Prezıdenttiń jumys kestesi: 2010 jyldyń negizgi qorytyndylary

2010 jyl Qazaqstan úshin shyn máninde úlken ilgerileý jyly bo­lyp, tarıhqa eldiń ishindegi jáne ha­lyq­aralyq arenadaǵy jarqyn jetistikter jyly retinde endi. Memleket basshysy jumys kestesiniń maz­mu­ny óziniń tyǵyzdyǵy jaǵynan da, qy­zýlyǵy jaǵynan da soǵan saı boldy.

Jyl boıy sheteldik saparlardy, óńir­ler­ge jasalǵan jumys saparlaryn, túrli má­jilisterdi, halyqaralyq jáne respýb­lı­ka­lyq forýmdardyń jumystaryna qatysý­lar­dy, sheteldik memleket jáne qoǵam qaı­rat­ker­lerin qabyldaýlardy, jurtshylyq ókil­­derimen jáne eńbek ujymdarymen júz­de­sýlerdi, ónerkásip kásiporyndaryna jáne áleýmettik obektilerge barýlardy qosa al­ǵan­da, Prezıdent N.Á.Nazarbaevtyń qaty­sýymen 500-den astam hattamalyq is-sha­ralar ótti. Memleket basshysy 14 májilis ótkizdi, olardyń qatarynda Úkimet músheleri, Prezıdent Ákimshiligi basshylyǵy, ortalyq atqarýshy organdar basshylary qatysqan 10, oblystardyń, Astana men Almaty qalalarynyń ákimderi qatysqan 1, jergilikti jerlerge baryp ótkizilgen 3 májilis bar. Prezıdenttiń janyndaǵy konsýltatıv­tik-keńestik organdar jelisi boıynsha N.Á.Nazarbaevtyń tóraǵalyǵymen Shetel ınvestorlary keńesiniń, Ulttyq ınvestorlar keńesiniń, Arhıtektýralyq-qurylys keńesiniń otyrystary, sondaı-aq Qaýip­sizdik Keńesiniń 3 otyrysy bolyp ótti. Prezıdent sondaı-aq palatalar Tór­aǵa­larymen jáne Parlament depýtattarymen júıeli túrde kezdesip, Parlament pala­ta­larynyń eki birlesken otyrysyna qatysyp, depýtattyq korpýspen turaqty ári qoıan-qoltyq baılanysta jumys istedi. Memleket basshysy elimizdiń óńirlerine 12 ret jumys saparlaryn jasady. Onyń qatysýymen 180 kezdesý men halyqaralyq sıpaty bar is-sharalar ót­ki­zil­di, olardyń qatarynda ekijaqty qarym-qatynastardyń sheńberinde shet elderge jasalǵan 7 sapar jáne 16 kópjaqty sammıt pen 5 halyqaralyq forým bar. N.Á.Nazarbaev 40-tan astam baspasóz máslıhattary men brıfıngter ótkizip, sheteldik jáne otandyq jetekshi BAQ-tarǵa 14 suhbat berdi. Jyl boıy Prezıdent 2,5 myńǵa jýyq qujattardy qarap, qol qoıdy, olardyń qatarynda 132 zań, 220 jarlyq, 61 ókim, 15 májilis hattamalary, 1,5 myńnan astam qyz­­met­tik qujattar, taldamalyq jáne aq­pa­rat­tyq-anyqtamalyq materıaldar, azamat­tar­­dyń 218 aryz-shaǵymdary men hattary bar. Osy kezeńde Memleket basshysy bar­lyǵy 76 kún issaparda boldy, onyń 32 kúni shet elderge, 44 kúni Qazaqstannyń óńir­lerine arnaldy. *  *  *

2010 jyl Qazaqstan úshin Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymyna tóraǵalyqtyń aıasynda ótkeni kúmánsiz. Qazaqstannyń EQYU-daǵy mıssııa­sy­nyń baıypty baǵdarlamasyn Qazaqstan Pre­zıdenti elimizdiń EQYU-ǵa tóraǵalyǵy qyzmetine kirisýine baılanysty EQYU Turaqty keńesiniń 2010 jylǵy 14 qań­tardaǵy otyrysynda baıandap berdi. Soǵan sáıkes, qazaqstandyq tóraǵalyqtyń bary­synda negizgi kúsh-jiger postkeńestik keńistiktegi «súrlenip qalǵan» dep atalatyn daý-janjaldardy retteýge baǵyttaldy. Osy oraıda N.Á.Nazarbaev Taýly Qa­ra­baq janjalyna baılanysty Ázirbaıjan jáne Armenııa prezıdentterimen, sondaı-aq Prıdnestrove máselesi boıynsha Reseı Federa­sııa­synyń, Ýkraına men EO-nyń pre­zıdent­terimen kelissózder uıym­das­tyr­dy, solardyń barysynda osylardy retteý jónindegi kelissózderdi qalpyna keltirýge qatysty ekijaqty mańyzdy kelisimderge qol jetkizildi. Alaıda, bul baǵyttaǵy basty dıp­lo­ma­tııalyq tabys, ondaǵy ishki saıası jaǵdaıdyń qalyptan shyǵyp ketýine baılanysty, Qyr­ǵyzstandaǵy ahýaldy retteý boldy. Qazaq­stan basshysynyń retteý jónindegi jeke is-áre­ketteri, Qyrǵyzstan boıynsha arnaýly ókil taǵaıyndaýy jáne qyrǵyz halqyna gý­manı­tarlyq kómek kórsetý jóninde keshendi is-sha­ra­lar usynýǵa bastamashylyq tany­týy álem­dik qaýymdastyqtyń joǵary baǵa­syn aldy. N.Á.Nazarbaevtyń 29 maýsymda, Astana qalasynda toleranttylyq jáne kemsit­peý­shilik jónindegi EQYU-nyń joǵary deń­geıdegi Konferensııasynda jarııa etken etnosaralyq únqatysýdy nyǵaıtý, sondaı-aq 17 shildede, Almaty qalasynda EQYU-nyń syrtqy ister mınıstrleriniń beıresmı kezdesýinde aıtqan EQYU-nyń ekonomıka­lyq-ekologııalyq ólshemi salasynda tujy­rym­da­malyq qujat ázirleý jónindegi basta­ma­lary da qoldaý tapty. Sondaı-aq ıdeıasyn Memleket basshysy 8 maýsymda AО́SShK-niń Ystambulda bo­lyp ótken III sammıtinde jarııa etken EQYU men AО́SShK arasyndaǵy ózara is-qı­myldy retke keltirý jónindegi Qazaq­stan­nyń kúsh-jigeriniń de úlken mańyzy boldy. Osyndaı jaǵdaıda EQYU-nyń sammıtin ótkizý jóninde bizdiń elimiz usynǵan bastamany tolyq qoldaǵan EQYU-ǵa múshe elderdiń basym kópshiliginiń kózqarasy meılinshe zańdy ári kútilgendeı bolyp shyqty. Uıymnyń qyzmetinde eleýli problemalar jınaqtalyp qalǵanyn, sondaı-aq EQYU-ǵa múshe memleketter 1999 jylǵy Ystam­bul­daǵy sońǵy sammıti sátinen bergi 11 jyldan astam ýaqyt boıy joǵary deńgeıde birge jınalmaǵany týraly derekti eskere otyryp, N.Á.Nazarbaev Qazaqstan EQYU tóraǵasy laýazymyna kiriskennen keıin birden-aq al­ǵash­qy mindetterdiń biri retinde EQYU sam­mıtin ótkizý máselesin qoıdy. 2010 jyl­ǵy 29 qań­tardaǵy Qazaq­stan halqyna arnaǵan «Ja­ńa onjyldyq – jańa ekonomıkalyq órleý – Qazaqstannyń jańa múmkindikteri» dep ata­la­tyn Jol­daýynda Prezıdent osy oraıda: «Men sammıtte EQYU jaýapkershiligi aı­ma­ǵyndaǵy qaýipsizdiktiń kókeıkesti prob­le­ma­laryn, Aýǵanstandaǵy jaǵdaıdy jáne tózim­di­lik máselelerin talqylaýdy usyndym. Biz­diń EQYU-daǵy tóraǵalyǵymyz búkil álem ha­lyqtarynyń qaýipsizdigin damytý men ór­kendetýge baǵyttalatyn bolady», dep má­limdedi. 3 tamyzda EQYU-ǵa múshe memleketter Syrtqy ister mınıstrleriniń keńesi 2010 jylǵy jeltoqsanda Astanada sammıt ótkizý týraly sheshim qabyldady. 5 tamyzda N.Á.Nazarbaev málimdeme jasap, 35 jyl buryn, 1975 jyldyń 1 tamyzynda Helsınkı qorytyndy aktisine qol qoıyl­ǵan­dyqtan, bul oqıǵanyń rámizdik máni bar ekenin atap aıtyp, joǵary deńgeıdegi kezdesý uıymdy búgingi shyndyqqa beıimdelýge múm­kindik beredi jáne álemdik qaýym­das­tyqqa EQYU-nyń «Helsınkıden Astanaǵa deıingi» tabysty evolıýsııasyn kórsetedi degen senim bildirdi. 1-2 jeltoqsanda bolyp ótken EQYU-nyń Astana sammıti 56 múshe memleketter men BUU-ny, NATO-ny, TMD-ny, taǵy bas­qalardy qosa alǵanda, uıymnyń 12 seriktes memleketterinen 2,5 myńǵa tarta delegat­tar­dy jınady. Onyń jumysyn kórsetýge álemdik BAQ-tyń 1,5 myń ókilderi keldi. Sammıttiń jáne Qazaqstannyń EQYU-ǵa tóraǵalyǵynyń negizgi qorytyndylaryn tutasymen baǵalaı kele, olardy bylaı dep tujyrymdaýǵa bolady. Eń aldymen elimizdiń Eýropadaǵy qaýip­sizdik jáne yntymaqtastyq uıymyndaǵy tór­aǵalyǵy Qazaqstannyń táýelsizdik jyl­daryndaǵy tabystarynyń tanylýyn naqty áıgilegen ári onyń halyqaralyq bedelin edáýir arttyrǵan iri dıplomatııalyq jeńis bolǵandyǵyn aıta ketý kerek. Alaıda, Qazaqstannyń EQYU-ǵa tóraǵa­lyq qyzmetiniń basty nátıjesi oǵan osy uıymnyń damýyna jańa serpin berýdiń sáti túskendigi bolyp tabylady. EQYU Eýropa men Soltústik Amerıkanyń barlyq elderin qamtıtyn qaýipsizdik jónindegi jalǵyz qurylym bola otyryp, endigi jerde Shyǵys pen Batys memleketteriniń arasyndaǵy basty dıalog alańynyń rólin atqarýǵa naqty múmkindik aldy. Sonymen birge Memleket basshysy Qa­zaqstannyń basqa iri memleketaralyq qu­rylymdardyń qyzmetine qatysýyna da nazardy báseńdetpedi. Osy rette eń aldymen Prezıdenttiń maýsymda Tashkent qalasynda bolyp ótken Shanhaı yntymaqtastyq uıymy (ShYU) memleketteri basshylary keńesiniń H oty­rysyna qatysýyn aıtýǵa bolady, sonyń barysynda Qazaqstan ózine ShYU-ǵa 2010-2011 jyldary tóraǵalyq etý ókilettigin aldy. N.Á.Nazarbaevtyń belsendi atsaly­sýy­men Azııadaǵy ózara senim sharalary jó­nin­degi keńes (AО́SShK) óziniń odan ári qury­lym­dyq jetilýin jaǵastyrdy. AО́SShK-niń ta­rıhynda tuńǵysh ret III sammıt Qa­zaq­stannan tysqary jerde – Ystambul qalasynda ótkizildi. Ol ol ma, Vetnam men Irak­tyń, sondaı-aq Bangladeshtiń baqy­laýshy retinde qatysýy arqyly uıymnyń qatary jańa múshelermen tolyqty. Quramyna túrkitildes memleketter kiretin ózge halyqaralyq qurylym týraly da osyny aıtýǵa bolady. Atap aıtqanda, taǵy da sol Ystambulda qyrkúıekte ótken H sammıttiń qorytyndysy boıynsha Túrki keńesi hatshylyǵynyń, Aqsaqaldar keńe­siniń, sondaı-aq Túrki álemi akade­mııa­synyń qyzmetin ulǵaıtý týraly kelisimderge qol jetkizildi. Qarashada Baký qalasynda ótken Kaspıı boıy memleketteriniń III sammıtiniń bary­synda eleýli nátıjelerge qol jetkizildi, onda Qazaqstan basshysynyń bastamasy boı­ynsha bekire tuqymdas balyqtardy aýlaý­ǵa 5 jyl merzimge moratorıı engizý týraly sheshim qabyldandy, sondaı-aq ja­ǵalaý boıyndaǵy elderdiń teńizdegi qu­qyqqa qarsy árekettermen kúres salasyn­daǵy ózara is-qımyldyń quqyqtyq negizin qalaǵan Kaspııdegi qaýipsizdik salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisimge qol qoıyldy. Budan basqa, taraptar 24-25 teńiz mılin negizge ala otyryp, ulttyq aımaqtyń endiligin aıqyndaý týraly máseleni jedel oılastyrýǵa kelisimderin bildirdi. NATO-men yntymaqtasý jelisi boı­yn­sha da eleýli ilgerileýshilikter boldy. Máse­len, Portýgalııanyń astanasy Lıssabon qalasynda Soltústikatlantıkalyq alıans­tyń Aýǵanstan jónindegi qazandaǵy oty­ry­sy­nyń qorytyndysy boıynsha Ortalyq Azııa memleketteriniń arasynda Qazaq­stan­dy birinshi bolyp Qaýipsizdikke yqpal etýdiń halyqaralyq kúshteriniń qyzmetine tartý, tranzıttik yntymaqtastyqty ulǵaıtý jáne Aqtaý teńiz portyn paıdalaný týraly kelisimderge qol jetkizildi. Memleket basshysynyń 11-13 sáýirde Va­shıngton qalasynda ótken Iаdrolyq qaýip­sizdik jónindegi jahandyq sammıtke qatysýy da 2010 jylǵy mańyzdy syrtqy saıası oqıǵa boldy, onda ol álemdik qaýym­dastyqtyń joǵary baǵasyn alǵan birqatar bastamalar usyndy. Olardyń qatarynda –Iаdrolyq qarýdy barshaǵa ortaq kólbeý jáne tiktep taratpaý týraly jańa shartty, ıadrosyz aımaqtardyń quqyqtyq mártebesin retteýdi, Taıaý Shyǵysta ıadrosyz aımaqty, Iаdrolyq otynnyń halyqaralyq bankin jáne Iаdrolyq qaýipsizdik jónindegi oqý ortalyǵyn qurýdy oılastyrý bar. Osy­laısha, elimiz ózine ıadrolyq qarýsyzdaný jáne taratpaý úderisiniń jahandyq kósh­basshysy rólin bekitti. Osy oraıda BUU-nyń Bas hatshysy Pan Gı Mýnnyń Qazaqstanǵa 6-7 sáýirde jasaǵan alǵashqy resmı saparynyń erekshe máni boldy. Semeı polıgonynda bolǵan BUU basshysy Ortalyq Azııada ıadrosyz aımaq sharty boıynsha Qazaqstanǵa kepildik berýdi jaqtap, osyndaı aımaqtyń Taıaý Shy­ǵysta qurylýyn jedeldetýdi usyndy. Sonymen birge Dostastyq elderi­niń memleketaralyq birlestigi sheńberindegi baılanystar eń jıiligimen erekshelendi, 16 sammıttiń 9-y osylardyń enshisine tıdi. Mundaǵy basty baǵyt Qazaqstannyń, Reseı men Belarýstiń Kedendik odaǵy men Biryńǵaı ekonomıkalyq keńistiginiń qalyp­tasýy bolyp qala berdi. 2010 jyldyń 1 qańtarynan biryńǵaı keden tarıfi, al 1 shildeden biryńǵaı Keden kodeksi engizilgeni belgili. Osy úderisterdi damytý úshin úsh el prezıdentteriniń Keden odaǵynyń Joǵar­ǵy organynyń jeltoqsandaǵy otyrysynda Biryńǵaı ekonomıkalyq keńistikti qalyp­tas­­tyrý týraly deklarasııaǵa qoldary qoıy­lyp, BEK-tiń quqyqtyq bazasyn qalyp­tastyratyn kelisimder maquldanyp edi, olardyń kúshine enýi BEK-ti 2012 jyldyń 1 qańtarynan iske qosýǵa múmkindik beredi. Bul sheshimderdiń mańyzy N.­Á.Na­zarbaevtyń bastamasy boıynsha qurylyp, mereıtoılyq otyrysy Astana qalasynda 5 shildede bolyp ótken Eýrazııalyq ekono­mı­ka­lyq qoǵamdastyqtyń (EýrAzEQ) 10 jyldyǵy tusynda erekshe mańyzǵa ıe boldy. Postkeńestik keńistik elderimen yq­pal­dastyqtyń basqa mańyzdy baǵyty eń aldy­men Qyrǵyzstandaǵy ishki saıası ahýaldyń turaqsyzdanýyna baılanysty qaýipsizdik problemasy boldy. Ujymdyq qaýipsizdik sharty uıymynyń (UQShU) jyl boıy ótken úsh sammıtiniń basty kún tártibin tap osy máseleler qurady. 2010 jyly Qazaqstan, sondaı-aq aldy­myzda turǵan basty halyqaralyq uıymdar­dyń biri – Islam konferensııasy uıymyna 2011 jyldan bastap tóraǵalyqqa ázirlikti belsendi túrde jalǵastyrdy. Tutasymen alǵanda, Prezıdent jyl boıy 16 kópjaqty sammıtterge – Iаdrolyq qaýipsizdik týraly jahandyq sammıtke, TMD-nyń 3 sammıtine, EýrAzEQ-tyń 2 sam­mıtine, AО́SShK-niń III-sammıtine, ShY­U-ǵa múshe memleketter keńesiniń H-oty­rysyna, Qazaqstan men Reseıdiń aımaq­­ara­lyq yntymaqtastyǵynyń VII-fo­rýmy­na, túrkitildes memleketterdiń H-sam­mı­tine, Kaspıı boıy memleketteriniń III-sammıtine, NATO-nyń sammıtine, EQYU-nyń sammıtine, sondaı-aq bizdiń elimizde ótken 5 halyqaralyq forýmdarǵa («Qa­zaqstan: daǵ­da­rystan keıingi modernızasııalaý keze­ńin­degi ınvestısııalyq múmkin­dikter» IV-qa­zaq­standyq ınvestısııalyq sammıti, EQYU-nyń toleranttylyq jónin­degi konferen­sııa­sy, Mıneraldyq resýrstar men metallýrgııa jónindegi I-qazaq­standyq halyqaralyq kongress, III-Astana­lyq ekonomıkalyq forým, EQYU syrtqy ister mınıstrleriniń beıresmı kezdesýi) qatysty. Ekijaqty qarym-qatynastar jelisi boı­ynsha 2010 jyly Memleket basshysy 7 ret shet elderge sapar jasady, olardyń 1-i memlekettik, 4-i resmı jáne 2-i jumys saparlary boldy. Atap aıtqanda, N.Á.Nazarbaev memlekettik saparmen Ońtústik Koreıaǵa (21-23 sáýir), resmı saparmen О́zbekstanǵa (16-17 naýryz), Ýkraınaǵa (14-15 qyrkúıek), Bel­gııaǵa (24-26 qazan), Fransııaǵa (26-28 qazan), jumys saparymen Reseıge (14-16 aqpan) jáne Belgııaǵa (10-11 sáýir) bardy. Qazaqstan Prezıdentiniń Koreıa Res­pýb­lıkasyna memlekettik sapary ındýs­trııa­lyq-ınnovasııalyq jáne ınvestısııalyq sa­la­lardaǵy ekijaqty yntymaqtastyqtyń da­mýyna qýatty serpin berdi. Quryq teńiz aı­laǵyn damytýǵa 500 mln. dollarlyq somaǵa nesıe tartý, Ońtústik Koreıaǵa ıadrolyq otyn jetkizip berý jáne ýrandy birlesip ón­dirý salasyndaǵy yntymaqtas­tyq, son­daı-aq Ońtústik Koreıaǵa, Qytaı men Ońtústik-Shyǵys Azııa elderine keminde 2 mln. tonna qazaqstandyq astyqty eks­port­taý týraly memorandýmdarǵa qol qoıyldy. Sapar qorytyndysy boıynsha, Memleket basshysynyń tapsyrýymen Úki­met Qa­zaq­standa joǵary tehnologııalyq ın­vestı­sııa­lyq jobalardy engizý jáne «Qa­zaq­stan ınjınırıng» ulttyq kompanııasy zaýyt­tary­nyń bazasynda áskerı kemeler jasaý máselesin zertteý jóninde birlesken is-qımyl baǵdarlamasyn jasaýǵa kiristi. N.Á.Nazarbaevtyń О́zbekstanǵa jasaǵan resmı saparynyń barysynda Ortalyq Azııa aımaǵyndaǵy sý-energetıkalyq resýrstar­dy birlesip paıdalanýdyń utymdy tetigin tezdetip jasaýǵa jáne Rogýn SES-i men Qambarata obektileri qurylysynyń joba­laryna halyqaralyq saraptama júrgizýge ózara múddelilik tanytyldy. Memleket basshysynyń Ýkraınaǵa ja­sa­ǵan resmı saparynyń qorytyndylary boı­ynsha Ýkraına aýmaǵy arqyly munaı tranzıtteýdi qalpyna keltirý, 2010-2011 jyldarǵa arnalǵan Qazaqstan-Ýkraına is-qımyldarynyń josparyn ulǵaıtý («Jol kartasy – 3»), munaıgaz sektory, atom energetıkasy, kólik jáne tranzıt, mashına jasaý, ǵarysh jáne agroónerkásiptik keshen sııaqty keleshegi zor salalarda iskerlik baılanystardy arttyrý týraly kelisimderge qol jetkizildi. Belgııa men Fransııaǵa jasalǵan resmı saparlar da mańyzdy boldy, solardyń barysynda N.Á.Nazarbaevtyń Eýropalyq Odaqtyń, Belgııanyń, Fransııanyń jáne NATO-nyń basshylyǵymen kelissózderi júr­gizilip, ekonomıka, energetıka, saýda jáne ınvestısııa salalaryndaǵy yntymaq­tastyqty tereńdetý týraly kelisimderge qol jetkizildi.Ilgerilengen seriktestik týraly jańa kelisim jasaý, Qazaqstanǵa «naryqtyq ekonomıkaly el» mártebesin berý jáne bizdiń elimizdiń BSU-ǵa kirýi týraly kelissózderdi aıaqtaý týraly EO, Belgııa jáne Fransııa basshylyǵynyń qoldaýy alyndy. Reseı Federasııasymen dástúrli etene baılanys ustalynyp turdy. Esepti merzim ishinde túrli pishinder boıynsha Prezıdent D.A.Medvedevpen 9 jáne Úkimet Tóraǵasy V.V.Pýtınmen 2 ret kezdesti. Dástúrli syndarly ári iskerlik ahýa­lynda ótken kezdesýlerde saýda, energetıka, ǵarysh sala­laryn­daǵy ekijaqty qarym-qa­tynastardyń, shekara mańy men aımaqtyq yq­paldastyqtyń, kún tártibiniń halyq­ara­lyq jáne óńirlik máseleleri talqylandy. Sondaı-aq N.Á.Nazarbaevtyń Reseı Pre­zıdentimen birge О́skemendegi Qazaqstan men Reseıdiń aımaqaralyq yntymaqtasty­ǵynyń VII forýmyna, sondaı-aq Uly Otan soǵysyn­daǵy Jeńistiń 65 jyldyǵyna baı­la­nysty Máskeýde ótken saltanatty is-sha­ralarǵa qatysýynyń eleýli mańyzy boldy. О́z kezeginde, Memleket basshysy 2010 jyly Qazaqstanǵa ekijaqty saparlarmen jáne halyqaralyq forýmdardyń sheńbe­rin­de kelgen Rýmynııa prezıdenti T.Baseskýmen, Slovakııa prezıdenti I.Gashparovıchpen, Ýkraına prezıdenti V.F.Iаnýkovıchpen, Túrkııa prezıdenti A.Gúlmen, Serbııa prezıdenti B.Tadıchpen, Avstrııa prezıdenti H.Fıshermen, Armenııa prezıdenti S.A.Sar­gsıan­men, Lıtva prezıdenti D.Grıbaýskaıtamen, Belarýs prezıdenti A.­G.Lý­ka­shen­komen, Aýǵanstan prezıdenti H.Karzaımen, Qyrǵyzstan Respýblıkasynyń ótpeli ke­zeń­degi prezıdenti R.I.Otýnbaevamen, Fınlıandııa prezıdenti T.Halonenmen, Bolgarııa prezıdenti G.Pyrvanovpen, Tájikstan prezıdenti E.Sh.Rahmonmen, Horvatııa prezıdenti I.Iosıpovıchpen, Vengrııa prezıdenti P.Shmıttpen, Chernogorııa prezıdenti F.Výıanovıchpen, Albanııa prezıdenti B.Topımen, QHR Tóraǵasy Hý Szıntaomen, Iordanııa Koroli Abdalla II ıbn Hýseın­men, Bel­gııanyń Murager hanzadasy Fılıpp II-men, Germanııanyń Federaldyq kansleri A.Merkelmen kezdesti. Kezdesýlerdiń basty ózegi ekijaqty qarym-qatynastardy odan ári nyǵaıtýmen birge, osy elderdiń ozyq tehnologııalaryn jetkizý arqyly Qazaqstannyń údeme­li ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵ­darlamasyna qatysýy, joǵary tehnolo­gııaly óndiristi tikeleı ınvestısııalaý, Qa­zaqstan ekonomıkasynyń shıkizattyq emes sektorynda birlesken jobalardy iske asyrý máseleleri boldy. Bul oraıda Túrkııa, Germanııa jáne Qytaı taraptarymen júrgi­zilgen kelissózder aıryqsha jemisti ótti. 2010 jyly Prezıdenttiń sondaı-aq Qazaqstanǵa kelgen halyqaralyq uıymdar­dyń, sheteldik saıası, qoǵamdyq jáne iskerlik ortalardyń ókilderimen kóptegen kezdesýleri boldy. Olardyń qatarynda BUU Bas hatshysy Pan Gı Mýn, EQYU Bas hatshysy M.P. de Brıshambo, UQShU Bas hatshysy N.N.Bordıýja, IKU Bas hatshysy E.Ihsanoglý; PASE Tóraǵasy M.Chavýshoglý; AQSh Memlekettik hatshysy H.Klınton; Italııa Mınıstrler Keńesiniń Tóraǵasy S.Berlýskonı; Nıderlandy premer-mınıstri M.Rıýt­te, Fransııa premer-mınıstri F.Fııon, Gresııa premer-mınıstri G.Papandreý, Estonııa premer-mınıstri A.Ansıp, Túr­kııa Uly ulttyq jınalysynyń Tóraǵasy M.Shahın, Iran Islam jınalysy Máji­li­siniń Tóraǵasy A.Larıdjanı, GFR Býn­des­tagynyń Tóraǵasy N.Lamert, QHR Halyq­tyq saıası konsýltatıvtik keńesi Búkil­qytaı komıtetiniń Tóraǵasy Szıa Sınlın, Reseı Federasııasy Federasııa Keńesiniń Tóraǵasy S.M.Mıronov, Máskeý men búkil Rýstiń Patrıarhy Kırıll, t.b. boldy. Jyl boıy Memleket basshysy Reseı, Izraıl, Ýkraına, Ońtústik Koreıa, Túrkııa, Shveısarııa prezıdentterimen, Ispanııa Korolimen jáne basqalarmen telefon arqyly sóılesti. Oǵan Ulybrıtanııanyń, Belarýstiń, Irannyń, Túrkimenstannyń, Ázirbaıjan­nyń, Iraktyń, Qytaıdyń, Pákstannyń, Túr­kııanyń, Ýkraınanyń, Saýd Aravııa­sy­nyń, Japonııanyń, Iordanııanyń, Lıtva men Vengrııanyń elshileri senim gramo­talaryn tapsyrdy. *  *  * Elimizdiń ishki saıası ómiriniń basty oqıǵalarynyń biri – Qazaqstan Respýblı­kasy Konstıtýsııasynyń 15 jyldyǵy boldy. «Konstıtýsııa – memlekettiń demokra­tııalyq damýynyń negizi» dep atalatyn halyqaralyq ǵylymı-praktıkalyq konferensııada sóılegen sózinde N.Á.Nazarbaev Otanymyzdyń sońǵy 15 jyldaǵy barlyq jetistikteri – Konstıtýsııamyzdyń jáne sonyń bazasynda qabyldanǵan zańna­ma­nyń jumys isteýiniń naqty nátıjesi ekenin atap ótti. Tap osynyń arqasynda Qa­zaq­stan TMD-da alǵashqy bolyp postke­ńestik keńistikte teńdesi joq salyq jáne zeınetaqy reformalaryn júrgizip, ulttyq ekono­mıkaǵa 100 mlrd. dollardan astam tikeleı ınvestısııalar tartyp, IJО́-ni eki eseleı aldy; osyǵan qosa, jan basyna shaqqandaǵy IJО́-ni 700 dollardan 8 myń dollarǵa jetkizdi, ıaǵnı 11 ese ósire aldy, dedi ol. 30 tamyzda Memleket basshysy elor­da­nyń ortalyq alańyndaǵy «Qazaq eli» monýmentiniń aldynda Konstıtýsııanyń 15 jyldyǵyna oraı Áskerı parad qabyldady. Egemen Qazaqstannyń jańa tarıhyna tikeleı qatysy bar endigi bir mereıtoılyq meje Qazaqstan halqy Assambleıasynyń 15 jyldyǵy boldy. 20 qazanda «Qazaqstan halqy Assambleıasy: senim, dástúr, ashyq­tyq, tózimdilik» HVI-sessııasyn ashyp, oǵan qatysýshylardy mereıtoımen quttyqtaı otyryp, N.Á.Nazarbaev búginde Assambleıa­nyń aldynda ulttyq birlikti nyǵaıtýǵa baılanysty jańa mindetter turǵanyn atap ótti. Assambleıanyń eńbegin taný belgisi retinde Prezıdent «Qazaqstan halqy Assam­bleıasynyń «Birlik» altyn medali» qoǵam­dyq nagradasy belgilengeni týraly ha­barlady. Bul jyldyń eleýli oqıǵalarynyń biri retinde Uly Otan soǵysyndaǵy Jeńistiń 65 jyldyǵyn da atap ótken jón. Mereke qarsańynda Memleket basshysy Uly Otan soǵysyndaǵy Jeńistiń 65 jyldyǵy qurmetine soǵys ardagerle­riniń bir tobyna mereıtoılyq medaldar men jańa páterler kiltterin tapsyrdy. Mereke qarsańynda jınalǵandar al­dyn­da sóz sóılegen N.Á.Nazarbaev: «Uly Otan soǵysyndaǵy jeńis biz aıtyp jetkizgisiz azaptar, qurbandyqtar men muqtaj­dyqtar arqyly keldi. Qazaqstandyqtar Jeńiske qol jetkizýge eleýli úles qosty. 500-den astam jerlesterimiz Sovet Odaǵy­nyń Batyry ataǵyna ıe boldy. Halqy­myzdyń Talǵat Bıgeldınov, Rahymjan Qosh­qarbaev, Qasym Qaısenov, Mánshúk Mámetova, Álııa Moldaǵulova, Hıýaz Dos­panova esimdi uldary men qyzdarynyń, taǵy basqalardyń erlikteri urpaqtar jú­re­ginde máńgi saqtalady. Biz qurban bol­ǵan­dardy zerdemizde qasterlep saqtaı otyryp, Otanymyzdy gıtlerlik basqynshylardan qorǵaǵandardyń barlyǵyna qurmetimizdi kórsetemiz», degendi atap aıtty. Sol kúni ol áskerı qyzmetshiler men quqyq qorǵaý organdary ókilderiniń úlken bir tobyna memlekettik nagradalar, sondaı-aq Ulttyq qaýipsizdik komıteti, Prezı­denttiń kúzet qyzmeti, qorǵanys, ishki ister, ádilet jáne tótenshe jaǵdaılar mınıstr­lik­teriniń, Bas prokýratýranyń ókil­derine joǵary áskerı jáne arnaıy dá­rejelerdiń erekshelik belgileri men synyptyq shenderin tabys etti. 28 maýsymda elordada halyqaralyq deńgeıdegi joǵary oqý orny – «Nazarbaev ýnıversıtetiniń» ashylýy úlken jańǵyryq týǵyzdy. Saltanatty rásimge qatysýshy­lar­dyń aldynda sóz sóılegen Memleket bas­shy­sy elimizde «Bolashaq» prezıdenttik baǵ­darlamasynyń tabysty jumys isteıtinin, sonyń sheńberinde myńdaǵan qazaqstandyq jastar álemniń jetekshi ýnıversıtetterinde bilim alyp qaıtqandyqtaryn atap ótti. Jańa oqý orny ashylǵan soń Qazaqstan jastary endi ınjener, medısına jáne energetıka mamandyqtary boıynsha Astana qalasynda oqytylmaq. Jańa oqý ornynda álemniń eń jaqsy professýrasy sabaq beretin bolady. Shildede Prezıdent Qazaqstan Mag­nıtkasynyń 50 jyldyǵyna oraı Temirtaý qalasynda ótken saltanatty is-sharalarǵa qatysty. Bul oqıǵanyń bizdiń elimiz úshin mańyzyn aıta kele, ol 50 jyl buryn al­ǵashqy shoıyn balqymasynyń alynýy ar­qyly tek qana Qaraǵandy metallýrgııa kom­bınaty ómirge kelip qoımaǵandyǵyn – bul Qazaqstannyń búkil qara metallýrgııa­sy­nyń ómirge kelgendigi ekendigin de atap ótti. Astana kúnin merekeleý aıshyqty ári este qalarlyq is-sharaǵa aınaldy. Sal­tanattarǵa Reseı prezıdenti D.A.Medvedev, Belarýs prezıdenti A.G.Lýkashenko, Tájik­stan prezıdenti E.Sh.Rahmon, Qyrǵyzstan Respýblıkasynyń ótpeli ke­zeń­degi prezıdenti R.I.Otýnbaeva, Armenııa prezıdenti S.A.Sargsıan, Ýkraına prezıdenti V.F.Iаnýkovıch, Iordanııa Koroli Abdalla II ıbn Hýseın qatysty. Merekelik baǵdar­lamanyń sheńberinde N.Á.Nazarbaev Astana qalasynda birqatar jańa nysandardy ashty, olardyń qatarynda álemdegi shatyr nysandy eń bıik ári tańǵajaıyp ǵı­ma­rattardyń biri – «Han Shatyr» jáne «Kereı men Jánibek» kompozısııasy da bar edi. 1 qyrkúıekte Memleket basshysy tór­tin­shi shaqyrylǵan Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentiniń IV sessııasyn ashty. Depýtattar aldynda sóz sóılegen ol parla­mentarıılerdiń nazaryn aldaǵy sessııadaǵy zańshyǵarýshylyqtyń basty mindeti – 2020 jylǵa deıingi damýdyń strategııalyq jos­paryn quqyqtyq qamtamacyz etý ekendigin atap kórsetti. Jeltoqsanda Prezıdent qalyptasqan dástúr boıynsha Táýelsizdik kúnine arnal­ǵan saltanatta sóz sóılep, respýblıkanyń ekonomıkalyq jáne mádenı damýyna, dos­tyq pen kelisimdi nyǵaıtýǵa, zańdylyq pen quqyqtyq tártipti qamtamasyz etýge, Qazaq­stannyń ulttyq qaýipsizdigi men qorǵanys qabiletin arttyrýǵa eleýli úles qosqan azamattarǵa memlekettik nagradalar tabys etti. Olardyń qatarynda kórnekti mádenıet, ǵylym, bilim, densaýlyq saqtaý qaırat­kerleri, óndiris, quqyq qorǵaý organdary­nyń ókilderi, áskerı qyzmetshiler, soǵys jáne eńbek ardagerleri, sondaı-aq shetel qaıratkerlerin qosa alǵanda, EQYU-nyń Astana Sammıtin ázirleýge jáne ótkizýge laıyqty úles qosqandar da boldy. *  *  * Qazaqstan 2010 jyly áleýmettik-eko­no­mıkalyq turǵydan alǵanda álemdik eko­nomıkada saqtalyp turǵan daǵdarystyq qu­bylystarǵa qaramastan, resessııany je­ńip, is júzinde ekonomıkanyń barlyq sa­la­larynda oń yrǵaqty saqtap qaldy, munyń ózi durys tańdalǵan strategııanyń, daǵdarysqa qarsy júıeli qabyldanǵan is-sharalardyń jáne jınaqtalǵan óz qara­ja­tymyzdyń esebinen ekonomıkany qarjylaı qýatty qoldaýdyń tikeleı nátıjesi edi. 22 qańtarda Úkimettiń tıisti esebin tyńdaý barysynda elimizdiń 2009 jylǵy áleýmettik-ekonomıkalyq damýynyń qory­tyn­dylaryn shyǵara kelip, Memleket bas­shysy: «О́tken jyly memleketterdiń bári birdeı ekonomıkada oń nátıjelerge jete al­mady. Biz serpindi memleketter dep ata­latyndardyń ishinde boldyq. Kóptegen mem­leketterdiń syrtqy qaryzdary úlken kó­lem­de artýda, nesıe kólemi de artyp bara­dy, bıýdjet tapshylyǵy asa zor deńgeıge jetken, jumyssyzdyq beleń alǵan, óte kóp kásiporyndar jumysyn toqtatqan. Mine, osyndaı jaǵdaıda bizdiń ekonomıkamyz daǵdarystan shyǵynsyz shyǵyp keledi. Osy­nyń arqasynda jumyssyzdyqty qys­qart­tyq, ınflıasııany tómendettik, «Jol kartasyn» júzege asyrý barysynda elimiz­diń turǵyndary úshin asa qajet úlken ju­mystardy atqardyq. Kelip jetken 2010 jyly bizdi budan da aýqymdy mindetter kú­tip tur. 2010 jyl biz úshin 2020 jylǵa deıingi strategııalyq damý baǵdarla­ma­myz­dy júzege asyrý negizinde Qazaqstannyń serpindi ósýdiń turaqty traektorııasyna shy­ǵaratyn jyl bolýy tıis», dep atap kórsetti. Qazaqstannyń 2020 jylǵa deıingi tıisti strategııalyq damý josparyn Prezıdent bir jetiden keıin, 29 qańtardaǵy Parlament palatalarynyń birlesken otyrysynda, «Jańa onjyldyq – jańa ekonomıkalyq órleý – Qazaqstannyń jańa múmkindikteri» dep atalatyn Qazaqstan halqyna Jol­daýynyń sheńberinde jarııa etti. N.Á.Nazarbaev óz sózinde taıaýdaǵy on­jyldyqtaǵy turaqty jáne teńgermeli damý ulttyq ekonomıkany údemeli ártarap­tan­dyrý men básekege qabilettilikti arttyrý esebinen qamtamasyz etiletinin erekshe qadap aıtty. Sol sebepti, myna mindetterdi: el ekonomıkasyn daǵdarystan keıingi da­mý­ǵa daıyndaýdy, údemeli ındýstrııalandyrý men ınfraqurylymdardy damytý esebinen ekonomıkanyń turaqty ósimine qol jetkizýdi, adam kapıtalynyń básekege qabilet­ti­ligin arttyrý úshin bolashaqqa belsendi túr­de ınvestısııa salýdy, qazaqstandyqtardy sapaly áleýmettik jáne turǵyn úı-kom­mý­nal­dyq qyzmettermen qamtamasyz etýdi, ult­aralyq kelisimdi nyǵaıtýdy jáne ha­lyq­aralyq qatynastardy odan ári da­mytýdy sheshý qajet bolady. Qazaqstan halqyna Joldaýdy júzege asyrý jónindegi alǵashqy is-sharalar 1 aqpanda Memleket basshysynyń tóraǵaly­ǵymen Úkimet músheleriniń, Prezıdent Ákim­shiligi men ortalyq memlekettik organdar basshylyǵynyń qatysýymen ótken ju­mys májilisinde, sondaı-aq «Nur Otan» halyqtyq-demokratııalyq partııasy Saıası keńesi Bıýrosynyń otyrysynda talqylandy. Strategııany oryndaý úshin Úkimet 2020 jylǵa deıingi údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damýdyń memlekettik baǵ­darlamasyn jasap, bekitildi. Onyń ózegin jalpy somasy 8 trln.-nan astam teńgege laıyq­talǵan respýblıkalyq jáne óńirlik mańyzy bar 294 joba qurady. Ekonomıkanyń 12 salasy: metallýrgııa, munaı óńdeý men hımııa ónerkásibi, agroónerkásip kesheni, mashına jasaý, qurylys ındýstrııasy, kólik jáne telekommýnıkasııa ınfraqurylymy jáne basqalar basym baǵyt bolyp aı­qyndaldy. Baǵdarlamany eki 5 jyldyq josparlar sheńberinde, eki kezeńde júzege asyrý kózdeldi. Memlekettik baǵdarlamanyń mazmuny jáne ony júzege asyrý jónindegi naqty mindetterdi Prezıdent Premer-Mınıstr K.Q.Másimovtiń, Memlekettik hatshy – Syrtqy ister mınıstri Q.B.Saýdabaevtyń, Prezıdent Ákim­shiliginiń Basshysy A.E.Mý­sınniń, Úkimet músheleriniń, ortalyq at­qarýshy organdar jetekshileriniń, oblys­tar, Astana jáne Almaty qalalary ákim­deriniń qatysýymen ótken naýryz keńesinde halyqqa jarııa etti. Baǵdarlamanyń tıimdiligin arttyrý maq­satynda Úkimetti ońtaılandyrý júzege asy­ryldy, sonyń sheńberinde birqatar mınıstrlikter taratylyp nemese ózgertildi jáne jańa mınıstrlikter quryldy. Olardyń qatarynda Memlekettik baǵdarla­ma­ny ómirde iske asyrýǵa tikeleı jaýapty Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstrligi bar. Sonymen birge ár jobaǵa tıisti salalyq mınıstrlikter, «Samuryq-Qa­zyna» jáne «QazAgro» holdıngteri basshy­larynyń, oblystar, Astana jáne Almaty qalalary ákimderiniń derbes jaýapkershiligi belgilendi. Údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damýdyń memlekettik baǵdarlamasyn jú­zege asyrýdyń alǵashqy qorytyndy­lary­nyń tusaýy 2 shildede bolǵan «Nazarbaev ýnıversıtetiniń» ashylýy kezinde «Kúshti Qazaqstandy birigip quramyz!» jalpyult­tyq telekópiriniń barysynda kesildi. Atap aıtqanda, Jambyl oblysynyń Myńaral poselkesindegi sement zaýytynda óndiristi iske qosý júzege asyryldy, Balqash JES-niń qurylysynyń bastalýyna ruqsat berildi, Mańǵystaý oblysynyń Baýtıno por­tynda keme jasaý zaýyty ashyldy, «General Elektric» kompanııasymen yqpal­das­tyqta «Aqtóberentgen» AQ shyǵarǵan 16 kesindili qazaqstandyq kompıýterli tomograf kór­setildi jáne t.b. Telekópir bary­synda barlyǵy somasy 381 mlrd. teńgelik 72 ınvestısııalyq jobanyń tusaýy kesildi. 2020 jylǵa deıingi damýdyń údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq memlekettik baǵdarlamasyn júzege asyrý úderisine shetel ınvestorlaryn keńirek tartý maqsa­tynda Prezıdent «Qazaqstan: daǵdarystan keıingi modernızasııalaý kezeńindegi ın­ves­tısııalyq múmkindikter» dep atalatyn IV-qazaqstandyq ınvestısııalyq sammıtke, Mı­neraldyq resýrstar men metallýrgııa jó­nindegi I-qazaq­standyq halyqaralyq kongreske, III-astanalyq ekonomıkalyq fo­rýmǵa, Prezı­denttiń janyndaǵy Shetel ınvestorlary keńesiniń 23-shi otyrysyna qatysty. Kásipkerler keńesiniń I-plenarlyq otyrysy da osy máselelerge arnaldy, onda Memleket basshysy ulttyq bıznesti qol­daýdyń sheńberinde Úkimetke «Bıznestiń jol kartasy – 2020»-da álemdik daǵdarysqa baı­lanysty qıyn jaǵdaıda qalǵan kásip­oryn­dardy jandandyrýdyń, stavkalardy sýbsıdııalaýdyń, kepildik berýdiń, ınfra­qurylymdar salýdyń jáne qyzmetkerlerdi qaıta oqytýdyń mehanızmderin eskerýdi tapsyrdy. Budan basqa, bıznesti damy­týdaǵy ákimgershilik kedergilerdi azaıtý úshin N.Á.Nazarbaev «Aqorda» saıtynda «Bıznesti prezıdenttik qoldaý» arnaýly bólimin uıymdastyrýdy tapsyrdy, oǵan qu­qyq qorǵaý organdary tarapynan quqyqqa saı emes is-áreketter men tekserýler derekteri boıynsha kez kelgen kásipker habar joldaı alýy tıis. Jyl boıy kórsetilgen re­sýrsqa 2 myńnan astam kásipker habar­lasty. Ol aryz-shaǵymdardyń barlyǵy da Prezıdent Ákimshiliginiń qatań baqylaýyna alynyp, qalyptasqan tártip boıynsha tıisti organdarda qaraldy. Tekserýlerdiń qorytyndylary boıynsha quqyq qorǵaý organdarynyń 24 qyzmetkeri qyzmettik laýazymdarynan bosatyldy. Áleýmettik-ekonomıkalyq damýdyń aǵym­daǵy nátıjeleri, sondaı-aq eldiń ın­dýstrııalyq-ınnovasııalyq damýynyń stra­te­gııasyn júzege asyrý týraly Pre­mer-Mınıstrdiń esebin Memleket basshysy Úki­met múshelerimen jáne Prezıdent Ákim­shiliginiń basshylyǵymen 15 maýsymda jáne 2 tamyzda bolǵan májilister barysynda tyńdady. Elimizdiń aýyl sharýashylyǵynyń kó­keı­kesti problemalary, sonyń ishinde jı­yn-terin naýqanynyń máseleleri N.Á.Na­zarbaevtyń 3 tamyzda Premer-Mı­nıstr­diń, Prezıdent Ákimshiligi Basshysynyń, Prezıdent kómekshisi men Aýyl sharýa­shylyǵy mınıstriniń qatysýymen ótkizgen talqylaýynyń arqaýy boldy. 4 tamyzda Prezıdent Úkimet múshele­riniń, Prezıdent Ákimshiligi men ortalyq memlekettik organdar basshylyǵynyń qaty­sýymen azamattardyń quqyqtaryn qorǵaý­dyń kókeıkesti máseleleri boıynsha ót­kizil­gen májilistiń jumysyna qatysty. Májilis barysynda úleskerlik qurylysqa óz qarjylaryn salǵan azamattardyń prob­lemalaryn sheshýge, qylmyspen kúrestiń jaǵdaıyna, eldegi zańdylyq pen quqyqtyq tártiptiń qamtamasyz etilýine, sondaı-aq kásipkerlik qyzmette azamattardyń quqy­ǵyn qorǵaýǵa qatysty máseleler týraly sóz boldy. 2010 jyly 12198 úleskerdiń máselesi sheshilip, 67 úleskerlik qurylys obektisi paıdalanýǵa berilgenin aıta ketý kerek, olardyń qatarynda astanada 36 nysan (6503 úlesker), Almaty qalasynda 14 nysan (4625 úlesker), ózge óńirlerde 17 nysan (1070 úlesker) bar. Tutasymen alǵanda, daǵdarysqa qarsy sharalardy iske asyrý barysynda memleket 384 nysanǵa qatysty 53 myńnan astam úleskerlerdiń proble­malaryn sheshti. Memleket basshysy, sondaı-aq alda turǵan 2011 jylǵy VII qysqy Azııa oıyn­darynyń máselelerin de aıryqsha baqy­laýda ustady. Qazaqstan óńirleriniń áleýmettik-eko­nomıkalyq damýynyń máseleleri de Prezıdenttiń udaıy nazarynda boldy. О́tken jyly Memleket basshysy eli­mizdiń kóp óńirlerine jumys saparlarymen bardy, solardyń barysynda oblys aktıvterimen, eńbek ujymdarymen, jurtshylyq ókilderimen kezdesti, ondaǵan ónerkásip jáne áleýmettik nysandarda bolyp, jańa óndiristerdiń iske qosylýyna qatysty. Olardyń qatarynda Ońtústik Qazaqstan oblysyndaǵy keramogranıt shyǵaratyn zaýyt pen Aqmola oblysyndaǵy Vasılkov taý-ken kombınatynda altyn aıyrý fab­rıkasynyń ashylýyna, Pavlodar oblysyn­daǵy ónimdiligi jylyna 125 myń tonnalyq «Qazaqstan elektrolız zaýyty» AQ ekinshi kezeginiń iske qosylýyna qatysýy, t.b. bar. Qazanda Prezıdent oblystar, Astana jáne Almaty qalalary ákimderimen jumys májilisin ótkizdi. Onda elimizdiń 2010 jylǵy 9 aıynyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýy­nyń qorytyndylary talqylanyp, aldaǵy kezeńge arnalǵan mindetter belgilendi. Tutasymen alǵanda, Memleket basshysy jyl boıy Premer-Mınıstrmen, Ulttyq banktiń, Respýblıkalyq bıýdjettiń atqa­ry­lýyn baqylaý jónindegi esep komıtetiniń, ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organ­dardyń, ulttyq kompanııalar men elimizdiń damý ınstıtýttarynyń basshylarymen úz­beı kezdesip turdy. 2010 jyldyń áleýmettik-ekonomıkalyq qorytyndylaryn shyǵara otyryp, N.Á.Na­zarbaev 21 jeltoqsanda Prezıdenttiń sapa salasyndaǵy «Altyn sapa» syılyq­tary­nyń jáne «Paryz» bıznestiń áleýmettik jaýapkershiligi konkýrsynyń laýreattaryn marapattaý saltanatynyń sheńberinde bar­lyq oblys­tardyń, memlekettik organdar men ulttyq holdıngterdiń bir jyldaǵy ındýstrııa­lan­dy­rý týraly esepterin tyń­dap, sondaı-aq tele­kópir arqyly Qazaq­stannyń óńirlerinde paı­dalanýǵa berilgen jańa obektilermen tanys­ty. Jalpy alǵanda, Qazaqstandy údemeli ındýs­trııalyq-ınnovasııalyq damytý memlekettik baǵdarlamasyn júzege asyrýdyń sheń­be­­rinde, jyldyń sońyna qaraı 23 myń turaq­ty jumys oryndaryn ashý ar­qyly 800 mlrd. teńgeden astam somanyń 152 jobasy iske qo­syldy. *  *  * Memleket basshysynyń 2010 jylǵy jumys kestesiniń negizgi nátıjeleri, mine, osyndaı. Jumys kestesiniń teńgerim­dilik sıpatta bolǵanyn, onda belgilengen is-sharalardyń báriniń de tolyǵymen oryn­dalǵanyn atap aıtqan jón. Mahmut QASYMBEKOV, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Keńsesiniń bastyǵy.