Egemen Qazaqstan
Egemen Qazaqstan
3871 materıal tabyldy

Suhbat • 22 Qarasha, 2024

Bıbigúl Tólegenova: «Bulbul» atandyrǵan halqyma razymyn!

Qazaq óneriniń pasporty ispetti, álemdi ánimen tamsantyp, talaı talantty shyńdap shyǵarǵan erekshe daryn ıesi, ańyz ánshi Bıbigúl Tólegenova óziniń 95 jasynda jeke shyǵar­ma­shy­lyq keshin ótkizgeni – tarıhta este qalar oqıǵa, umy­tyl­mas estelik. Eren óner ıeleriniń basyn jınaǵan óner keshi «Astana Opera­nyń» úlken sahnasynda anshlagpen ótýi – elordanyń joǵary mádenıetin, jarqyn sátterin kórsetedi. Kesh aldynda qaıtalanbaıtyn sátterdi paıdalanyp, Bıbigúl Ahmet­qyzynan eksklıýzıv suhbat alyp úlgergen edik.

Mıras • 22 Qarasha, 2024

Qazaq epostarynyń qunarly qaınary

«Altyn Orda dáýiriniń folklory men ádebıeti, óneri men mádenıeti» degen taqyryp Eýrazııa túrki halyqtarynyń gýmanıtarlyq ǵylymynda keńes ókimeti qulaǵannan keıin ǵana ornyǵa bastady. Bul oraıda, keıingi jyldary tatar, bashqurt, noǵaı ǵalymdarynyń Altyn Orda dáýirindegi rýhanı altyn ózekti arshyp kórsetýge baılanysty batyl izdenister jasap jatqany atap aıtýǵa turarlyq. Ol zertteýlerdiń barlyǵynda arǵy bastaýyn Ulyq ulys dáýirinen alyp, keıinnen túrki halyqtarynyń murasynda shalqaryn tapqan shyǵarmalardy «Altyn Orda dáýiriniń murasy» dep qarastyrýdy jón sanaıdy. Bul maqala kólemdi ǵylymı jumystyń qysqasha baıany. Degenmen sol kólemdi dúnıeniń mańyzdy degen tustaryn túıindep kópshilikke usyndyq.

Tarıh • 22 Qarasha, 2024

Mámbet atalyq

Reseıdiń kóptegen arhıv jazbasy men HVII-HVIII ǵasyrlardy qamtyǵan sırek kezdesetin kitaptarynda esimi qalǵan Mámbet atalyq óz zamanynyń aıtýly tulǵalarynyń biri boldy. Orys elshisi polkovnık A.Tevkelevtiń jazbalarynda, jazýshy A.Sergeevtiń «Peterbýrgskıı posol», dańǵaıyr jazýshy, belgili memleket jáne qoǵam qaıratkeri Á.Kekilbaıdyń «Eleń-alań», «Úrker» atty romandarynda da Mámbet atalyq týraly derekter keltiriledi. Sondaı-aq Orynbor oblystyq arhıviniń №6, Orynbor shekara komıssııasynyń №4 qorlary men basqa da arhıv qorlarynda atalǵan tulǵaǵa qatysty jazba-qujattardy molynan kezdestirýge bolady.

Ǵylym • 21 Qarasha, 2024

Ustaz tálimi

О́skeleń urpaq úshin tálim-tárbıe alatyn ustazdyń tulǵa­sy qashanda bıik. Ol sezim mektep jasynan bastalyp,­ keıin joǵary oqý oryndarynda bilim alyp, maman bolyp qalyptasqan kezeńde de, ǵylym jolyna túsip, sol salada alǵashqy qadam jasaǵanyńda da jalǵasa beredi. Sebebi osy ýaqyttyń barlyǵynda da alǵashqy keńesshi bolatyn ustaz qasymyzdan tabylady. Meniń ómir jolymda da osyndaı aıaýly jandar kóp boldy.

Zerde • 21 Qarasha, 2024

Elorda Sherhan Murtaza dańǵylymen asqaqtaýǵa laıyq

Taıaýda túsime Sheraǵań kirdi. Men qazir Astanadaǵy «Samal» shaǵyn aýdanynda turamyn. Tú­simde syrtqa shyǵyp, ádettegideı úıimizdiń janynda tur ekenmin deımin. Kenet dál aldyma esik pen tórdeı, jarqyraǵan aq mashına kelip tura qaldy. Mashınanyń ishinen Sheraǵanyń júzi kórinip, «Áı, Bolat, beri jaqynda, otyr meniń qasyma» degen daýsy anyq estildi. Qolma-qol shuǵyl qımyl­dap Sheraǵańnyń janyna baryp otyrdym.

Tulǵa • 20 Qarasha, 2024

Termıntaný tamyrshysy

Bıyl til biliminiń tarlandary, úsh qurdas – Ábdý­álı Qaıdar, Rabıǵa Syzdyq, Shora Sarybaı syndy áıgili akade­mık­terdiń ǵasyrlyq toıy bas­talyp ketti. Úsheýi de Ahmet Baı­tur­synuly atyn­­daǵy Til bilimi ınstıtýtynda tapjylmastan jar­ty ǵa­syr­dan astam qyzmet etip, sanaly ǵumyryn týǵan til­­diń damýyna arnaǵan edi. Mine, osyndaı tuǵyrly tulǵa­lar­men birge eńbek etip, tálimin boıyna sińirgen ǵalymnyń biri – Sherýbaı Qur­man­­baı­uly.

Kórme • 20 Qarasha, 2024

Pompeı men Saraıshyq

Sýret óneri kóne shahardy qalaı jańǵyrta alady? Bala kezimde kitaptan kórip, maǵan áser etken bir sýret boldy. Karl Brıýllovtyń ataqty «Pom­peı­diń sońǵy kúni» kartınasy. Keıin Sankt-Peterbordaǵy mem­le­kettik orys murajaıynan tama­sha­ladym. Al birneshe jyl buryn Italııadaǵy Pompeı arheo­logııalyq kesheninde bolyp, erekshe kúıde oraldym. 

Tulǵa • 20 Qarasha, 2024

Baspasózden qol úzbegen

Qazaq ádebıetiniń klassıgi, san qyrly talant ıesi Beıimbet Maılınniń shyǵarmashylyq qyzmetiniń jýrnalıstik qyryna toqtalýdy jón kórdik. Ol bar sanaly ǵumyryn baspasózge arnady. Bul saladaǵy alǵashqy qadamyn bolashaq jazýshy Ýfa qalasyndaǵy «Ǵalııa» medresesinde oqyp júrgende-aq «Sadaq» atty qoljazba jýrnal shyǵarýǵa atsalysqany kóziqaraqty oqyrmanǵa málim. Beıimbet onyń ári redaktory, ári turaqty avtory retinde tanyldy.

Suhbat • 19 Qarasha, 2024

«Estigendi emes, kórgendi jazǵan áserlirek»

Qasıetti Qyzyljar topyraǵynda kindik qany tamyp, bilim-biligimen, qarym-qabiletimen ultqa, elge, jerge adal qyzmet etken jandar az emes. Solardyń biri – aqyn, jýrnalıst, sazger Shashýbaı Maldybaev.

Qazaqstan • 18 Qarasha, 2024

Uly kósh bastaý alǵan kún

18 qarasha 1991 jyl ataýly kún bolyp Qazaqstan tarıhynda óz ornyn tabatynyn kim bilgen. 1991 jyly Almaty qalasynda Qazaq SSR-y  Eńbek mınıstrliginen Qonystandyrý bólimi qurylyp, mınıstrdiń buıryǵymen quramy 4 adamǵa bekitildi. Sol kezdegi Eńbek mınıstri Saıat Dúısenbaıuly Beısenov alǵashqy qurylǵan bólim qyzmetkerlerin ózine jınap jınalys ótkizgen edi. Sonda bólim mamandaryna «Qazaq degen qanyń bar ma? Bar bolsa ǵana sol syrttan keletin qandas baýyrlaryńmen jumys isteısińder» dep eskertkeni áli qulaǵymyzda saqtaldy.

Iаndeks.Metrıka