Pikir • 30 Qańtar, 2025

Batyl sheshimdi talap etetin kezeń

100 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Prezıdent tabandylyq pen tótenshe sheshimderge da­ıyn bolý­­­­­dy talap etetin aldymyzda turǵan aıryqsha mindet­ter­di atap ótti. Sondaı-aq úırenshikti súrleýmen júre bermeı, júıeli ózgerister qajet ekenine nazar aýdar­dy.

Batyl sheshimdi talap etetin kezeń

Sýret: gov.kz

Sonyń biri – tikeleı ınves­tısııa tartýda tehnologııalar men bolashaqtyń resýrstaryna den qoıý. Prezıdent kúrdeli jaǵdaı týyndap otyrǵanyn jasyrǵan joq. О́ıtkeni tikeleı sheteldik ınvestısııalardyń 36%-ǵa quldyraýy – qaýipti qubylys. Degenmen eski ádis­terge sala bermeı, jańasha qadam usynyldy. Atap aıt­qanda, qazirgi kúni álemde eń suranysqa ıe metaldardyń biri – lıtıı sekildi sırek kezdesetin resýrstarǵa basymdyq berý, bıýrokratııalyq kedergilerdi joıyp, strategııalyq ınvestorlar úshin údemeli jeńildikterdi engizý.

Shyn máninde sırek kez­desetin resýrstar men joǵary tehnologııalyq jobalarǵa den qoıý álemdik naryqtaǵy qýatty básekelestermen oıyn ekeni anyq. Alaıda zamanaýı ári ártaraptandyrylǵan ekonomıka qurýdyń mańyzdy joly – sol.

Ekinshi másele – týrızm jáne kólik salasyn damytý. Bul, árıne, jańa ıdeıa emes, degenmen Prezıdent jaı ǵana damý emes, serpindi damýdy talap etip otyr. Elimiz saıahatshylar nazaryn aýdaratyn jańa tartylys aımaǵyna aınalýy úshin týrıstik ınfraqurylymymyz halyqaralyq standarttarǵa saı bolýy qajet. Kólik salasynda da Memleket basshysy aldymyzǵa órshil jospar qoıdy: ol – temirjol men ha­lyqaralyq aero­habty damytý arqyly elimizdi tranzıttik habqa aınaldyrý.

Úshinshi másele – áleýmettik saıasat: eski-qusqyny jamaı berýdiń qajeti joq. Den­saý­lyq saqtaý salasyn reformalaý, MÁMS jáne aýyldy damytý – bular ahýaldyń jaı ǵana bet-álpetin túzeý emes, júıeli ózgeristerdi talap etedi. MÁMS reformasynda ashyqtyq pen ádildikke den qoıylýy qajet. Aýdandar men aýyldarda medısınalyq ınfraqurylymdy jaq­sartý kerek. Bıznes pen ınfra­qu­ry­lym­dy damytý ar­qyly aýyl eko­nomıkasyn qoldaǵan jón.

Álbette, ýaqytsha sheshimder jolymen ketpeı, mıllıondaǵan otandasymyzdyń ómir sapasyn arttyrýǵa yqpal etetin uzaqmerzimdi tetikterdi jasaý qajet.

Tórtinshi másele – energetıka salasynda atom energetıkasyn damytý, aımaqtardy gazdandyrý, kómir stansalaryn aýaǵa ýly gazdy barynsha az bóletin tehnologııaǵa kóshirýge nazar aýda­rý kerek.

Besinshi másele – qarjy salasy. Yńǵaıly ymyralardyń ornyna ádil reformalar kerek. Prezıdent ınflıasııa­men kúreste jáne salyq-bıýdjet saıasatyn reforma­laý­da aıryqsha tásilder bolýyn talap etti. Bıýdjet de­fı­sıtin jabý úshin Ulttyq qor qarajatyn paıdalanýdy doǵarý kerek. Memleket basshysy Úkimetke basqa joldardy tabý­dy tapsyrdy. Atap aıtqanda, shyǵyndar qatań túrde baqylaýǵa alynýǵa tıis; qarjy saıasaty qysqamer­zimdi paıdaǵa emes, uzaq­mer­zimdi turaqtylyqqa qu­rylýy kerek. Mundaı qa­dam­dar shyǵyndardy qatań baqy­laýdy talap etetindikten, úne­mi qarsylyqqa tap bolady. Alaı­da turaqty qarjylyq jú­ıeni osyndaı sheshimder ǵana qura alady.

Kúrdeli kezeń aıryqsha ári batyl sheshimderdi talap etedi. Eski súrleýmen kete beremiz be, álde batyl sheshimder qabyldap, jeńiske jetetin elge aınalamyz ba? Biz búgin osyndaı tańdaý aldynda turmyz.

 

Ashat AIMAǴAMBETOV,

Májilis depýtaty