Álem • 24 Shilde, 2024
Qazir álemdegi halyq sany 8 mıllıardtan asty. Tez ósip-óný azyq-túlik pen áleýmettik máselelerdiń ýaqtyly ári ornyqty sheshilýin qajet etedi. Osy maqsatta BUU álemdegi halyq sanynyń esebin turaqty túrde júrgizip keledi. Biz BUU-nyń Dúnıejúzilik halyq sanynyń bolashaǵy esebi týraly aıtýdy jón kórdik. 28-basylym tarıhı demografııalyq úrdisterdi saraptaý negizinde 237 el nemese aımaq boıynsha 1950 jyldan qazirgi ýaqytqa deıingi halyq sanynyń baǵalaýyn usynady. Sondaı-aq zertteýde 2100 jylǵa arnalǵan halyq sanynyń boljamy berilgen.
Qoǵam • 24 Shilde, 2024
Aýyl qartynyń ınstıtýt bitirgeni shamaly, biraq keýdesi kómbe, aıtary ǵıbrat pen «qaraǵym», «shyraǵym». Keıbir qala qartynyń professorlyq ataǵy bar, jaqsy qyzmet atqarǵan, eki tilge birdeı jorǵa, biraq kisápir, minshil, kisilikten, úlkendikten alys. Aýyl kelininiń oqyǵany az, alaıda qabaǵy jyly, júregi jumsaq, qyzmeti ázir. Qala kelininiń dıplomy kóp, biraq túsi synyq, sózi sýyq. Bu l netken paradoks? Sonda kim oqyǵan, kim oqymaǵan?
Qoǵam • 24 Shilde, 2024
Kóbimiz Qazanǵa barǵanbyz. Ásirese jańarǵan Tatarstan kezeńinde. «Ne este qaldy?» deısiz ǵoı. Qazan Kremli, Qul-Shárip meshiti, Súıimbıke munarasy, Marjanı meshit-medresesi, Bulǵar qalashyǵy, t.b.
Mádenıet • 23 Shilde, 2024
TURKTIME: Túrkistandaǵy «Túrki dáýiri»
Túrki memleketteri uıymynyń Astanadaǵy H sammıtinde Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstannyń uıymǵa tóraǵalyǵy «Túrki dáýiri!», ıaǵnı «TURKTIME!» uranymen ótetinin málimdegen edi. Memleket basshysy: «Túrki birligin dáripteýdiń mańyzy zor. О́ıtkeni bizdiń tarıhymyz, mádenıetimiz, tilimiz jáne dilimiz ortaq», degeni de esimizde.
Zerde • 23 Shilde, 2024
Tabandylyq teoremasy. Kúni keshe ǵana edi... Birinshi kýrstyń alǵashqy aptalary ótip jatty. Jańa ortaǵa sińisip úlgermegen kezimiz. Aýdıtorııada bir-birimizge jatyrqaı qaraımyz. Biraq eldiń ár qıyrynan jınalǵan qalamynyń jeli bar qatarlastarymnyń arasynan óńi de kelisti, oıy da salmaqty osy bir jigit kózime ottaı basyla berdi. Ornyqtylyǵy men oılylyǵy anadaıdan bilinetin onyń janynyń gravıtasııalyq kúshi basqalardy birinshi kúnnen ózine magnıtshe tartatynyn da ańǵardym. Dese de, óz basym jaqynyraq tanysýǵa dátim barmady. Mysy basyp turatyndaı. Qalaı bolǵanda da, jylyna elý bala ǵana qabyldaıtyn Qazaqstandaǵy jalǵyz fakýltetke áýpirimmen túsip, «táýbemdi» aýzymnan saǵat saıyn tastamaı júrgen men ǵana emes, Júkeńe eldiń bári qyzyǵyp qaraıtyn.
Ádebıet • 20 Shilde, 2024
«Men jazbaımyn óleńdi ermek úshin, joq-bardy, ertegini termek úshin», dep Abaı jyrlaǵandaı, Qazybek aqyn da eshqashan ermek úshin óleń jazyp kórgen emes. Buǵan dálel – tereń syrǵa tolǵan «Syrtolǵaý» atty jınaqqa engen óleńderdiń báriniń oqyrmanǵa aıtar oıy bar. «Týǵanda dúnıe esigin ashqan óleń» er jete kele syrttaǵy san-salaly oqıǵa ishke túsip, adamdy oılantpaı, tebirentpeı qoımaıdy eken. Sondyqtan da daryny zor, aryny mol aqyn óleń-patshaǵa ǵana júginedi eken. Onyń óleńge júginýdegi maqsaty ne?
Ǵylym • 20 Shilde, 2024
Otandyq onomastıka salasynyń negizin qalaýshy, Memlekettik syılyqtyń jáne Sh.Ýálıhanov atyndaǵy syılyqtyń ıegeri, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Januzaq Telǵoja 97-niń tórinde de qalamyn qolynan tastaǵan emes. Ol 15 jasynan eńbek etip, tyldaǵy maıdanǵa aralasty. Mal daıyndaý mekemesinde esepshi, býhgalterlik soqpaǵy da – bólek áńgime. 1947 jyly Abaı atyndaǵy Qazaq memlekettik pedagogıka ınstıtýtynyń fılologııa fakýltetine oqýǵa túsip, 1951 jyly «qazaq tili men ádebıeti muǵalimi» mamandyǵyn alyp shyǵady. Oqý ordasynda Q.Jumalıev, M.Ǵabdýllın, S.Amanjolov, Sh.H.Sarybaev, A.Ysqaqov, T.Qordabaev, B.Shalabaev, T.Nurtazın, Q.Jarmaǵambetov, N.Smırnova, M.Sılchenko, S.Tolybekov, S.Baqshylov, N.Ábishev, Ǵ.Jarmaǵambetova syndy ǵalym-ustazdardyń dárisin tyńdaıdy.
Quryltaı • 19 Shilde, 2024
Memleket basshysy Ulttyq quryltaıdyń Atyraýda ótken otyrysynda tujyrymdy oı aıtyp, Úkimet pen Parlamentke salmaqty tapsyrmalar berdi.
Quryltaı • 19 Shilde, 2024
Eldiń birligi, ultymyzdyń tutastyǵy, aýyldyń bekem irgesi týraly oılaǵan kezde árdaıym tanymal aqyn Saǵı Jıenbaevtyń «Dúnıege keler bir ret, darııa-keýde, taý-músin, Quryshtan quıǵan qudiret – qarttarym, aman-saýmysyń?» dep bastalatyn «Aýyl qarttary» óleńin eske alamyn. Shyndyǵynda aýyl – ısi qazaqtyń tý tikken túp qazyǵy.
