Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń buıryǵy  №19-5/293

2015 jylǵy 31 naýryz, Astana qalasy Sý sharýashylyǵy qurylystaryn jalǵa jáne senimgerlik basqarýǵa berý  qaǵıdalaryn bekitý týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń 2003 jylǵy 9 shildedegi Sý kodeksiniń 37-baby 1- tarmaǵynyń 7-2) tarmaqshasyna sáıkes, buıyramyn: 1. Qosa berilip otyrǵan Sý sharýashylyǵy qurylystaryn jalǵa jáne senimgerlik basqarýǵa berý qaǵıdalary bekitilsin. 2. Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń Sý resýrstary komıteti zańnamada belgilengen tártippen: 1) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelýin; 2) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin kúntizbelik on kún ishinde onyń kóshirmesiniń merzimdi baspa basylymdarynda jáne «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa jiberilýin; 3) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń ınternet-resýrsynda ornalas-tyrylýyn qamtamasyz etsin. 3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý jetekshilik etetin Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy vıse-mınıstrine júktelsin. 4. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Qazaqstan Respýblıkasynyń Aýyl sharýashylyǵy mınıstri A.MAMYTBEKOV. «KELISILGEN» Qazaqstan Respýblıkasynyń Qarjy mınıstri _______________ B.SULTANOV 2015 jylǵy 11 qyrkúıek «KELISILGEN» Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq ekonomıka mınıstri _______________ E.DOSAEV 2015 jylǵy 5 qazan «KELISILGEN» Qazaqstan Respýblıkasynyń Energetıka mınıstri ______________ V.ShKOLNIK 2015 jylǵy 4 tamyz Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń 2015 jylǵy 31 naýryzdaǵy № 19-5/293 buıryǵymen bekitilgen Sý sharýashylyǵy qurylystaryn jalǵa jáne senimgerlik basqarýǵa berý qaǵıdalary 1. Jalpy erejeler 1. Osy Sý sharýashylyǵy qurylystaryn jalǵa jáne senimgerlik basqarýǵa berý qaǵıdalary (budan ári - Qaǵıdalar) memlekettik menshiktegi sý sharýashylyǵy qurylystaryn (budan ári - sý sharýashylyǵy qurylystary) keıinnen satyp alý quqyǵynsyz jalǵa jáne senimgerlik basqarýǵa berý tártibin aıqyndaıdy. 2. Osy Qaǵıdalarda mynadaı negizgi uǵymdar paıdalanylady: 1) jalǵa alýshy - Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarynda ózgeshe kózdelmese, jeke jáne memlekettik emes zańdy tulǵalar; 2) jalǵa berýshi - memlekettik múlik jónindegi ýákiletti organ nemese jergilikti atqarýshy organdar; 3) kepildik jarnasy - tenderge qatysý úshin jeke nemese memlekettik emes zańdy tulǵa engizetin aqshalaı soma; 4) memlekettik múlik jónindegi ýákiletti organ - Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankine bekitilip berilgen múlikti qospaǵanda, respýblıkalyq múlikti basqarý, memlekettiń respýblıkalyq múlikke quqyǵyn iske asyrý, ekonomıkanyń strategııalyq mańyzy bar salalarynda menshikti jáne strategııalyq obektilerdi jekeshelendirý men memlekettik monıtorıng júrgizý salasyndaǵy basshylyqty óz quzyreti sheginde júzege asyratyn ortalyq atqarýshy organ; 5) senimgerlik basqarý quryltaıshysy - respýblıkalyq menshikke ókildik etetin ýákiletti memlekettik organ nemese jergilikti atqarýshy organ; 6) senimgerlik basqarýshy - memlekettik múlikti senimgerlik basqarý quryltaıshysymen senimgerlik basqarý shartyn jasasqan jeke tulǵalar jáne memlekettik emes zańdy tulǵalar; 7) sý sharýashylyǵy qurylystary - sý resýrstarynyń paıdalanylýy men qorǵalýyn retteý, sýmen jabdyqtaý, sý burý jáne sýdyń zııandy áserin joıý maqsatynda jasandy túrde qurylǵan gıdrotehnıkalyq qurylystar men qondyrǵylar; 8) tender - jalǵa berýshi nemese senimgerlik basqarý quryltaıshysy úshin eń úzdik shart talaptaryn usynǵan tenderge qatysýshylardyń birimen olar qabyldaǵan bastapqy sharttarynyń negizinde jalǵa berýshi nemese senimgerlik basqarýshy shart jasasýǵa mindettenetin sý sharýashylyǵy qurylystaryn jalǵa nemese senimgerlik basqarýǵa berý jónindegi saýda-sattyq nysany; 9) tenderlik komıssııa - jalǵa berýshi nemese senimgerlik basqarý quryltaıshysy sý sharýashylyǵy qurylystaryn jalǵa nemese senimgerlik basqarýǵa berý jónindegi tenderdi uıymdastyrý jáne ótkizý úshin qurǵan komıssııa; 10) tenderge qatysýshy - tenderge qatysýǵa jiberilgen jeke nemese memlekettik emes zańdy tulǵa; 11) tender jeńimpazy - tenderlik komıssııanyń qorytyndysy boıynsha eń jaqsy sharttardy usynǵan tenderge qatysýshy; 12) teńgerimde ustaýshy - sý sharýashylyǵy qurylysy jedel basqarý nemese sharýashylyq júrgizý quqyǵynda bekitilip berilgen memlekettik zańdy tulǵa; 13) ýákiletti organ - eldi mekender sheginen tys jerlerde sý qoryn paıdalaný jáne qorǵaý, sýmen jabdyqtaý, sý burý salasyndaǵy basqarý men baqylaý fýnksııalaryn júzege asyratyn memlekettik organ; 14) shart - jalǵa berýshi men jalǵa alýshy nemese senimgerlik basqarý quryltaıshysy men senimgerlik basqarýshy arasynda jasalǵan sý sharýashylyǵy qurylysyn jalǵa alý nemese senimgerlik basqarý sharty. 3. Sý sharýashylyǵy qurylystary sý sharýashylyǵy qurylystaryn paıdalaný merzimderine qaraı olardy amortızasııalaý normalaryn eskere otyryp, ýákiletti organmen kelisim boıynsha bes jyldan qyryq toǵyz jylǵa deıingi merzimge jalǵa nemese senimgerlik basqarýǵa berilýi múmkin. 4. Sý sharýashylyǵy qurylystaryn jalǵa jáne senimgerlik basqarýǵa berý tenderler ótkizý jolymen júzege asyrylady. 5. Olardy ári qaraı nysanaly maqsaty boıynsha paıdalaný sý sharýashylyǵy qurylystaryn jalǵa jáne senimgerlik basqarýǵa berýdiń mindetti sharty bolyp tabylady. Sý sharýashylyǵy qurylystaryn nysanaly maqsaty boıynsha paıdalanbaý jalǵa berýshiniń nemese senimgerlik basqarý quryltaıshysynyń sheshimi boıynsha jalǵa nemese senimgerlik basqarýǵa berý shartyn buzý úshin negiz bolyp tabylady. Sý sharýashylyǵy qurylystaryn jalǵa jáne senimgerlik basqarýǵa berý kezinde, tehnologııalyq sıkldyń saqtalýyn qamtamasyz etý jónindegi talap belgilenedi. 2. Sý sharýashylyǵy qurylystaryn jalǵa berý tártibi 6. Sý sharýashylyǵy qurylystaryn jalǵa berý óteýli negizde júzege asyrylady. Sý sharýashylyǵy qurylystary boıynsha jalǵa alý tóleminiń eseptik mólsherlemelerin teńgerimde ustaýshy balanstyq qundy, belgilengen jumys rejımin, sý sharýashylyǵy qurylystaryn qaýipsiz ustaý jáne paıdalaný qaǵıdalary men talaptaryn, sý resýrstaryn paıdalanýǵa tólem mólsherin esepke ala otyryp aıqyndaıdy jáne bekitedi: respýblıkalyq menshiktegi sý sharýashylyǵy qurylystary boıynsha ýákiletti organmen, memlekttik múlik jónindegi ýákiletti organmen, tabıǵı monopolııalar salalarynda jáne retteletin naryqtarda basshylyqty júzege asyratyn ýákiletti organnyń vedomstvolarymen kelisim boıynsha; aýdandyq jáne oblystyq kommýnaldyq menshiktegi sý sharýashylyǵy qurylystary boıynsha - jergilikti atqarýshy organdarmen, tabıǵı monopolııalar salalaryndaǵy jáne retteletin naryqtardaǵy basshylyqty júzege asyratyn ýákiletti organ vedomstvosynyń aýmaqtyq bólimshelerimen jáne ýákiletti organ vedomstvosynyń óńirlik bólimshelerimen kelisim boıynsha aıqyndaıdy jáne bekitedi. 7. Respýblıkalyq menshiktegi sý sharýashylyǵy qurylystaryn jalǵa berýshi bolyp memlekettik múlik jónindegi ýákiletti organ áreket etedi, oblystyq jáne aýdandyq kommýnaldyq menshiktegi sý sharýashylyǵy qurylystaryn jalǵa berýshi bolyp jergilikti atqarýshy organdar áreket etedi. 8. Respýblıkalyq menshiktegi sý sharýashylyǵy qurylystaryn jalǵa berý boıynsha tender ótkizý týraly sheshimdi ýákiletti organnyń jáne tabıǵı monopolııalar salalaryndaǵy jáne retteletin naryqtardaǵy basshylyqty júzege asyratyn ýákiletti organnyń vedomstvolarymen kelisim boıynsha memlekettik múlik jónindegi ýákiletti organ qabyldaıdy. 9. Oblystyq jáne aýdandyq kommýnaldyq menshiktegi sý sharýashylyǵy qurylystaryn jalǵa berý boıynsha tender ótkizý týraly sheshimdi tabıǵı monopolııalar salalaryndaǵy jáne retteletin naryqtardaǵy basshylyqty júzege asyratyn, ýákiletti organ vedomstvosynyń aýmaqtyq bólimshelerimen jáne ýákiletti organnyń óńirlik bólimshelerimen kelisim boıynsha jergilikti atqarýshy organdar qabyldaıdy. 10. Jalǵa berýshi tenderdi uıymdastyrýshy bolyp tabylady. 1-paragraf. Tender ótkizýge daıyndyq 11. Jalǵa berýshi tenderge daıyndalý jáne ony ótkizý kezinde: 1) tender komıssııasyn qalyptastyrady; 2) tender ótkizý merzimderin aıqyndaıdy; 3) tender qujattamasyn daıyndaıdy; 4) tender ótkizý týraly habarlamany jarııalaıdy; 5) shart jobasyn daıyndaýdy júzege asyrady; 6) kepildik jarnalaryn qabyldaıdy; 7) tender jeńimpazdarymen shart jasasady jáne onyń talaptarynyń oryndalýyna baqylaýdy júzege asyrady; 8) tenderlik komıssııa otyrysynyń hattamalaryna qol qoıady; 9) tender jeńimpazymen jart jasasýdy qamtamasyz etedi; 10) osy Qaǵıdalardyń 22-tarmaǵynda kózdelgen jaǵdaılardy qospaǵanda, tender aıaqtalǵannan keıin tenderge qatysýshylarǵa kepildik jarnalaryn qaıtarady; 11) osy Qaǵıdalarda kózdelgen ózge de ókilettikterdi júzege asyrady. 12. Tenderlik qujattama mynalardy: 1) nysanaly maqsaty kórsetilgen tender obektisi týraly málimetterdi; 2) ótinimniń jáne onymen birge usynylatyn qujattardyń mazmuny boıynsha talaptardy; 3) tender talaptaryn; 4) tender ótkizý tártibin; 5) shart jobasyn qamtýy tıis. 13. Tenderlik komıssııa quramyna: respýblıkalyq menshik obektileri boıynsha jalǵa berýshiniń, ýákiletti organnyń jáne tabıǵı monopolııalar salalaryndaǵy jáne retteletin naryqtardaǵy basshylyqty júzege asyratyn ýákiletti organnyń vedomstvolarynyń, teńgerimde ustaýshynyń jáne ózge múddeli uıymdardyń ókilderi; aýdandyq jáne oblystyq kommýnaldyq menshik obektileri boıynsha jalǵa berýshiniń, tabıǵı monopolııalar salalaryndaǵy jáne retteletin naryqtardaǵy basshylyqty júzege asyratyn ýákiletti organ vedomstvosynyń aýmaqtyq bólimshelerimen, ýákiletti organ vedomstvosynyń óńirlik bólimsheleriniń, teńgerimde ustaýshynyń jáne ózge múddeli uıymdardyń ókilderi enedi. Tenderlik komıssııa músheleriniń sany keminde bes adamdy quraıdy. Jalǵa berýshiniń ókili komıssııa tóraǵasy bolyp tabylady. Komıssııanyń quramyn jalǵa berýshi bekitedi. Tenderlik komıssııa hatshysy jalǵa berýshiniń ókili bolyp tabylady jáne komıssııa múshesi bolyp tabylmaıdy. Tenderlik komıssııanyń hatshysy tenderdi uıymdastyrý jáne ony ótkizý úshin qajetti qujattardy daıyndaıdy jáne tenderlik komıssııa hattamasyn resimdeıdi. 14. Tenderlik komıssııa mynadaı fýnksııalardy júzege asyrady: 1) jalǵa berýshi belgilegen merzimde jáne ol usynǵan obekti týraly derekterdiń negizinde negizgileri jalǵa berý tóleminiń eseptelgen bastapqy mólsherlemesi jáne obektini paıdalanýdy uıymdastyrý jáne sý berý jónindegi qyzmetter kórsetý boıynsha bıznes-jospar bolyp tabylatyn tenderdiń sharttaryn ázirleıdi; 2) tender ótkizedi; 3) tender jeńimpazyn habarlaıdy. 15. Jalǵa berýshi tender ótkizý týraly habarlamanyń merzimdi baspa basylymynda, ınternet-resýrsta tender ótkizilgenge deıin kúntizbelik on bes kún buryn memlekettik jáne orys tilderinde jarııalanýyn qamtamasyz etedi. 16. Tender ótkizý týraly habarlama mynadaı málimetterdi: 1) jalǵa berýshiniń ataýyn; 2) tender ótkizý sharttaryn; 3) tender obektisiniń qysqasha sıpattamasyn; 4) tender ótkizý kúnin, ýaqytyn; 5) tenderge qatysýǵa ótinimdi qabyldaý merzimderin; 6) jalǵa alý merzimin jáne jaldaý tóleminiń bastapqy mólsherlemesiniń mólsherin; 7) kepildik jarnasynyń mólsherin, merzimi men ony engizý úshin bank derektemelerin; 8) tenderge qatysý úshin qajetti qujattar tizbesin; 9) shart jasaý merzimin; 10) tender obektisimen tanysý mekenjaıyn, merzimderin jáne sharttaryn qamtıdy. 2-paragraf. Tenderdi ótkizý 17. Tender qatysýshylaryn tirkeý tender ótkizý týraly habarlama jarııalanǵan kúnnen bastap júrgiziledi jáne tender ótkizilgenge deıin jıyrma tórt saǵat buryn aıaqtalady. 18. Tender ótkizý týraly habarlama jarııalanǵannan keıin jalǵa berýshi barlyq nıet bildirgenderge tender ótkizý obektileri men sharttary týraly aqparatqa erkin qol jetkizýdi qamtamasyz etedi. 19. Tenderge qatysý úshin tenderge qatysýshy kelesi qujattardy qosa otyryp osy Qaǵıdalarǵa 1-qosymshaǵa sáıkes nysanda sý sharýashylyǵy qurylysyn jalǵa berý boıynsha tenderge qatysýǵa ótinimdi usynady: 1) jeke tulǵalar úshin: jeke basyn kýálandyratyn qujattyń kóshirmesi, jeke kásipkerdi memlekettik tirkeý týraly kýáliktiń kóshirmesi (jeke kásipker úshin), turǵylyqty jerinen mekenjaı anyqtamasy; 2) zańdy tulǵalar úshin: jarǵynyń kóshirmesin (bar bolǵan kezde), zańdy tulǵany memlekettik tirkeý (qaıta tirkeý) týraly nemese anyqtama kóshirmesi; 3) kepildik jarnasynyń jalǵa berýshiniń depozıttik shotyna aýdarylǵanyn rastaıtyn tólem qujatynyń kóshirmesi; 4) salyq beresheginiń joq ekendigi týraly anyqtama; 5) jeke jabylǵan konvertte beriletin tenderlik jáne baǵalyq usynys, bıznes-jospar. 20. Tender qatysýshylary tender ótkizý týraly habarlamada kórsetilgen mólsherde, merzimderde jáne tártippen, jalǵa berýshiniń depozıttik shotyna kepildik jarnasyn engizedi. Kepildik jarnasynyń mólsheri habarlama jarııalanǵannan keıin ózgertilmeıdi. 21. Kepildik jarnasy tender jeńimpazynyń mynadaı: 1) tenderde jeńiske jetken jaǵdaıda, tenderdiń nátıjeleri týraly hattamaǵa qol qoıý; 2) tender nátıjeleri týraly hattamaǵa sáıkes shart jasasý mindettemelerin qamtamasyz etý bolyp tabylady. 22. Kepildik jarnasy 1999 jylǵy 1 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasy Azamattyq kodeksiniń (Erekshe bólim) (budan ári – Kodeks) 915-baby 6-tarmaǵynda qarastyrylǵan jaǵdaılarda qaıtarylmaıdy. Osy Qaǵıdalardyń 37-tarmaǵyn qospaǵanda, qalǵan barlyq jaǵdaılarda kepildik jarnalary osy qatysýshynyń derektemelerin kórsete otyryp, tenderge qatysýshy bergen kepildik jarnasyn qaıtarý týraly ótinim berilgen kúnnen bastap on jumys kúnnen keshiktirilmeıtin merzimde qaıtarylady. Qatysýshylardyń kepildik jarnalaryn qaıtarý týraly ótinimderi jalǵa berýshiniń shotyna jarnalar túskennen keıin qabyldanady. 23. Tender komıssııasy tenderdiń sharttaryn ózgertken jaǵdaıda, barlyq ózgerister týraly habarlama tenderdi ótkizgenge deıingi kúntizbelik bes kún buryn merzimdi baspa basylymdarynda, ınternet-resýrsta memlekettik jáne orys tilderinde jarııalanady. Tender sharttarynyń ózgertilgeni týraly habarlama jarııalanǵanǵa deıin tenderge qatysýǵa ótinim bergen jáne osyǵan baılanysty tenderge qatysýdan bas tartqan adamdarǵa jazbasha ótinim negizinde kepildik jarnasy qaıtarylady. 24. Bir kepildik jarnasy bir obektiniń tenderine qatysýǵa múmkindik beredi. 25. Tenderge qatysýshylar: 1) tenderge ózi nemese tıisti túrde resimdelgen senimhattyń negizinde óziniń ókilderi arqyly qatysady; 2) tenderge shyǵarylatyn obekti boıynsha qosymsha málimetterdi, naqtylaýlardy alady; 3) obektini aldyn ala qarap tekseredi; 4) quqyqtary buzylǵan kezde sotqa júginedi; 5) tender bastalǵanǵa deıin keminde úsh kún buryn bul týraly jalǵa berýshige jazbasha habarlap, óziniń qatysýǵa bergen ótinimin qaıtaryp alady. 26. Eger ótinimderdi qabyldaý merzimi aıaqtalǵan sátte bir ǵana ótinim tirkelgen bolsa (ekinshi jáne odan keıingi tenderlerdi qospaǵanda), tender komıssııasy tenderdi ótpedi dep tanıdy. О́tkizilmegen tender týraly sheshim erkin úlgidegi hattamamen resimdeledi. О́tinimderdi qabyldaý merzimi aıaqtalǵan sátte keminde bir ótinim tirkelgen bolsa, ekinshi jáne odan keıingi tenderler ótti dep tanylady. Eger tender ótpedi dep jarııalansa, tenderge qatysýǵa arnalǵan ótinimderdi ashý júrgizilmeıdi. 27. Tenderge qatysýǵa ótinimderdi ashý tender ótkizý týraly habarlamada kórsetilgen kún men ýaqyttyń bastalǵan kezde júrgiziledi. 28. Tenderge qatysýǵa ótinimderdi tender komıssııasynyń músheleri tenderdi ótkizý týraly habarlamada kórsetilgen qatysýshylarǵa (jalǵa alýshylarǵa) qoıylatyn talaptarǵa sáıkes keletin tender qatysýshylaryn anyqtaý maqsatynda qaralady. 29. Tenderdi ótkizý kezinde komıssııa tenderlik qujattamada qamtylǵan barlyq talaptarǵa saı keletin, obektige jaldaý tólemaqysynyń eń joǵarǵy somasymen, sý berý boıynsha qyzmetter jáne obektini paıdalanýdy uıymdastyrý boıynsha eń jaqsy sharttardy usynǵan tenderge qatysýshyny tender jeńimpazy dep jarııalaıdy. Tenderge qatysýshylar usynǵan obektini paıdalanýdy uıymdastyrý jónindegi, sý berý jónindegi qyzmetterdiń talaptary, jaldaý tólemaqysynyń somasy sáıkes (teń) bolǵan jaǵdaıda, tender komıssııasynyń sheshimi boıynsha tenderge qatysý týraly ótinimdi erte tirkegen qatysýshy jeńimpaz bolyp tanylady. 3-paragraf. Tender nátıjelerin resimdeý 30. Tenderlik komıssııanyń tender jeńimpazyn aıqyndaıtyn qorytyndysy nemese tender qorytyndysy boıynsha ózge sheshim osy Qaǵıdalarǵa 2-qosymshaǵa sáıkes sý sharýashylyǵy qurylysyn senimgerlik basqarýǵa berý jónindegi tender nátıjeleri týraly hattamamen resimdeledi. 31. Tender nátıjeleri týraly hattamaǵa tenderlik komıssııasynyń barlyq músheleri jáne jeńimpaz tenderge qatysýǵa ótinimdi ashý kúninen on kúntizbelik kúnnen aspaıtyn merzimde qol qoıady. 32. Tender nátıjeleri týraly hattama tenderdiń nátıjesi bolyp tabylatyn tender nátıjelerin jáne tender jeńimpazy men jalǵa berýshiniń shartqa qol qoıý mindettemelerin tirkeıtin qujat bolyp tabylady. 33. Jeńimpaz jalǵa berýshige shartqa qol qoıý kezinde kórsetilgen qujattardyń, onyń ishinde tenderge qatysý ótinimine tirkelgen qujattardyń túpnusqalaryn salystyryp tekserý úshin usynady: 1) zańdy tulǵalar úshin: zańdy tulǵany memlekettik tirkeý (qaıta tirkeý) týraly anyqtamany nemese kýálikti, jarǵyny; 2) jeke tulǵalar úshin: jeke basyn kýálandyratyn qujat, jeke kásipkerdi memlekettik tirkeý týraly kýálikti (jeke kásipkerler úshin); 3) zańdy tulǵanyń ókili úshin: jeke basyn kýálandyratyn qujat jáne zańdy tulǵa ókiliniń ókilettiligin kýálandyratyn qujat. 34. Tenderdiń nátıjeleri týraly hattamanyń negizinde Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstriniń 2015 jylǵy 17 naýryzdaǵy № 211 buıryǵymen bekitilgen (Normatıvtik quqyqyq aktiler tirkeý tiziliminde № 10479 bolyp tirkelgen) memlekettik múlikti múliktik jaldaýdyń (jalǵa berýdiń) úlgilik shartyna sáıkes jeńimpazdyń usynystaryna saı keletin talaptarda jeńimpazben shart jasalady. Jalǵa berýshiniń basshysy ne onyń mindetin atqarýshy adam tender nátıjeleri týraly hattamaǵa qol qoıylǵan kúnnen bastap kúntizbelik on kúnnen keshiktirmeı jeńimpazben shart jasaıdy. 35. Tender jeńimpazy shartqa belgilengen merzimde qol qoımasa, jalǵa berýshi úsh jumys kún ishinde tenderge qalǵan qatysýshylar qatarynan osy Qaǵıdalardyń 29-tarmaǵynyń talaptaryna saı keletin jeńimpazdy aıqyndaıdy, al qalǵan tender qatysýshylarynyń sany ekiden kem bolsa jańadan tender ótkizý týraly sheshim qabyldaıdy. 36. Sý sharýashylyǵyn jalǵa berý sharty memlekettik tirkeýge jatady. Sharttardy memlekettik tirkeý jalǵa alýshynyń qarajaty esebinen júzege asyrylady. 37. Jeńimpazǵa engizilgen kepildik jarnasynyń somasy jasalǵan shart boıynsha tender obektisin paıdalanǵany úshin tólem esebine jatqyzylady. 4-paragraf. Qabyldaý-tapsyrý aktisi boıynsha obektini berý 38. Shartqa qol qoıylǵannan keıin on jumys kúni ishinde, teńgerimde ustaýshy obektini jalǵa alýshyǵa jalǵa berýshi bekitetin qabyldaý-tapsyrý aktisi boıynsha beredi. 39. Qabyldaý-tapsyrý aktisinde mynalar kórsetiledi: 1) akt jasalǵan orny men kúni; 2) ókilderi olarǵa sáıkes taraptardyń múddelerin bildirýge ýákiletti qujattardyń ataýy men derektemeleri; 3) obektini berý júrgiziletin sharttyń nómiri men qol qoıylǵan kúni; 4) beriletin obektiniń ataýy, onyń ornalasqan jeri, anyqtalǵan aqaýlardyń tizbesimen birge onyń tehnıkalyq sıpattamasy men jaı-kúıi. 40. Qabyldaý-tapsyrý aktisine taraptardyń ókilderi qol qoıady jáne mórlermen bekitiledi. 41. Qabyldaý-tapsyrý aktisi memlekettik jáne orys tilderinde úsh danada jasalady, onyń bireýi jalǵa berýshide, bireýi teńgerimde ustaýshyda saqtalady jáne bireýi jalǵa alýshyǵa beriledi. 3. Cý sharýashylyǵy qurylystaryn senimgerlik basqarýǵa berý 42. Respýblıkalyq menshiktegi sý sharýashylyǵy qurylystaryn senimgerlik basqarýǵa berý respýblıkalyq menshikke bılik etýge ýákiletti memlekettik organnyń sheshimi boıynsha ýákiletti organnyń usynysy jáne tabıǵı monopolııalar salalaryndaǵy jáne retteletin naryqtardaǵy basshylyqty júzege asyratyn ýákiletti organnyń vedomstvosynyń kelisimi negizinde júzege asyrylady. Oblystyq jáne aýdandyq kommýnaldyq menshiktegi sý sharýashylyǵy qurylystaryn senimgerlik basqarýǵa berý tabıǵı monopolııalar salalaryndaǵy jáne retteletin naryqtardaǵy basshylyqty júzege asyratyn ýákiletti organnyń vedomstvosynyń aýmaqtyq bólimshelerimen jáne ýákiletti organ vedomstvosynyń óńirlik bólimsheleriniń kelisimi negizinde jergilikti atqarýshy organdardyń sheshimi boıynsha júzege asyrylady. 43. Tender ótkizýge arnalǵan tenderlik komıssııalardy: respýblıkalyq menshiktegi sý sharýashylyǵy qurylystary boıynsha - respýblıkalyq menshikke bılik etýge ýákiletti memlekettik organ; oblystyq jáne aýdandyq kommýnaldyq menshiktegi sý sharýashylyǵy qurylystary boıynsha - jergilikti atqarýshy organdar. 44. Tenderlik komıssııanyń quramyna respýblıkalyq menshikke bılik etýge ýákiletti memlekettik organnyń nemese kommýnaldyq menshikke bılik etýge ýákiletti jergilikti atqarýshy organdardyń, ýákiletti organnyń jáne tabıǵı monopolııalar salalaryndaǵy jáne retteletin naryqtardaǵy basshylyqty júzege asyratyn ýákiletti organnyń vedomstvolarymen, teńgerimde ustaýshynyń, sondaı-aq basqa da múddeli ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdardyń ókilderi engiziledi. 45. Ýákiletti organ senimgerlik basqarý quryltaıshysyna senimgerlik basqarý merzimin qosa alǵanda sý sharýashylyǵy qurylysynyń sıpattamasyn, balanstyq qun týraly málimetterdi jáne tender sharttaryn belgileý týraly, usynysty beredi. 46. Respýblıkalyq menshikke bılik etýge ýákiletti memlekettik organnyń nemese kommýnaldyq menshikke bılik etýge ýákiletti jergilikti atqarýshy organdardyń ókili tender komıssııasynyń tóraǵasy bolyp tabylady. 47. Tender komıssııasy: 1) óz jumysynyń reglamentin ázirleıdi jáne bekitedi; 2) tender ótkizý kúni týraly sheshim qabyldaıdy; 3) tender sharttary men jeńimpazdy tańdaýǵa arnalǵan krıterıılerdi aıqyndaıdy; 4) kepildik jarnasynyń mólsherin aıqyndaıdy; 5) tender ótkizý týraly habarlama jarııalaýdy júzege asyrady; 6) tender ótkizedi; 7) tender jeńimpazyn aıqyndaıdy. 48. Kepildik jarnasy Kodeksiniń 915-baby 6-tarmaǵynda qarastyrylǵan jaǵdaılarda qaıtarylmaıdy. 49. Eger tender komıssııasynyń otyrystaryna komıssııa músheleriniń keminde úshten ekisi qatyssa, ol zańdy bolyp tabylady. Tender komıssııasynyń sheshimderi qatysýshy komıssııa músheleriniń jaı kópshilik daýysymen qabyldanady, al daýys teń bolǵan kezde komıssııa tóraǵasynyń daýysy sheshýshi bolyp tabylady. 50. Sý sharýashylyǵy qurylystaryn senimgerlik basqarýǵa berýge tender ótkizý týraly aqparattyq habarlama memlekettik jáne orys tilderinde merzimdi baspa basylymynda, ınternet-resýrsta tender ótkizý jarııalanatyn kúnge deıin kúntizbelik on bes kúnnen keshiktirilmeı jarııalanady jáne oǵan mynadaı málimetter kiredi: 1) tender sharttary men jeńimpazdy tańdaý krıterııleri; 2) tender obektisiniń sıpattamasy; 3) tender ótkizý kúni, ýaqyty men orny; 4) tenderge qatysýǵa ótinimder qabyldaý merzimderi; 5) tenderge qatysýdy resimdeý tártibi; 6) kepildik jarnasynyń mólsheri men ony engizý úshin bank derektemeleri (kepildik jarnasynyń mólsheri aqparattyq habarlama jarııalanǵannan keıin ózgertile almaıdy). 51. Tenderge qatysýshylardy tirkeý tender ótkizý týraly habarlama jarııalanǵan kúnnen bastap júrgiziledi jáne tender ótkizýge bir kún qalǵanda aıaqtalady. 52. Tender ótkizý týraly habarlama jarııalanǵannan keıin teńgerimde ustaýshy barlyq nıet bildirýshiler tender ótkizý obektileri men sharttary týraly aqparat erkin qoljetimdi bolýyn qamtamasyz etedi. 1-paragraf. Cý sharýashylyǵy qurylystaryn senimgerlik basqarýǵa berýge arnalǵan tender ótkizý 53. Sý sharýashylyǵy qurylystaryn senimgerlik basqarýǵa berýge arnalǵan tenderge qatysýǵa nıet bildirýshi jeke jáne memlekettik emes zańdy tulǵalar belgilengen merzimde: 1) osy Qaǵıdalarǵa 3-qosymshaǵa sáıkes nysanda sý sharýashylyǵy qurylysyn senimgerlik basqarýǵa berý jónindegi tenderge qatysýǵa arnalǵan ótinim; 2) jarǵynyń kóshirmesin (bar bolǵan kezde); 3) zańdy tulǵany memlekettik tirkeý (qaıta tirkeý) týraly nemese anyqtama kóshirmesin; 4) tenderge qatysýshynyń qarjylyq jáne tehnıkalyq múmkindikterin, biliktiligin rastaıtyn qujattardy; 5) jeke japsyrylǵan konvertte sý sharýashylyǵy qurylystaryn paıdalaný men sý berý jónindegi qyzmetterdi kórsetýdi uıymdastyrý jónindegi bıznes-josparyn; 6) salyqtyq bereshegi joq ekeni týraly anyqtamasyn; 7) kepildik jarnasyn engizgendigin rastaıtyn tólem qujatynyń kóshirmesin usynady. 54. Tenderge qatysýshy retinde tirkeýden bas tartýǵa: 1) osy Qaǵıdalardyń 55 tarmaǵynda kózdelgen qujattardyń tolyq jıyntyǵynyń usynylmaýy; 2) memlekettik bıýdjet aldynda salyqtyq beresheginiń bolýy; 3) tender sharttarynda belgilengen talaptardy buza otyryp qujattar usynýy negiz bolyp tabylady. 55. Tenderge qatysýshy: 1) tenderge ózi nemese tıisti túrde resimdelgen senimhat negizinde óz ókilderi arqyly qatysady; 2) tenderge qoıylatyn sý sharýashylyǵy qurylystary boıynsha qosymsha málimetterdi, naqtylaýlardy tegin alady; 3) sý sharýashylyǵy qurylystaryn aldyn ala qarap-tekseredi; 4) bul týraly tender komıssııasyna ol ótkizilerden úsh jumys kúni buryn jazbasha túrde habarlap, tenderge qatysýǵa óz ótinimin qaıtaryp alady. 56. Eger ótinim qabyldaý merzimi aıaqtalar sátte (úshinshi jáne odan keıingi tenderlerdi qospaǵanda) bir ótinimnen artyq tirkelmese, tender ótpedi dep tanylady. 57. Tender ótkiziletin kúni onyń otyrysynda komıssııa músheleri tenderge qatysýshylardyń usynystary bar konvertterdi ashady jáne olardyń usynystaryn jarııa etedi. Konvertterdi ashý jáne usynystardy jarııa etý kezinde tenderge qatysýshylar nemese olardyń ýákiletti ókilderi qatysady. 58. Konvertter ashylǵannan jáne usynystar jarııa etilgennen keıin tender komıssııasy usynystardy talqylaý men olardy baǵalaý úshin keńesýge ketedi. Tenderge qatysýshylar (olardyń ókilderi) usynystardy talqylaý men olardy baǵalaýǵa qatyspaıdy. Konkýrstyq ótinimder bar konvertter ashylǵan kúnnen bastap kúntizbelik on kúnnen aspaıtyn merzimde konkýrs qorytyndysy shyǵarylady. 59. Tenderdiń jeńimpazy komıssııanyń sheshimi boıynsha usynysy tenderdi jarııalaý týraly habarlamadaǵy barlyq talaptarǵa jaýap beretin jáne tender sharttaryn oryndaý bóliginde eń jaqsysy bolyp tabylatyn, jeńimpazdy tańdaý krıterıılerine sáıkes keletin qatysýshy bolyp tabylady. 60. Sý sharýashylyǵy qurylysyn senimdi basqarýǵa berýge arnalǵan tender jeńimpazyn tańdaý krıterııleri jeńimpazdyń biliktilik málimetteri, sý sharýashylyǵy qurylystaryn kútip-ýstaý jáne paıdalaný jónindegi tehnıkalyq jáne qarjylyq múmkindikteri bolyp tabylady. 2-paragraf. Cý sharýashylyǵy qurylystaryn senimgerlik basqarýǵa berýge arnalǵan tender nátıjelerin resimdeý 61. Tenderlik komıssııanyń tender jeńimpazyn aıqyndaıtyn qorytyndysy nemese tender qorytyndysy boıynsha ózge sheshim osy Qaǵıdalarǵa 4-qosymshaǵa sáıkes sý sharýashylyǵy qurylysyn senimgerlik basqarýǵa berý jónindegi tender nátıjeleri týraly hattamamen resimdeledi. Erekshe pikiri bolǵan kezde, tenderlik komıssııanyń múshesi ony jazbasha baıandaıdy jáne hattamaǵa qosa beredi. Tenderdiń jeńimpazyn anyqtaıtyn hattamaǵa tenderdi jeńip alǵan tulǵa da qol qoıady. 62. Tender nátıjeleri týraly hattamanyń kóshirmesi tender qorytyndylary týraly hattamaǵa qol qoıylǵannan keıin úsh jumys kún ishinde jeńimpazǵa beriledi jáne onyń senimgerlik basqarý shartyn jasasýǵa quqyǵyn kýálandyratyn qujat bolyp tabylady. 63. Tender nátıjeleri týraly hattama negizinde tenderge qatysý kezinde málimdelgen usynystarǵa jaýap beretin talaptarmen jeńimpazben senimgerlik basqarý sharty jasalady. 64. Jeńimpaz tenderge qatysý kezinde málimdelgen usynystarǵa jaýap beretin talaptarmen shart jasasýdan bas tartqan jaǵdaıda, tender komıssııasy qalǵan tender qatysýshylary ishinen (eger qalǵandar ekeýden kem bolmasa) jeńimpazdy aıqyndaıdy ne jańa tender ótkizý týraly sheshim qabyldaıdy. 65. Mynadaı jaǵdaılarda: 1) eger tenderge qatysýshy óz usynysynan bas tartsa nemese ony tender merzimi ótkenge deıin ózgertse; 2) teńderge qatysý kezinde málimdelgen usynystarǵa jaýap beretin talaptarmen tıisti shart jasasýdan bas tartqan jaǵdaıda, tender jeńimpazyna kepildik jarnasy qaıtarylmaıdy. Barlyq basqa jaǵdaılarda kepildik jarnasy tender qatysýshysy bergen kepildik jarnasyn qaıtarý týraly ótinish osy qatysýshynyń derektemelerin kórsete otyryp berilgen kúnnen bastap banktik on kúnnen keshiktirilmeıtin merzimde qaıtarylady, al tenderdiń jeńimpazyna kepildik jarnasy shartqa qol qoıylǵan kúnnen bastap banktik on kún ishinde qaıtarylady. Kepildik jarnalaryn qaıtarý týraly tenderge qatysýshylardyń ótinishteri senimdi basqarý quryltaıshysynyń esebine jarnalar túskennen keıin qabyldanady. 66. Tender jeńimpazymen shart tender hattamasyna qol qoıylǵan kúnnen bastap kúntizbelik on kúnnen keshiktirilmeı jasalady. Sý sharýashylyǵy qurylystaryn jalǵa jáne senimgerlik basqarýǵa berý qaǵıdalaryna 1-qosymsha Nysan Sý sharýashylyǵy qurylystaryn jalǵa berý boıynsha tenderge qatysýǵa О́TINIM 1. Sý sharýashylyǵy qurylystaryn jalǵa berý týraly jarııalanǵan habarlamany qarap jáne sý sharýashylyǵy qurylystaryn jalǵa jáne senimgerlik basqarýǵa berý qaǵıdalarymen tanysyp, _______________________ _________________________________________________________________________________________ (jeke tulǵanyń tegi, aty, ákesiniń aty (bolǵan jaǵdaıda) nemese zańdy tulǵanyń ataýy jáne zańdy tulǵanyń basshysynyń nemese senimhat negizinde áreket etetin ókiliniń tegi, aty, ákesiniń aty (bolǵan jaǵdaıda) 20__ jylǵy «___» ____________ _____ bolatyn tenderge qatysýǵa nıet bildiredi. 2. Men (biz) saýda-sattyqqa qatysý úshin ____________________________ (jalǵa berýshi kórsetiledi) ______________________ depozıttik shotyna jalpy somasy ____________ (sıfrmen) (____________________) teńge ___ kepildik jarnany (jarnalardy) engizdim (k). (soma jazbasha) JSK № _____________________, BSN ________________________, tólem taǵaıyndaý kody ________, Kbe ___________, mekeme kody _________ Kepildik jarnasy engizilgen múliktik jaldaý (jalǵa alý) obektileri týraly málimet: № Jalǵa berý obektisiniń ataýy Aýdarýǵa jatatyn kepildik jarnasynyń somasy, teńge 1 2 Jıyny Engizilgen kepildik jarnalar týraly málimet: № Kepildik jarnasynyń taǵaıyndalýy jáne tenderge qatysý úshin kepildik jarnasy engizilgen múliktik jaldaý (jalǵa alý) sý sharýashylyǵy obektisiniń ataýy Tólem qujatynyń № Tólem qujatynyń kúni Kepildik jarnanyń somasy, teńge 1 2 Jıyny 3. Tenderge qatysýshyǵa (jalǵa alýshyǵa) qoıylatyn talaptarǵa meniń (bizdiń) sáıkes emes ekenim (iz) anyqtalǵan jaǵdaıda, men ( biz) tenderge qatysý quqyǵynan aıyrylatynyna (ymyzǵa), men (biz) qol qoıǵan tender nátıjeleri týraly hattama jáne jalǵa berý sharty jaramsyz dep tanylatynyna kelisemin (iz). 4. Eger men (biz) tender jeńimpaz (dar)y dep tanylǵan jaǵdaıda ózime (ózimizge) tender nátıjeleri týraly hattamaǵa qol qoıý jáne hattamaǵa qol qoıǵan kúnnen bastap kúntizbelik on kún ishinde jalǵa berý shartyna qol qoıý mindettemelerin alamyn (myz). 5. Mynadaı: 1) tender merzimi ótkenge deıin óz usynysynan bas tartqan nemese ony ózgertken; 2) belgilengen merzimde jalǵa berý shartyna qol qoıýdan bas tartqan; jaǵdaılarda men (biz) engizgen kepildik jarna somasy qaıtarylmaıtynyna jáne jalǵa berýshide qalatynyna kelisemin (miz). 6. Osy ótinim tender nátıjeleri týraly hattamamen birge memlekettik múlikti múliktik jaldaýǵa (jalǵa alýǵa) berý sharty jasalǵanǵa deıin qoldanylatyn shart kúshine ıe. 7. О́zim (iz) týraly mynadaı: Zańdy tulǵalar úshin: Ataýy ________________________________________________________ BSN ___________________________________________________________ (basshynyń tegi, aty, ákesiniń aty (bolǵan jaǵdaıda) _______________________________________________________________ Mekenjaıy: ____________________________________________________ Telefon (faks) nómiri: ___________________________________________ Bank derektemeleri: JSK __________________________________________________________ BSK ___________________________________________________________ Banktiń ataýy ___________________________________________________ Kbe ____________________________________________________________ О́tinimge mynalar qosa beriledi: 1) ____________________________________________________________ 2) _____________________________________________________________ 3) __________________________________________________________ Jeke tulǵalar úshin: ___________________________________________ (tegi, aty, ákesiniń aty (bolǵan jaǵdaıda): JSN __________________________________________________________ Pasport derekteri _______________________________________________ Mekenjaıy: ____________________________________________________ Telefon (faks) nómiri: ___________________________________________ Bank derektemeleri: JSK __________________________________________________________ BSK ___________________________________________________________ Banktiń ataýy ___________________________________________________ Kbe ____________________________________________________________ О́tinimge mynalar qosa beriledi: 1) _____________________________________________________________ 2) _____________________________________________________________ 3) __________________________________________________________ ____________________________________________________________________ (qoly) (jeke tulǵanyń tegi, aty, ákesiniń aty (bolǵan jaǵdaıda) nemese zańdy tulǵanyń ataýy jáne zańdy tulǵanyń basshysynyń nemese zańdy tulǵanyń senimhat negizinde áreket etetin ókiliniń tegi, aty, ákesiniń aty (bolǵan jaǵdaıda) 20__ j. «___» ____________. Mór orny Sý sharýashylyǵy qurylystaryn jalǵa jáne senimgerlik basqarýǵa berý qaǵıdalaryna 2-qosymsha Nysan Sý sharýashylyǵy qurylystaryn jalǵa berý jónindegi tender nátıjeleri týraly hattama _____jyl merzimge ________________________________________________ ____________________________________________________________________ (obektiniń ataýy) Tender ótkiziletin kún: 20___ jylǵy «___»_____________ Tender ótkiziletin oryn: _______________________________________ Jalǵa berýshi: __________________________________________________ _________________________________________________________________ Jalǵa beriletin obekti boıynsha derekter: _________________________ ____________________________________________________________________ (sý sharýashylyǵy qurylystarynyń tolyq sıpattamasy kórsetiledi) Jalǵa beriletin obektiń ornalasqan jeri: ______________ ____________________________________________________________________ (oblys, aýdan) Sý sharýashylyǵy qurylystarynyń balanstyq quny: ____________________________________________________________________ Tenderge qatysýshylar týraly málimetter men olardyń usynystary: 1) ________________________________________________________ 2) ________________________________________________________ 3) ________________________________________________________ Tender nátıjeleri: 1. Tenderdiń jeńimpazy: __________________________________________________ (tender jeńimpazy dep tanylǵan Qatysýshy kórsetiledi) 2. Tender sharttary jáne Tender jeńimpazynyń usynystary: 1) ________________________________________________________ 2) ________________________________________________________ 3) ________________________________________________________ 4) ________________________________________________________ Tenderdiń nátıjeleri týraly osy hattama hattamaǵa qol qoıylǵannan keıin kúntizbelik on kúnnen keshiktirmeı Tender jeńimpazy men Jalǵa berýshi jalǵa berý shartyn jasasý mindettemesin tirkeıtin qujat bolyp tabylady. ___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ (tenderdiń nátıjelerimen jáne Tender jeńimpazynyń mindettemelerimen tanysý týraly Tender jeńimpazy dep tanylǵan Qatysýshynyń ýákiletti adamynyń óz qolymen qoıǵan belgisi kórsetiledi) ____________________________________________________________________ (tegi, aty, ákesiniń aty (jeke basty kýálandyratyn qujatta bolǵan jaǵdaıda) 20__ jylǵy «__» _________ ______________________ (kúni) (qoly) Osy hattama Jalǵa berýshi men Tender jeńimpazy úshin bir-birden eki danada jasalǵan. Komıssııa tóraǵasy:______________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ (qoly) (tegi, aty, ákesiniń aty (jeke basyn kýálandyratyn qujatta bolǵan jaǵdaıda) Komıssııa tóraǵasynyń orynbasary:________________________________________________ _______________________________________________________________________________ (qoly) (tegi, aty, ákesiniń aty (jeke basyn kýálandyratyn qujatta bolǵan jaǵdaıda) Komıssııa músheleri:______________________________________________________________ _______________________________________________________________________________ (qoly) (tegi, aty, ákesiniń aty (jeke basyn kýálandyratyn qujatta bolǵan jaǵdaıda) _______________________________________________________________________________ (qoly) (tegi, aty, ákesiniń aty (jeke basyn kýálandyratyn qujatta bolǵan jaǵdaıda) Komıssııa hatshysy:______________________________________________________________ (qoly) (tegi, aty, ákesiniń aty (jeke basyn kýálandyratyn qujatta bolǵan jaǵdaıda) Sý sharýashylyǵy qurylystaryn jalǵa jáne senimgerlik basqarýǵa berý qaǵıdalaryna 3-qosymsha Nysan Sý sharýashylyǵy qurylysyn senimgerlik basqarýǵa berý jónindegi tenderge qatysýǵa О́TINIM 1. _____________________________________________________________ (obektiniń ataýy) merzimge senimgerlik basqarýǵa berý jónindegi tender ótkizý týraly jarııalanǵan aqparattyq habarlamany qarap jáne Sý sharýashylyǵyn qurylystaryn jalǵa jáne senimgerlik basqarýǵa berý qaǵıdalarymen tanysa otyryp, men, ótinimge qol qoıýǵa ýákiletti, tómende qol qoıýshy atynan ___________________________________________________________________________________________________________________________________ (tegi, aty, ákesiniń aty, tolyǵymen, ne zańdy tulǵanyń ataýy) ____________________________________________________________________________________________ (atynan ótinim berilip otyrǵan Qatysýshy kórsetiledi) tenderge qatysýǵa ótinimdi qabyldaýdy jáne 20__ jylǵy «___» ___________ __________________________________________________________ mekenjaı boıynsha ótetin tenderge qatysýshy retinde tirkeýdi suraımyn. 2. Biz (men) ______________________________________________ somasynda (somasy teńgemen, sondaı-aq jazýmen kórsetiledi) tenderge qatysý úshin Qazaqstan Respýblıkasy Qarjy mınıstrligi Memlekettik múlik jáne jekeshelendirý komıtetiniń depozıttik shotyna nemese aqparattyq habarl