Qazaqtyń jerine halyq ıe!

«Paı-paı-paı! Kıe­­li netken jer!» dep Muqaǵalı Maqa­taev jerine jetkize sıpattaǵan bes myń jyldyq tarıhy bar aı men kúndeı baǵa jetpes uly dala eli kózdiń aǵy men qara­syndaı, asylymyz, qymbatymyz qut-qýatymyz. Uly Dala elin san-zamandar men dáýirler boıy uly qaǵandarymyz, aıbatty bahadúrlerimiz, aıbyndy qolbasshylarymyz dana, shamshyraq bılerimiz, qara ormandaı halqymyz taıly tuıaǵymen keýdesimen qorǵap, qyzyl qanyn sýdaı tógip, urpaǵyna amanattap qudiret sáýletimen búgingi kúnge jetkizdi. Máńgilik El jáne onyń kemeldenip-kórkeıýi qasıetti keń-baıtaq jerimen kindiktes, tamyrlas. Qazaq memleketi órkendeýiniń keremet tórt-bes sharty bar. Olar: terrıtorııa, táýelsizdik, ásker, til, danalyq, izgilik qaǵıdattary. Bular bizdiń qamal qorǵanymyz, qubylnamamyz, ustanymymyz. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń eren eńbeginiń ar­qasynda Qazaqstan Respýb­lı­kasynyń terrıtorııasy zań júzinde aıqyndalyp, resimdeldi. Muny álem moıyndady. Biz táýelsiz derbes elmiz. О́z qo­ly­myz, óz aýzymyzǵa jet­ken elmiz. «Qara jer adamzatqa bolǵan me­ken, qazyna tolǵan ishi ártúrli eken», dep uly Abaı aıtqandaı, jer astynyń qısapsyz qa­zyna baılyǵyn, jer ústiniń esepsiz sán-sal­tanatyn el ıgiligine, ur­paqtar ıgiligine jaratýda memlekettiń ın­­dýstrııalyq-ın­no­vasııalyq kúsh-qýatyn damytý – eń basty nysanamyz. Máńgilik El ıdeıasy Uly Dala elin, jerin saqtap, qorǵaýmen taǵdyrlas. Bul rette bizdiń Máńgilik Elimiz myńjyldyqtar muratynda qaperge ustaıdy. «Qara jerge halyq ıe» dep uly babalarymyz shegelep aıtqandaı, onyń shyn mánisindegi ıesi de, kıesi de Uly Dala eliniń máńgilik turǵyndary – arda halqymyz. Atalardyń kózindeı, anamyzdyń ózindeı Alla jaratqan jerimiz – halqymyzdyń ary, namysy, rýhy, jany, qany desek te jarasady. Munyń bárin men nege aıtyp otyrmyn: kúni keshe Astanada ótken Qazaqstan halqy Assam­b­leıasynyń kezekti sessııasynda El­basymyz N.Nazarbaev sońǵy kezderi Qazaqstannyń jerin sheteldikterge satý týraly jalǵan aqparattyń taratylýy saldarynan jer máse­lesine qatysty alańdaýshylyq kóbeıgenin aıtty. Ǵalym adam bolǵan soń qulaǵymyz túrik júredi, jer sheteldikterge satylsyn degen zań táýelsiz elimiz tarıhynda eshqashan bolǵan emes jáne bolmaıdy da, al, ınvestorlarǵa, sheteldikterge ýa­qytsha jalǵa berý burynnan bar, tek onyń merzimderi ózgertilip otyrylǵan. Al, endi 25 jyldyń ishinde meniń bilýimshe bizden jalǵa jer alǵan 20 sheteldiń zańdy jáne jeke tulǵalary ǵana bar eken jáne jer aýqymy burynǵy alyp keńsharlar kólemimen talasa almaıdy. Sondyqtan, qaýip etetin eshteńe joq, arańdatýshylardyń maqsaty basqa. Al, endi otandas­tarymyz múmkindikti paıdalanyp, jerdi ıeligine alý kerek, kútip-baptap urpaqtaryna azdyryp-tozdyrmaı tapsyrý kerek, «aqqý qussyz kól jetim, ıesi joq jer jetim» degen joq pa edi atamyz qazaq. Endeshe, jerdiń kıesin sezineıik, qadirin bileıik, ony naryqtyń aınalymyna túsirip, paıdasyn kóreıik, aǵaıyn, degim keledi.  Serik NEGIMOV, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor  ASTANA