07 Qańtar, 2011

Sergeı jáne Svetlana Medennıkovter: «Otanǵa qyzmet etýden asqan baqyt joq»

8 mın
oqý úshin
Aýylda turyp-aq kásipkerlikti jan-jaqty óristetip otyrǵan bul otbasy taǵdyrdyń Qazaqstanmen qaıta qaýyshtyrǵanyna dán rıza. Olar aýmaly-tókpeli sol bir kezeńniń yǵymen ketip qalmaı, baıandy baqyt jolyn nyq tańdaýyn el táýelsizdigimen tyǵyz baılanystyra aıtýdan áste jalyqqan emes. Bul jóninde  otbasy, oshaq qasynyń sánin kirgizip, uıytqysyna aınalyp otyrǵan Svetlananyń sherter syry kóp. – Svetlana Fedorovna, táýelsizdiktiń eleń-alań sha­ǵyn­da adamdardyń seń soq­qan balyqtaı árli-berli sendelgen qalpyn kóz al­dy­myz­ǵa bir elestetip kóreıikshi. – Biz – aýylda týyp-ósip, tóbe-qoınaýynda oınap ósken urpaqpyz.  Alańsyz balalyq sha­ǵymyz týǵan jer tósinde ótti. Aýyl balasy bolǵan­dyq­tan, ata­me­kenniń ár shoqysy, ár taly ystyq. Keńsharymyz áleýet­ti edi. Myńǵyrǵan tórt túligine, qýat­ty mashına-traktor parkine ózgeler qyzyǵa qaraıtyn. KSRO ydyrap, eko­nomıkalyq baıla­nys­tarymyz sógiledi dep kim bol­japty? Adamdar esterin jı­ǵansha na­ryqtyń dúleı jeli jer-dúnıeniń astan-kesteńin shy­­ǵar­dy. Qazaqstandy qonys­tan­ǵan ha­lyq­tar turmysqa qo­laı­ly jer izdep, jan-jaqqa úde­re kóshti. Tý­ǵan-týystaryn saǵalady. So­lar­­dyń biri – biz, nemister Ger­ma­nııany betke al­dyq. Aldymen áke-sheshem qonys aýdardy. – Sizder at basyn qashan burdyńyzdar? – 1996 jyldyń ja­zyn­da. Kóp­ke deıin qobaljyp, ári-sári kúıge túskenimiz búgingideı kóz aldy­myz­da. Túni boıy kirpik ilmeı, tań aty­ramyz. Petropavl pe­dago­gı­ka­lyq ınstıtýtynyń orys tili men ádebıeti fakýltetin bitirgen kezim. Mamandyq boıynsha qyz­met etpek túgil eki qolǵa jumys ta­bý­dyń ózi – úlken mashaqat. Onyń ús­tine jas otbasymyz. Bala-shaǵany asyraý – basty  ýaıym. Sóıtip júrgende, Germanııadaǵy týys­qan­dardan  «tez jetińder» degen habar keldi. Osylaısha taǵ­dyrdyń jazýy­men shetelge qo­nys aýdarýǵa týra keldi. – Eýropanyń tórinde or­na­lasqan órkenıetti de da­my­ǵan elde turý  árkimniń mań­daıyna ja­­zyla bermeıtin baq desek, ba­qyt qusynan óz erikte­rińiz­ben  bas tart­ty­ńyz­dar ma, álde keri qaı­týǵa basqadaı sebepteri boldy ma? – Osy saýal maǵan jıi qoı­ylady. Qolymdy keýdeme qoıyp aıtar bolsam, týǵan jerge qaıta oralǵansha asyqtyq. Unamady desem, eshkim sózimizge sene qoı­mas. Olaı aıtýǵa aýyz barmaıdy, turmysymyz jaman bolǵan joq. Eńbektendik, el qatarly ómir súrdik. Alaıda, shetelde turǵan 2,5 jyldyń ishinde únemi bir nárse jetispeı turǵandaı kórin­di. Sóıtsek, ol – atamekenge, aýyl­dastarǵa, qulyn-taıdaı tebisip ósken qurby-qurdastarǵa degen qımas sezim eken. Olardy oılaǵanda,  keýdemizdi áldebir óksik qysyp, janarymyzdy  jas shylaıtyn.  Ne kerek, úırenisip kete almadyq. Bir kúni  júgimizdi jınastyrdyq ta: «Qazaqstanym, qaıdasyń?» dep tartyp kettik. Eshkimniń  sózderine qaraǵan joqpyz. Qarańyzshy, týǵan jerge oralyp edik, kóńilimiz baıyz tapty, janymyz jaılanyp sala berdi. Týǵan jerge degen sa­ǵy­nysh­tyń munshalyqty qudyretti kúsh, jalyndy ot ekenin kim bilipti?!. – Kórshi-qolań  men jora-jol­­dastaryńyz qalaı qarsy aldy? – Qashan jetkenshe qatty qobaljyǵanymyz ras. Neshe túr­li oılarǵa berildik. Bári qosh­ta­sarda qımastyqpen shyǵaryp qal­ǵan edi. Endi qatýly qabaqpen qarsy alyp, tabalaıtyndaı, qaı­typ kelgenimizdi betimizge salyq etetindeı, kúnderin kóre almaı keldi dep kúndeıtindeı kóringen. Joq! Aýyldastarymnyń shyn kóńilmen qarsy alǵan aqjarqyn júzderin kórgende qalaı jylap jibergenimdi bilmeımin. Sergeı­diń de kóńili bosady. Baryn al­dymyzǵa tosty. Bizden keıin Germanııadan  Shaǵalaly aýylyna 5 otbasy kóship keldi. Solardyń biri Anatolıı men Tatıana Svıstýnovtar kásipkerlikpen aına­ly­sady. Mekkerlerdiń jas otbasy, zeınetkerler lıderlerdiń de tańdaýy Qazaqstan boldy. – Keı kezde Germanııada nege tura bermedik degen ókinish bılemeı me? – Atamańyz! Olaı oılasam, eljandylyǵym, otanshyldyǵym, qazaqstandyq  rýhym jalǵan bol­ǵany ǵoı. – Joldasyńyz Sergeı baı­ypty, ornyqty azamat kóri­nedi. Jeke kásipkerlikti birlesip urshyqsha ıirip  otyrǵan sekildisizder. Onymen qalaı tanysyp júrsiz? – Joǵaryda aıttym ǵoı, jo­ǵary oqý ornyn támamdap kelgen dıplomdy jas maman bolsam da «jumyssyzdar» sanatynda júrdim dep. Qaıda jumsasa da bas tart­paımyn. Sóıtip júrgende Sergeı kezikti. Bishkekten bizdiń aýyldaǵy joldasyn saǵalap kelipti.  Bári «jigittiń tóresi» eken dep aýyz­da­rynyń sýy quryǵansha maqtaıdy.  Kóreıinshi dep kóz qıyǵymdy salsam, shynynda da kóp-kórim. Ataq-dańqy jer jarǵan sportshy ekenin keıin bildim. Nysana kózdep atýdan KSRO quramasyna múshe bolǵan. Halyqaralyq dárejedegi sport she­beri degen dardaı ataǵy bar. Ita­lııada ótken álemdik jarysta júl­deger atanǵan. Tez túsinisip ket­tik. О́zimizdi baqytty otbasy sanaımyz. – О́mirden óz oryndary­ńyz­dy tapqan ekensizder. Al bıznes álemine qalaı keldińizder? – Germanııadan oralysymen  sha­ǵyn  kásipkerlikpen aınalysýǵa qulshyna kiristik. Bul oraıda, nemis aǵaıyndardan úırengen is-tájirıbe úlken kómegin tıgizdi. Ol jaqtan qural-jabdyqtar aldyryp, shaǵyn kolbasa sehyn ashtyq. Keıin óndiris kólemin arttyryp, et ónimderin qaldyqsyz óńdeıtin kásiporynǵa aınaldyrdyq. Jy­lyna 300 tonnaǵa deıin ónim óndire alady. Byltyr 16 mıllıon teńge nesıe alyp, jańa tehnologııalar men zamanaýı  qondyrǵylar satyp aldyq. Saýda núktelerimiz Almaty, Astana, Qaraǵandy, Kókshetaý, Petropavl, taǵy basqa qalalarda or­nalasqan. Búginde 50 aýylda­sy­myzdy  jumyspen qamtyp otyr­myz. Et jáne kolbasa ónimderiniń 150-den astam túrin shyǵaramyz. Respýblıkalyq baıqaýlardyń 3 altyn, 1 kúmis medalin jeńip aldyq. «ISO-9001» halyqaralyq sapa  sertıfıkatyn ıelengenbiz. Qazir álemdik naryqqa shyǵýdyń joldaryn izdestirýdemiz. Jýyr­da bizdiń kásiporynda Stıven Fındlı basqarǵan aǵylshyndyq kompanııa ókilderi bolyp  ónim­derdiń eksportqa ázirligi jaıly saraptama júrgizdi. Qorytyndy qýan­t­arlyq. Sondaı-aq Japo­nııanyń zertteý toby oblystyq ákim­shilikpen birlese otyryp bizdiń kásiporyn sheńberinde óńirde tamaq ónerkásibin damy­týdyń or­taq jobasyn júzege asyrýǵa ýaǵdalasty. Aıta berse, taby­symyz kóp-aq. Munyń bári –elimizdiń órkendeýiniń, ustanǵan saıasatymyzdyń durystyǵynyń, zamannyń tynyshtyǵynyń ar­qa­sy. Shaǵyn kásipkerlikke jol­dasym basshylyq jasaıdy, men – onyń orynbasarymyn. – Siz táýelsizdik uǵymynyń qadir-qasıetin qalaı túsinesiz? – Aınalaǵa qarańyzshy, bir mezet kóz jiberińizshi! Adamdar­dyń júzinde nur oınaıdy, ba­qyttylyqtyń lebi esedi. Qa­zaq­stan óz aldyna egemendik alǵan kez ben qazirgi kezeńdi salys­tyrsaq – arasy jer men kókteı. Sodan beri damýdyń dańǵyl jolyna túsip, kóptegen elderge úlgi bolyp otyrmyz. Osyndaıda táýelsizdik degen tátti uǵymnyń qadir-qasıetin tipti sezine tús­kendeı bolasyń. Elbasymyz Nur­sultan Nazarbaevtyń halyq­tar arasyndaǵy  birlik pen yn­tymaqty kózdegen saıasatyna eshteńeni teńdestire almaısyń. Mundaıda Otanǵa, elge qyzmet etýden asqan baqyt joq! Áńgimelesken О́mir ESQALI. Soltústik Qazaqstan oblysy, Aqqaıyń aýdany.