Yntymaq, birlik, kelisim – eń asyl baılyq el úshin
Keshe Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik hatshysy Gúlshara Ábdiqalyqovanyń qatysýymen Assambleıa Keńesiniń keńeıtilgen otyrysy ótip, onda QHA qyzmetiniń birqatar ózekti máseleleri qaraldy.
Keńeıtilgen otyrys barysynda Ult Josparynyń «Birlik pen biregeılik» baǵytyn, sonyń ishinde Qazaqstan halqy Assambleıasy qyzmetiniń jańa salalaryn QHA aıasynda júzege asyrý jáne QHA depýtattyq korpýsy alqasy qyzmetiniń negizgi baǵyttary men birqatar uıymdastyrý máseleleri qarastyryldy.
Keńeıtilgen otyrysta sóz alǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik hatshysy G.Ábdiqalyqova Memleket basshysynyń Ult Jospary sheńberindegi tapsyrmalaryn júzege asyrý boıynsha aıta kelip, Assambleıa Keńesi músheleriniń jáne etnomádenı birlestikterdiń júrgizip jatqan jumystarynyń mańyzdylyǵyna toqtaldy.
G.Ábdiqalyqova el táýelsizdiginiń 25 jyldyǵy belesinde ótetin QHA XXIV sessııasynyń «Táýelsizdik. Kelisim. Bolashaǵy Birtutas Ult» atty kún tártibi Qazaqstandy jahandyq transformasııa men ekonomıkalyq týrbýlenttik kezeńinde tabysty damytýdyń sharty retinde beıbitshilik pen kelisimdi nyǵaıtýdyń mańyzdylyǵyn kórsetetinin aıtty.
Memlekettik hatshy óz sózinde Qazaqstannyń táýelsiz memleket retinde halyqaralyq deńgeıde úlken bedelge ıe ekendigine toqtaldy. Buǵan Elbasynyń Vashıngtonda ótken Iаdrolyq qaýipsizdik jónindegi IV sammıtte jarııa etken jańa syrtqy saıası bastamasy – «Álem. HHI ǵasyr» manıfesi dálel bolmaq. Mańyzdy qujat halyqaralyq turǵydan keń serpilis týǵyzyp, BUU-nyń resmı qujattarynyń tizbesine endi.
Memlekettik hatshy biregeılik pen birlikti nyǵaıtý jáne damytý jónindegi barlyq jumys qoǵamdyq kelisim men jalpyulttyq birliktiń qazaqstandyq úlgisi bolyp otyrǵan Qazaqstan halqy Assambleıasynyń úılestirýi arqyly júrgizilip jatqanyna toqtaldy.
«Reforma aıasynda «Biregeılik pen birlik» baǵyty boıynsha Assambleıa qyzmetiniń jańa baǵyttary – qaıyrymdylyq sharalary, medıasııa, qoǵamdyq monıtorıng qalyptastyryldy. Olar memleket pen qoǵamnyń birqatar áleýmettik máselelerdi sheshý isine azamattyq turǵydan qatysýdy tıimdi qamtamasyz etedi», – dep atap kórsetti Memlekettik hatshy.
Assambleıa Keńesiniń keńeıtilgen otyrysynda sóz alǵan Soltústik Qazaqstan oblysynyń ákimi Erik Sultanov oblystyq Qazaqstan halqy Assambleıasynyń qazaqstandyq biregeılik pen birlikti nyǵaıtý jolyndaǵy atqaryp jatqan qyzmeti týraly baıandady.
Búginde Soltústik Qazaqstanda 24 oblystyq jáne 154 aýdandyq etnomádenı birlestik jumys isteıdi. Oblystaǵy «Qoǵamdyq kelisim» birlestigi etnomádenı birlestikter arasyndaǵy baılanysty nyǵaıtýǵa qyzmet etip keledi. Sondaı-aq, memlekettik tildi damytýǵa, qazaqstandyq etnostardyń tildik bolmysyn saqtaýǵa jáne órkendetýge yqpal etedi. Basqa ulttardyń ókilderi retinde 542 bala ana tilin oqyp-meńgerýde. 2012-2013 oqý jylynda qazaq balalarynyń 65,6 paıyzy ana tilinde bilim alatyn bolsa, bıylǵy oqý jylynda bul kórsetkish 67,2 paıyzǵa jetti. Sol sııaqty, basqa ult ókilderiniń ishinen 273 bala qazaq synyptarynda bilim alady. Qysqasy, soltústikqazaqstandyqtardyń memlekettik tildi meńgerýge degen yntasy artyp otyr, dedi E.Sultanov.
Belarýs etnomádenı birlestiginiń tóraǵasy Leonıd Pıtalenko Assambleıanyń aýqymdy jobasy «Úlken el – Úlken otbasy» aıasynda atqarylǵan sharalarǵa toqtaldy. Qazaqstandyq biregeılikti jáne azamattardyń birligin nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan tórtinshi ınstıtýttyq reformany júzege asyrý boıynsha etnomádenı birlestikterge úlken úmit pen jaýapkershilik júkteletindigin bildirdi. Sondyqtan da etnomádenı birlestikter «Máńgilik El» jalpyulttyq ıdeıasy negizinde jastardyń boıynda qazaqstandyq patrıotızm men azamattyq biregeılikti qalyptastyrýdy óziniń aldyńǵy kezektegi mindetiniń biri retinde sanaıtyndyǵyn erekshe atap kórsetti.
Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq mýzeıiniń dırektory Darhan Myńbaı «Qazaqstan halqy Assambleıasynyń jáne Qazaqstannyń kópetnostyq qoǵamynyń qalyptasý tarıhy» zalynyń tanystyrylymy tóńireginde áńgimeledi. Oblys ákimderiniń kómegimen Ulttyq mýzeı eldiń tarıhı derekti-jylnamasyn jasap shyqty dep aıtýǵa bolady. Jańa zal eksponattary Táýelsiz Qazaqstannyń memlekettiliginiń qalyptasýy men damýynyń alǵashqy kezeńinen óskeleń urpaqqa tolyqqandy aqparat beredi. Ulttyq mýzeı uıymdastyryp otyrǵan mundaı sharalar elimizdiń basty qundylyqtary men jetistikterin mýzeıge kelýshilerge pash etedi, dedi D.Myńbaı.
D.Myńbaı aıtqandaı, keńeıtilgen otyrys aıasynda Qazaqstan halqy Assambleıasynyń HHII sessııasynda Memleket basshysy bergen tapsyrmaǵa oraı qurylǵan «Qazaqstan halqy Assambleıasynyń jáne Qazaqstannyń polıetnostyq tarıhy» atty zaldyń saltanatty ashylý rásimi ótti. Qazaqstan halqy Assambleıasynyń bet-beınesi bolyp tabylatyn bul zalda Qazaqstan halqynyń tarıhı jadynamasy men rýhanı-mádenı murasy saqtalady.
Sondaı-aq, keńeıtilgen keńeske qatysýshylar «Táýelsizdik tarıhy: qazaqstandyq damý jolynyń qarqyny» degen taqyryptaǵy kórmemen, QHA depozıtarııasymen tanysty.
QHA Keńesiniń qorytyndysy boıynsha Memlekettik hatshy Qazaqstan halqynyń birligi men qoǵamdyq kelisimdi odan ári nyǵaıtý jáne damytý jóninde birqatar tapsyrma berdi.
Assambleıa Keńesiniń jumysyna Parlament depýtattary, memlekettik ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdardyń jetekshileri, respýblıkalyq jáne aımaqtyq etnomádenı birlestikterdiń, aımaqtyq Assambleıalar hatshylyqtarynyń, QHA Ǵylymı-sarapshylyq keńesiniń músheleri, ǵylymı-shyǵarmashylyq zııaly qaýym jáne BAQ ókilderi qatysty.
Ǵabıt ISKENDERULY,
«Egemen Qazaqstan»