Tarıh • 29 Mamyr, 2023
1917 jyly «Qazaq» jáne «Saryarqa» basylymdarynda Búkilreseılik quryltaıda qazaqtyń múddesin qorǵaýǵa laıyq dep 43 adamnyń aty atalǵan hat jarııalanady. Ult kósemi Álıhan Bókeıhan esim-soılaryn túgendegen, memleket negizin quratyn keńeske laıyqtaǵan topta Seıdázim de bar edi. Hat mátininde Seıdázim Qadyrbaı esimi Ahmet Baıtursynuly men Mirjaqyp Dýlatulynan keıin úshinshi atalypty. «Qyr balasy» aıryqsha senim artqan Seıdázim Qadyrbaıuly kim? Alash tarıhnamasynda tulǵanyń alar orny qaısy? О́mir deregi bizge nendeı syr shertedi?
Ǵalym • 29 Mamyr, 2023
Mıllıondaǵan qazaqtyń joqtaýshysy
QR UǴA qurmetti múshesi, tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor, bilikti ustaz, Asharshylyq taqyrybynyń kórnekti zertteýshisi, marqum Talas Omarbekov týraly ótken shaqpen estelik maqala jazýǵa týra kelip tur.
Tulǵa • 28 Mamyr, 2023
Qazaqtan shyqqan tuńǵysh ǵarysh konstrýktory
Jańa ǵarysh kemesin jasaýǵa atsalysqan keńes ǵalymdarynyń arasynda qazaq ǵalymy da bar edi. Biraq ol týraly kezinde aıtylmady. Oǵan qupııa mekemeniń qupııa mamany retinde únemi jasyryn ómir súrýge týra keldi. Búginde ómirden ótip ketse de, ol týraly ǵalamtordan aqparat taba almaısyz. Otbasylyq sýretterinen basqa eshteńe joq. Bizdiń qolymyzda ómirden óter aldynda kezinde ózine qamqorshy bolyp, qanatynyń astyna alǵan Qyzylorda oblysy Qazaly aýdanynda turatyn týǵan apasy Salıha men jezdesi Nııazǵalıdyń shańyraǵyna kelgende túsken jalǵyz beınesi qaldy. Bul qazaq ǵalymynyń aty-jóni – Ońǵarbaı Qazybaev.
Dástúr • 25 Mamyr, 2023
Jalpy, qazaq halqynyń umyt bolyp bara jatqan ulttyq mádenı rásiminiń biri – Qymyzmuryndyq. Bul da Naýryz meıramy sııaqty kóneden kele jatqan qazyna. Dálel retinde keltirsek, Eýropa, Qytaı, Parsy elderi tarıhshylary men saıahatshylarynyń, Gerodottyń jazba derekterinde «Saqtardyń eń jaqsy sýsyny – qymyz, al úlken toıy – Qymyzmuryndyq, dep jazylǵan. Mundaı derekter keıingi ortaǵasyrlyq ǵalymdardyń eńbekterinde de kóptep kezdesedi. Ásirese Armenııa, Reseı tarıhshylarynyń eńbekterinde kóbirek aıtylady. Biraq bul dástúr keńes kezeńinde durys nasıhattalmady.
Tulǵa • 25 Mamyr, 2023
Ǵasyrdan astam tarıhy bar qazaq baspasóziniń qara shańyraǵy tabaldyryǵyn stýdent kezinde attap, sodan búkil sanaly shyǵarmashylyq ǵumyryn osy ujymǵa arnap, osynda taban aýdarmaı eńbek etip, zeınet jasyna jetkenshe qolynan qalamyn tastamaǵan jýrnalıst Ádil Dúısenbek bas basylym – «SQ» – «Egemenniń» shyraqshysy, jylnamashysy edi dep aıtýǵa ábden laıyq.
Tulǵa • 25 Mamyr, 2023
Jazýshy Sherhan Murtaza «Iirsý – Aqsý-Jabaǵyly qoryǵynyń soltústik-shyǵys qaqpasy» dep jazdy. Al Dáýbaba bolsa – osy qoryqtyń ońtústik-batys qaqpasy.
Tarıh • 24 Mamyr, 2023
Omby qazaqtarynyń maıdandaǵy erligi
Ekinshi dúnıejúzilik soǵystyń aıaqtalǵanyna, mine, 78 jyl ótti. Otty jyldar men qan maıdan kýágerleriniń kóbi búginde ómirde joq. El basyna qıyn-qystaý kún týǵanda beldi bekem býyp, eshbir qaýip-qaterden qaımyqpaı eren erlik tanytqan azamattarymyz qanshama? Sondyqtan surapyl soǵys jyldary qaza bolǵan, joǵalyp ketken sarbazdardy anyqtap, muraǵattyq-izdestirý jumysymen júıeli aınalysýdyń mańyzy zor. Mundaǵy maqsat – úzilip qalǵan urpaq sabaqtastyǵyn jalǵaý, tarıhymyzdy túgendeý, jas urpaqqa ata-baba rýhyna degen adaldyqty qalyptastyryp, erekshe qurmet kórsetý.
Rýhanııat • 24 Mamyr, 2023
1962 jyldyń qysy, Aqtóbe oblystyq fılarmonııasyna kórkemsóz oqýshy bolyp ornalasqan kezim. Mádenı-aǵartý ýchılıshesinde oqyp, jatyq sóıleýdi úırenip júrgen, daýysym da táp-táýir, tájirıbem azdaý bolatyn. Tap sol jyly ártisterdi attestasııadan ótkizýge Almatydan komıssııa kele qaldy.
Rýhanııat • 23 Mamyr, 2023
Bekasyl áýlıe el danalary ortasynda
Murasy rýhanı qundylyqtardy baıytqan ultymyzdyń dańqty perzenti Bekasyl Bıbolatuly týraly sońǵy kezeńde biraz ıgilikti is-shara júzege asyryldy. Qalamgerlerden Mamytbek Qaldybaı, Quralbek Ergóbekov, t.b. kitaptary, maqalalary jaryq kórdi.
Almaty • 23 Mamyr, 2023
Birtýar ádebıettanýshy ardaqtaldy
Jaqynda Almatydaǵy Muhtar Áýezov murajaı-úıiniń májilis zalynda asa kórnekti ádebıetshi ǵalym, synshy, abaıtanýshy, áýezovtanýshy Aıqyn Nurqatovtyń 95 jyldyǵyna arnalǵan respýblıkalyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótti. Pánı dúnıede 35 jyl ǵana jasasa da, artyna sonshalyqty mol ári máıekti mura qaldyrǵan aıtýly ádebıettanýshyny ardaq tutqan keleli jıynnyń ótýine M. Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýty muryndyq bolǵanyn aıtý lázim. Konferensııany ashqan atalǵan ınstıtýttyń dırektory, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, UǴA korrespondent-múshesi Kenjehan Matyjanov ári qaraı moderatorlyq tizginin ustady.
