«Shyǵys» naǵyz áskerı qımyl alańyna aınaldy

ISSAPAR ALDYNDAǴY OI. Jaqynda ǵana buqaralyq aqparat quraldarynda álemdegi áskerlerdiń áleýetine baılanysty aqparat jarııalanǵan edi. «2016 jylǵy jahandyq áskerı qýattylyq reıtıngisin» túzgender naqty derekti qaıdan alǵanyn qaıdam, osy reıtıng boıynsha Qazaqstan 66-orynǵa jaıǵasypty. Ortalyq Azııa elderi ishinde О́zbekstan bizden 12 saty joǵary tur... Sońǵy birer jyldyń kóleminde elimizde aýqymdy túrde «Aıbalta» oqý-jattyǵý jıyny ótkizilip keledi. Bizdiń osy jolǵy Semeı qalasyna issaparymyz da «Aıbalta-2016» oqý-jattyǵýyn ótkizý nıeti men josparyna sáıkes «Shyǵys» polıgonyndaǵy ázirlikpen tanysý bolmaqshy. Elordadan áýege kóterilgen áskerı ushaq bir jarym saǵattan soń «Jańa Semeı» aerodromyna tabanyn tıgizdi. Ushaqtan túse salysymen áskerı tikushaqtardyń oqý-jattyǵýǵa ázirlik barysymen tanystyq. Avıasııalyq bazanyń komandıri, polkovnık Talǵat Syzdyqov: «Oqý-jattyǵýǵa «Jańa Semeı» aerodromynda ornalasqan avıasııalyq top, ıaǵnı Mı-8, Mı-17, Es-145 tikushaqtary jeke qurammen birge aldymyzǵa qoıǵan mindetti oryndaý úshin saqadaı saı tur. Áskerı avıasııanyń mindeti – qurlyq áskerlerine aldyńǵy shepte qoldaý kórsetip, desantshylardy mejeli jerge jetkizý. Sondaı-aq, zańsyz qurylymdardyń kózin joıý bolyp tabylady. Qazirgi ýaqytta 26 aqpanda ótetin aýqymdy áskerı jattyǵýǵa daıarlyǵymyzdy pysyqtap jatyrmyz», – dep málimdedi. Eskadrılıa komandıri, maıor Azamat Nurahmetov te berilgen tap­syrmany múltiksiz oryndap, qur­lyq áskerlerin shuǵyl tıesili jerge jetkizip, olardy áýeden súıemel­deýge ázir ekendikterin aıtty. Bel­gi­lengen nysanany der kezinde joıa­tyn­dyqtaryna da senimdi. Semeı qalasynda ornalasqan áskerı avıasııa bazasynan shyǵa bere, «Abaı joly» arqyly tikeleı «Shyǵys» polıgonyna jol tarttyq. Uly aqynnyń kindik kesken jerine bastaıtyn sara joldyń 40-shy shaqy­rymyna taıaý mańda áskerı polı­gon ornalasqan. Jol bastaýshy­lar aıtpasa, qar qymtaǵan daladaǵy polıgondy «á» degennen ańǵara qoıý qıyn. Áskerı tehnıkalar túgeldeı derlik qar tústes appaq jamylǵymen kómkerilgen, janyna jaqyn barǵan kezde ǵana zeńbirek-gaýbısanyń tumsyqtary shoshaıyp turǵanyn baıqaısyz. «Jaý» ańǵarmaıtyn keıipke engen oqý-jattyǵýdyń bas­ty talaptarynyń biri bul, qarsy­lastyń kózine túsip qalmaý. Jýrnalıster mingen avtobýs dalalyq áskerı qalashyqtaǵy syrt kózge baıqala bermeıtin, syrtqy jamylǵysy ǵana emes, betperdesi de aq tústi esik aldyndaǵy kúzetshiler turǵan tusqa kelip bir-aq toqtady. Sóıtse, komandalyq pýnkt osynda ornalasqan kórinedi. Búkil oqý-jattyǵýdyń júzege asýy osynda josparlanyp, operasııany bastaýǵa buıryq osy jerden beriledi. Komandalyq pýnktte oqý-jat­tyǵýǵa qatysýshy komandırlerdiń jıyny ótip jatyr. QR QK Qurlyq áskerleri, UQK Shekara qyzmeti, IIM Ulttyq ulany men QR Áýe qor­ǵanysy kúshteri bólimderi men quramalarynyń basqarý organdary arnaıy operasııany josparlaý ústinde. Búgingi oqý-jattyǵýdyń ereksheligi áskerler arnaıy operasııany uıymdastyrý jáne ótkizý jónindegi máselelerdi pysyqtaýdy aıaqtap, qorǵanys operasııasyn josparlaýǵa kiristi. «Shyǵys» polıgonyndaǵy jaǵdaı qys mezgili bolǵanyna qara­mas­tan, naǵyz áskerı qımyldarǵa saı dep aıtarlyqtaı. Áskerı tehnıka­lar­dyń ornalasýy óz aldyna, son­daı-aq, qosalqy qyzmet túrleri de túgeldeı osynda kórseti­ledi. Áskerı tehnıkalardy jóndeý deı­siz be, isten shyqqan qural-jab­dyq­tardyń aqaýyn retteý deısiz be, olarǵa janar-jaǵarmaı quıý deı­siz be, barlyǵy dalalyq jaǵdaı­ǵa beıimdelgen. Bıylǵy oqý-jatty­ǵý jıynynyń bir ereksheligi, áske­rı­ler qys mezgilinde birlese jumys isteýge mashyqtanady. Bıylǵy oqý-jattyǵý kezinde je­ke quram dalalyq jaǵdaıda jumys jasaıdy. Jedel basqarý úshin áskerlerdi avtomattandyrylǵan basqarý elementteri bar koman­dalyq-shtabtyq mashınalardy, pa­latkalardy, dalalyq as úıler men avtonomdy elektr agregattaryn qoldana otyryp, jaýyngerlik qyz­met jáne tynys-tirshilikti qam­tamasyz etýdiń barlyq túrleri bar basqarý pýnktteri qanat jaıdy. «Bizdiń aldymyzǵa basty mindet – quramnyń áskerı qýattylyǵyn arttyrý, shtabtar qyzmetiniń ózara úılesimdiligin qamtamasyz etý. Oqý-jattyǵý armııamyzdyń áskerı daıarlyǵyn, bizdiń qabiletimizdi kór­setedi, shtabtarymyzdy, ásker­lerimizdi ázirleýge jáne soǵys qımyl­daryna jaqyn jaǵdaıda áskerı operasııalardy josparlaýǵa daıyndaıdy, – dedi «Shyǵys» óńirlik qolbasshylyǵy áskerleriniń qolbasshysy, general-maıor Murat Bektanov. – Qystyń óz talaby bar: jumysqa saperlik bólimder belsendi túrde tartylǵan, jer qazatyn mashınalar, aýyr ınjenerlik tehnıka jumyldyrylǵan. Sarbazdardyń tamaǵy men turmysyna qajetti sharýany uıymdastyrý da úlken ról atqarady». «Bizdiń maqsatymyz – shekara shebin kúzetýdi kúsheıtý, basqa da Qarýly Kúshterimizge aıtylǵan maqsatqa sáıkes jol ashyp berý. Mysaly, búgingi kúnde oqý-jattyǵý josparyna sáıkes shekarashylar 40 shaqyrym aýmaqtaǵy shekarany kúzetedi. Árıne, basty maqsat zańsyz kúsh qurylymdarynyń shekaradan ótýine jol bermeý bolyp tabylady», – deıdi Ulttyq qaýipsizdik komıteti Shekara qyzmetiniń bas shtab bastyǵynyń birinshi orynbasary, polkovnık Jánibek Tólebaev. «Uıymdasqan kúsh retinde ar­mııadaǵy adamdardyń qımyl-áreketi, kúshtiń baǵyttalýy jáne maqsatqa umtylýshylyǵy áskerı paryzdy tereń túsinýge negizdeledi de, baǵynýǵa, komandovanıege súıenedi», degeni bar edi ataqty Baýyrjan Momyshulynyń. Komandalyq pýnkt­ten shyqqannan keıin áskerı paryzdy tereń túsingenderdiń ǵana áskerı tártippen kez kelgen jaǵdaıǵa beıimdeletinine kóz jetkizgendeı boldyq. «Shyǵys» polıgonyndaǵy oqý-jattyǵýǵa ázirlikten osyny baıqadyq. Kezinde elimizdiń ońtústigine jońǵarlar shabýyl jasaǵanda shyǵys pen batystan qazaq jasaqtary habardy estı sala atqa qonyp, bes qarýyn asynyp, shuǵyl kómekke attanbap pa edi. Búginde de shyǵys óńirindegi áskerı polıgonǵa eldiń ońtústiginen, batysynan áskerler kelip, shartty jaýdyń kózin joıý operasııasyna qatysyp otyr. Áne, Aqtóbeden kelgen artıllerıster kalıbri 1500 mıllımetrlik gaýbısa D-20-nyń uńǵysyn shańnan, maıdan tazalap jatyr. Árbir atys aldynda uńǵyny osylaısha tazalamasa bolmaıdy. Al tazalanǵan zeńbiregińiz 17 shaqyrym 400 metr aralyǵyndaǵy nysanany qaǵyp túsiredi. Joǵaryda «Aıbalta-2016» oqý-jattyǵýy alǵash ret qysqy ýaqytta soǵys qımyldaryna jaqyndatylǵan jaǵdaıda ótkizilip jatqanyn aıtqan bolatynbyz. Oqý-jattyǵý aqpannyń 22-si men 28-i aralyǵynda udaıy ornalasý pýnktterinde, «Shyǵys», «Saryózek» jáne «Spassk» polıgondary men qozǵalý baǵdarlarynda ótedi. Barlyǵy oqý-jattyǵýǵa 5 myńdaı adam, 1 500-den asa birlik qarý-jaraq pen áskerı tehnıka jáne shamamen 30 birlik avıasııalyq tehnıka tartylyp otyr. Biz «Shyǵys» polıgonyndaǵy oqý-jattyǵýǵa ázirlik jóninde baıandadyq. Al 26 aqpan kúni «Shyǵys» polıgony naǵyz áskerı qımyl alańyna aınalatyny sózsiz. ISSAPARDAN ORALǴANDAǴY OI. Anabir jyldary qorǵanys salasynyń bylyq-shylyǵynan bylaıǵy jurt túńilip, áskerı qýatymyzdyń áleýetine syzat túse bastap edi. Sońǵy kezdegi bir-birine jalǵasqan áskerı dabyldar men oqý-jattyǵýlar qazaq áskeriniń strategııalyq jáne taktıkalyq múmkindigin aıǵaqtaı bastaǵan tárizdi. Aqpannyń arqyraǵan aıazynda naǵyz dalalyq áskerı qalashyqta áskerı basshylyqtyń talaptaryn júzege asyryp jatqan áskerlerdiń qımylynan osyny ańǵardyq. Ǵabıt ISKENDERULY, «Egemen Qazaqstan». ASTANA – SEMEI – ASTANA.