Islam, «SMS» jáne aýyldyń «jańa qazaǵy»

(Qaz qalpynda) «Táýelsizdik jańa dáýir qa­zaq­taryn týdyrdy» desem, bir ­túr­li resmıleý bolyp kete me, bú­ginde Astanadan aýylǵa, aýyl­dan Astanaǵa deıingi týǵan­da­ryń­nyń bári sanasyn da, sán-sal­tanatyn da ábden túzep alǵan. Jańa jyldan keıin bir jamaǵaıyn kelipti qalaǵa. «О́lá, neǵyp bitpeıtin demalys bul?» deıdi ishegin tartyp. «Bazarǵa barsam, tym-tyrys, dúkenge barsam, esikteri tars jabyq. Kóshe anaý, kólik ataýlydan jurdaı. Qalaı ishteri pyspaı jatyr, á, bu jurttyń?!.» «Pis qazanym bes aı» deıtuǵyn qatal baı men sarań báıbishe sekildi baıaǵy Keńes ókimetiniń kezinde «olaı bolsa, jat jambasym jeti aı» deıtin qyr qazaǵyna tán qyrsyq­ty­ǵy­nan tula boıynda túk te qal­maǵan. О́ıtkeni, qorasyndaǵy pálen bas jylqy, túgen túıe, sıyr, qoı, eshki, taýyq, taǵy ne, ıá, aýlasyndaǵy kámbaıin, tiráktir, júk máshınesi, jeńil kólik... áıteýir, jambasyna jer ıisketpeıtin sebep-saldar to­lyp jatyr. Jumysbasty bolyp júrse de bilmeıtini joq taǵy. «Sammıtti abyroımen ótkizip tas-ta-dy-yq», deıdi týra bir tórtkúl dúnıeden jınalǵan saqa saıasatkerlermen jańa ǵana et jep, sorpa iship kelgendeı kekirip. «Qudaı qalasa, endi Islam Kon­ferensııasyna jaqsylap tu­ryp tóraǵalyq etsek! Onyń alǵashqy otyrysy Mekkede ótken eken deıdi, á?». Arǵy-bergini jaqsy biletin aqylman oqymysty rıza bolyp, al tarıh turmaq ata tegin de onsha bilińkireı bermeıtin shala «oqy­mystylar» sháıine shasha­lyp, kúmiljip qala jazdaıtyn-aq utymdy sóz. Minekıińiz, qumda qoı ba­ǵyp júr degen jamaǵaıyn qalada oı baǵyp júrgenderden «kem soqsam, bir jerimnen jel soqsyn» degendi astarmen-aq ádemi ańǵartyp otyr. Ony­sy­men de qoımaı, «áı, mynaý «qaratorǵaıdyń uıasyndaı» bol­ǵan páterde sendermen birge «qamalyp» otyrǵanymda, kóligimdi qalanyń «jalǵyz aıaq» urylary jaıǵap ketpesin» degendeı, terezeden syrttaǵy sheteldik kóligine qaıta-qaıta qaraǵyshtap qoıady. Yshqyrlyǵyn ustap turǵan beldiginen bir emes, eki uıaly telefon kórinedi óziniń. «Oý, mynalaryń bir adamǵa shylyı kóp emes pe?» deısiń qanso­nar­ǵa shyǵyp, qoıannyń jymyna tap bolǵan ańshydaı áńgime ústine áńgime týdyrǵyń kep, ol bolsa «munyń bireýi «patport», ekinshisi «keısel», myna «patport» degeni teńge úndemdeýge tıimdileý, al «keıseli» qaı qı­yrda júrseń de «ustaı» beredi», deıdi jaıbaraqat. Sol kezde álgi uıaly telefondarynyń bireýi jumys istep turǵanynan «belgi» berip, bezildeı bas­taı­dy. Jamaǵaıynyń bolsa uıaly telefonyna jalma-jan úńiledi de «keshirińiz, «es-em-es sabshenıe eken, bul «sotky» degenińiz qazir júdá jaqsy boldy ǵoı, baıaǵyda qalaı kún kórgenbiz deseńshi, «es-em-es (Sms-dep tú­sinińiz)-ıslam» degenniń qyz­me­tine jazylyp em, namaz ýa­qytyn kúndegisin kúnde qaı saǵat, qaı mınótine deıin habarlap turady. Odan keıin Quran aıattary men hadısterinen qysqa da nusqa ǵyp naqyl joldaıdy. Mynań qarash, «Bergen ýádesin oryndaý týralyq­tyń eń aldynda júredi. Qııa­nattyń eń aldynda ótirik aıtý júredi. (Hazireti Abý Bákir r. a. )» depti. Ata-baba­la­ry­myzdyń qoly mundaıǵa qaı ýaqytta jetip edi a...». Keńsesindegi kompıýtermen jumys isteı almaıtyny bylaı tursyn, áli kúnge deıin uıaly telefondy paıdalanýdan boı­yn aýlaq ustaıtyn «oqymys­ty­lar­dyń» da uıattan órtener tu­sy osy. О́ıtkeni, órkenıetke ja­qyn oblys ortalyǵynan shal­ǵaıda, qaıdaǵy bir qııan túk­pirde jatqan qumǵa qaraı 300-350 shaqyrym jerdegi aýylda qoıyn qurttap, aıra­nyn urttap júrgen jama­ǵaıyn uıaly telefonyn baılanys qu­raly ǵana emes, hat-habar jetkizip turatyn «qolbalaǵa» aı­nal­­dyryp alypty. Túsine bilgenge, aǵartýshylyq maqsa­tyn­da ómirge kelip, búginde mıl­lıondaǵan mú­min musyl­man­dar­dyń júregin jaýlap alǵan «Asyl arna» te­le­arnasy sııaqty «Sms-Islam» da ýaqyt ómirge ákelgen dinı aǵar­týshylyq turǵydaǵy elek­tron­dy hat-habar kózderiniń biri. «Otandy súıý – ımannan» deıdi múmin qazaqtar. Islam Konferensııasy uıymynyń kóp­­tegen maqsat-múddeleriniń biri kedeıshilikti azaıtý, bilim sapasynyń deńgeıin arttyrý eken, endeshe bul talaptar bú­ginde ár qazaq shańyraǵy úshin tańsyq emes. «Qazir toq­sa­nyn­shy jyldardaǵy «jabaıy» saýda-sattyqtyń bedeli túsip, bilim men ǵylymǵa negizdelgen bıznestiń baǵy janyp keledi» deıtin bizdiń keıipkerimizdiń ózi aýyldaǵy sharýa qojalyǵyn jańa tehnologııalarmen jab­dyqtap, qala kafelerin qymyz ben shubatqa, qazy men qartaǵa toltyryp tastaǵan. * * * Qyzyq kórip jamaǵaıyn­nyń uıaly telefonyndaǵy «Sms-soobshenıege» bul da úńilgen. Kózi dıspleıdegi «Iа, Alla ta­ǵala! Meni basshy­ly­ǵyńa alyp, durystyqqa bastaýyńdy tileımin» degen jazýdy shaldy. «Qazaq jurty kún saıyn qaı­talap aıtatyndaı izgi duǵa­lardan eken» dedi ishinen. Kósemáli SÁTTIBAIULY. Jambyl oblysy.