. Munyń ózi barsha otandastarymyzdyń Elbasyna degen senimi men qurmetin kórsetse kerek. Tipti, Jańa jylda qatarynan kelgen tórt kúndik demalysqa qaramastan qol jınaý oryndarynda kezek azaımapty. Qol qoıýshylar arasynda kári men jas ta, túrli mamandyq ıeleri de barshylyq deıdi top jetekshisi. Ásirese, jastar zor belsendilik tanytýda. Olar sessııa júrip jatqanyna qaramastan qol jınaý ornyna aǵylyp kelýde. Al qol jınaý belgilengen tártip boıynsha qańtardyń alǵashqy onkúndiginiń sońyna deıin júrgizilmek. Ázirshe bul máselede Shyǵys Qazaqstan, Almaty, Qaraǵandy oblystarynyń turǵyndary erekshe belsendilik tanytyp otyrǵan kórinedi.
Dáýlet SEISENULY.
Semeı.
* * *
TURAQTYLYQ TIREGI
Shejireli Shyǵystan bastaý alǵan Tuńǵysh Prezıdentimiz, Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń ókilettigin 2020 jylǵa deıin uzartý maqsatynda búkilhalyqtyq referendým ótkizý jónindegi bastama qoǵamymyzda qyzý talqylanyp, barynsha keń qoldaý taýyp otyr. Bul búkilhalyqtyq qozǵalysqa elimizdegi barlyq ulttar men ulystardyń qoǵamdyq uıymdary, ókildikteri ózderiniń ashyq ta shynaıy pikirlerin bildirýde. Sondaı bir júrekjardy jedelhat redaksııamyzǵa Qazaqstan kúrdteriniń «Barbang» assosıasııasynan kelip tústi.
Qazaqstandyq kúrdter Nursultan Nazarbaevtyń prezıdenttik ókilettigin 2020 jyldyń 6 jeltoqsanyna deıin uzartý jóninde respýblıkalyq referendým ótkizý týraly bastamany zor qanaǵattandyq sezimmen qabyldaı otyryp, barynsha qoldaý kórsetedi, delingen jedelhatta. Biz ózimizdiń Prezıdentimizdi sheksiz maqtan tutamyz jáne oǵan tolyq senim artamyz. Elbasymyzdyń bilgir basshylyǵy men sara saıasatynyń arqasynda Qazaqstan búginde tek Ortalyq Azııa memleketteriniń ishinde ǵana emes, búkil Dostastyq elderi keńistiginde oq boıy alǵa shyqqan kóshbasshy memleketke aınaldy. Qazir Qazaqstannyń beıbitshiliksúıgish bastamalaryn, onyń balamasyz basshysynyń jahandyq múddelerdi kózdeıtin salıqaly oılaryn búkil álem moıyndaıdy.
Tuńǵysh Prezıdentimiz, Elbasy Nursultan Nazarbaev tarıhta teńdesi joq «Qazaqstan-2030» Strategııalyq baǵdarlamasyn ómirge ákelip, oıdaǵydaı júzege asyrýda. Qazaqstan álemdik qarjy-ekonomıkalyq daǵdarysynan qınalmaı shyǵyp, údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq besjyldyqtar belesin bastady. Qazirdiń ózinde elimiz bolashaq ındýstrııalyq derjava negiziniń tuǵyryn jasap úlgerdi. HHI ǵasyrdyń ǵajaıyby atanǵan arý Astana kúnnen-kúnge gúldenip, ǵaryshty qadammen damyp keledi. Mine, osy teńdessiz qubylystar men bastamalardyń biregeı bastamashysy da Elbasy Nursultan Nazarbaev.
Biz jarqyn da jasampaz Otanymyz – Qazaqstannyń baıandy bolashaǵynyń Nursultan Nazarbaevpen birtutas ekendigine sheksiz senimdimiz. Sondyqtan, biz qazaqstandyq kúrdter elimizdiń áleýetti damýy úshin, qasıetti qazaq jerinde beıbitshilik pen turaqtylyqtyń odan ári saltanat qurýy úshin, bolashaq urpaqtyń baıandy baqyty úshin referendým týraly bastamany barynsha qoldaımyz jáne biraýyzdan daýys beremiz.
«Egemen-aqparat».
Ebolamen kúreske 518 mln dollar bólindi
Álem • Búgin, 12:52
Túngi reıd nátıjesi: jasóspirimder alkogol ishkeni belgili boldy
Qoǵam • Búgin, 10:51
Memleket basshysy Shvesııa Koroli XVI Karl Gýstavty Ulttyq kúnmen quttyqtady
Saıasat • Búgin, 10:14
ShQO-da kolonııaǵa 15 telefon ótkizbek bolǵan áreket toqtatyldy
Qoǵam • Búgin, 10:02
Qazaqstan men О́zbekstan mádenıet salasyndaǵy yntymaqtastyqty arttyrady
Rýhanııat • Búgin, 09:50
Rýhanııat • Búgin, 09:47
Qyzylordadaǵy Prezıdent saıabaǵy aýmaǵynan Botanıkalyq baq ashyldy
Aımaqtar • Búgin, 09:45
Qoǵam • Búgin, 09:44
Bilimdegi betburys: JI neni ózgertedi?
Bilim • Búgin, 09:10
JOMS: Jumyskerdi qorǵaýdyń mańyzdy tetigi
Qoǵam • Búgin, 09:05
Maı eksportynan túsken paıda rekordtyq deńgeıge jetti
Eksport • Búgin, 09:03
Álıhan aýylyna baratyn jol jóndeletin boldy
Aımaqtar • Búgin, 09:00
Ekibastuzda derekter ortalyǵy salyna bastady
Aımaqtar • Búgin, 08:57
Qazaq balýandary Mońǵolııadaǵy týrnırde taǵy úsh medal jeńip aldy
Sport • Búgin, 08:55