08 Qańtar, 2011

Baǵdarlamada kinárat joq desek te

4 mın
oqý úshin

Sizdi ne tolǵandyrady?

О́tken jylǵy 23 maýsymda Premer-Mınıstrdiń atyna bir top depýtat «Nurly kósh» aýylyndaǵy salynǵan sapasyz úıler týraly jáne óz kózimen kórsin dep sol úılerdiń sýretterin qosa tirkep, depýtattyq saýal joldaǵan edik. Bizdiń depýtattyq saýalymyzda kóterilgen máselelerge qatysty arnaıy tekserý nátıje­sin­de burnaǵy jylǵy qysta sýyq, ylǵaldy bolǵa­ny jáne keıbir úılerdiń sapasyz salynǵany týra­ly kemshilikter boıynsha aktiler jasa­lyp, so­ǵan baılanysty qajetti jóndeý jáne qalpy­na keltirý jumystaryn tamyzdyń 15-ine deıin aıaq­­taý tapsyrylyp, máseleni tikeleı oblys áki­mi baqylaýyna alǵandyǵy  jó­nin­de jaqsy habar alyp, ishteı qýanyp qalyp edik. Biraq, ja­qyn­da 63 oralmannyń atynan kelip túsken aryz­dy kórip, qýanyshymyz sý sepkendeı basyldy. Krasnyı Iаr kentiniń janynda ornalasqan «Nurly kósh» aýyly turǵyndarynyń jylap aıtqan zary men muńyn ekinshi ret kóterip, Úkimet basshysynyń nazaryna salý maqsatynda  qaıta jazyp otyrmyz. «Nurly kósh» baǵdarlamasynyń aıasynda sa­lyn­ǵan sapasyz úıler týraly ulttyq telearnalar da arnaıy reportaj daıyndap, nazarǵa usyn­ǵan­da­ryn kórip, kýá boldyq, al «Qazaqstan zaman» gazetinde eki márte kólemdi maqala jarııalandy. Ashyn­ǵan aýyl turǵyndarynyń: «Endi tek Elbasy Nursultan Nazarbaevqa ashyq hat jazyp joldaýdan basqa amalyn  kórip turǵan joqpyz», – degenin kózimiz kórdi. «Baıaǵy jartas – bir jartas» degendeı, my­nan­daı kózboıaýshylyqqa ne aıtarymyzdy bilmeı, sol qu­rylysty júrgizgen merdiger myrzany bir aı bala-shaǵasymen ózi salǵan úılerdiń birine tur­ǵyzsa, «múmkin basqasha oılanar ma edi?» degen  de oı keldi. Ne isterlerin bilmeı, tyǵyryqqa tirelgen, kózderi muńǵa tolǵan baýyrlarymyzdyń júzderine qarap, osy sapasyz salynǵan úılerdi biz salǵandaı kúı­ keshtik. Qys bolsa, qylyshyn súıretip, birden qatty sýyǵyn  ala keldi. Aýyl turǵyndary: «Kóp­tegen oralmandar qystap shyǵýǵa Astana jáne bas­qa qalalarǵa amalsyzdan ketip jatyr» degendi aıt­ty. Sonymen birge, oralmandardyń jumyssyz júr­genderi de jeterlik eken. Jazda «eki qolǵa – bir kúrek» dep jumys taýyp istep, al qysta jappaı jumyssyz otyrǵandaryn da aldymyzǵa tartty. «Nurly kósh» baǵdarlamasynyń qabyldanǵa­ny­na eki jyldyń júzi boldy. Baǵdarlama atyna zaty saı bolar dep kúttik. Alaıda, qazirgi tańda bul baǵ­darlamanyń da shıkilikteri anyqtalyp, shetten kel­gen qandastarymyzǵa sharapatynan góri kesirin tıgizip jatqany alańdatýshylyq týǵyzýda. О́ıt­keni, be­rilgen úıler arzanqol qurylys materıal­dary­nan salynyp, qysqy aılarda olardyń sýyq, jaısyz jaǵdaılary kóptep kezdesýde. Sonymen qatar, jumyssyz otbasylar aı saıynǵy nesıeni tóleýge qaýqarsyz bolyp otyr. Soǵan baılanysty aldaǵy ýaqytta osyndaı turmystyq-áleýmettik máselelerdiń  túıini qalaı sheshilmek? Elbasynyń qoldaýymen ázirlengen baǵdarlama­ǵa taǵar aıyp joq – syrttan kelgen aǵaıyndar úshin sátti jasalǵan. Sondyqtan, atqarýshy bılik organdary memleket tarapynan oralmandarǵa kórsetiletin kómekti, áıteýir, aıtarǵa, jaı ǵana esep úshin emes, qandastarymyzdy ózimizben terezesi teń, elimizdiń keleshegine óz úlesin qosatyn, «bir jaǵadan bas, bir jeńnen qol shyǵaratyn» aǵaıyn  retinde qabyldap, baýyrǵa basý qajet. Bul – bizdiń ulttyq qaýipsizdigimizdiń, demografııalyq damýymyz ben jarqyn bolashaǵymyzdyń  kepili. Kelgen aǵaıyndarymyzdyń jergilikti jerlerde quqyqtarynyń saqtalýyna, olardyń ortaǵa beıimdelip, kirigýine, respýblıkalyq bıýdjet esebinen bólinetin qarajattyń maqsatty paıdalanylýyna basa nazar aýdarǵan jón dep esepteımiz. Qurmanǵalı ÝÁLI, Májilis depýtaty.