Bilim • 05 Qarasha, 2020
Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy kitaphanasy men Bilim jáne ǵylym mınıstrligi yntymaqtastyq memorandýmyna qol qoıdy. Is-sharaǵa Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Keńsesiniń basshysy, saıası ǵylymdar doktory, professor Mahmut Qasymbekov qatysty.
Rýhanııat • 03 Qarasha, 2020
Qazaqtyń jylqy tústeý jáne jasyn anyqtaý ilimi
Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaev osydan eki jyl buryn jaryq kórgen «Uly dalanyń jeti qyry» atty maqalasynda: «Jylqyny qolǵa úıretý arqyly bizdiń babalarymyz óz dáýirinde adam aıtqysyz ústemdikke ıe boldy. Al jahandyq aýqymda alsaq, sharýashylyq pen áskerı saladaǵy teńdessiz revolıýsııaǵa jol ashty. Jylqynyń qolǵa úıretilýi atqa miný mádenıetiniń de negizin qalady. Bes qarýyn asynǵan salt atty sarbaz aıbarly kóshpendiler ımperııalary tarıh sahnasyna shyqqan dáýirdiń sımvolyna aınaldy. Tý ustaǵan salt atty jaýyngerdiń beınesi – batyrlar zamanynyń eń tanymal emblemasy, sonymen qatar atty áskerdiń paıda bolýyna baılanysty qalyptasqan kóshpendiler álemi «mádenı kodynyń» aıryqsha elementi» degen edi. Sol sııaqty fransýzdyń ataqty shyǵystanýshy ǵalymy, akademık Rene Grýsse óziniń «Dala ımperııasy» atty eńbeginde: «Kóshpendilerdiń jylqytaný mádenıeti álemde teńdesi joq ilim jáne dalalyqtar jaratylysynan at qulaǵynda oınaǵan sarbazdar, olar at ábzelderin jáne jylqyny baǵý-baptaý ónerin oılap tabýshylar da osylar» degeni eken. Osy oraıda, halqymyzdyń genealogııalyq jadysyna ustyn bolǵan jylqytaný mádenıetiniń bir pushpaǵy jylqy tústeý hám jasyn anyqtaý ilimi jaıly aıtpaqpyz.
Rýhanııat • 02 Qarasha, 2020
Tuńǵysh Prezıdet – Elbasy Nursultan Nazarbaev «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty baǵdarlamalyq maqalasynda: «Jergilikti nysandar men eldi mekenderge baǵyttalǵan «Týǵan jer» baǵdarlamasynan bólek, halyqtyń sanasyna odan da mańyzdyraq – jalpy ulttyq qasıetti oryndar uǵymyn sińirýimiz kerek. Ol úshin «Qazaqstanyń qasıetti rýhanı qundylyqtary» nemese «Qazaqstannyń kıeli jerleriniń geografııasy» jobasy kerek» degen bolatyn. Joǵarydaǵy Elbasy tapsyrmasy negizinde Mádenıt jáne sport mınıstrliginiń bastamasymen «Qasıetti Qazaqstan» ǵylymı-zertteý ortalyǵy qurylǵan bolatyn. Mundaǵy maqsat – elimizdegi qasıetti tarıhı oryndardy anyqtap, olardy ulttyq-ıdeologııalyq deńgeıge kóterý. Osy isti abyroıly atqarý úshin Ortalyq janynan arnaıy ǵylymı-saraptamalyq keńes ashylyp, oǵan jergilikti ólketanýshylar men etnograf ǵalymdar, aımaqtaǵy salalyq mekeme qyzmetkerleri tartylǵan edi.
Rýhanııat • 02 Qarasha, 2020
Qajymuqannyń fotolary qalaı tabyldy?
Aldaǵy jyly kúsh atasy Qajymuqan Muńaıtpasulynyń týǵanyna 150 jyl tolady. Qazaq tarıhynda orny zor tulǵa jaıly áli zerttelmeı jatqan dúnıe kóp. Atap aıtqanda, balýan atamyz qatysqan resmı chempıonattar men reseılik jáne sheteldegi sırk alańdarynda kórsetken óneri jaıly tek aýzyeki áńgime nemese shynaıylyqtan alshaq ádebı nusqadaǵy kórkem derekterdi maldanyp júrmiz.
О́ner • 30 Qazan, 2020
Boıaýy qanyq, qospasyz kórinister
Shetelde ómir súrip jatqan qandastarymyzdyń arasynda talantty qyz-jigitter barshylyq. Bular ózderi turyp jatqan memlekettiń ádebıeti men ónerine, mádenıeti men sportyna atsalysyp, jaqsy jetistikterge jetip júr. Sonyń biri – Baı-ólke aımaǵynyń turǵyny Rızabek Jazıdoldauly.
Tanym • 30 Qazan, 2020
Baı-ólkeden Bııskige barǵan kerýen
Ejelgi kók túrikterdiń soltústik shebi Taýly Altaıdyń batys silemi Bıe darııasynyń boıynda ornalasqan Bıısk atty qala bar. Ákimshilik ortalyǵy Altaı ólkesine qarasty óndiristi aımaq. Eldi mekenniń taǵany alǵash 1708 jyly bekinis retinde qalansa, ýaqyt óte kele reseılik saýdagerler Mońǵolııa, Qytaı elderine, tipti Úndistanǵa deıin taýar jóneltetin mańyzdy nysanǵa aınaldy. Qazirdiń ózinde Reseı Federasııasynyń Ortalyq Azııaǵa shyǵatyn saýda-sattyq qaqpasy ispettes. Sonymen qatar qala Novosıbırskiden bastalyp, shyǵysqa qaraı Altaı jotalaryn tilip ótip, Mońǵolııaǵa jalǵasyp jatqan Shúı jolynyń (Chýıskıı trakt) eń mańyzdy núktesi. Sondyqtan da bolar qalanyń shyǵys jaq shyǵaberisinde ataqty «Chýıskıı trakt» mýzeıi ornalasqan.
Tanym • 29 Qazan, 2020
Qazaqtar erte kezden bastap ıt júgirtip, qus salyp, ań aýlap serýen qurǵan halyq. Olar ań aýlaýǵa beıim ıtterin tazy dep ataǵan. Orta ǵasyrda ómir súrgen ıtalııalyq jıhankez Marko Polo dalalyqtardyń ań aýlaıtyn júırik ıtteri jaıly tamsana jazady. Sondaı-aq bertindegi orystyń statıstıka qyzmetkeri A.Slýdskıı 1930 jyldardyń aıaǵynda qazaq dalasynda shamamen 4 myńnan astam ańshy ıtter (tazy) bolǵanyn jáne olar bir maýsymda 30 myńdaı ań ustap, onyń terisin ıeleri resmı túrde úkimettik mekemelerge ótkizgenin aıtady. Osy oraıda oqyrmandarymyzǵa halqymyzdyń saıatshylyq ónerine jatatyn tazymen ań aýlaýdyń jáne ony baptap, baǵýdyń qyr-syry jaıly málimetter usynyp otyrmyz.
Qoǵam • 29 Qazan, 2020
Jasampaz joba – jarqyn bolashaq
Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy kitaphanasynda «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasy jeńimpazdarymen onlaın kezdesý ótti. Oǵan elimizdiń túkpir-túkpirinen kelgen jastar qatysyp, Elbasy bastamasy retinde qabyldanǵan atalǵan jobanyń qoǵamǵa yqpaly jaıly aıtyp, aldaǵy josparlarymen bólisti.
Sport • 28 Qazan, 2020
Buǵan deıin habarlaǵandaı, ótken aptanyń demalys kúnderi Dúnıejúzilik dzıýdo kúres federasııasynyń (IJF) sheshimimen jylda bolatyn dástúrli «Úlken Dýlyǵa» týrnıri Majarstan astanasy Býdapesht qalasynda joǵary deıgeıde uıymdastyryldy.
Boks • 28 Qazan, 2020
Qazaq boks sporty tarıhynda bir otbasynan shyqqan aǵaıyndy sportshylar kóp emes. Olardyń basynda aǵaıyndy Mahmut jáne Maqsut Omarovtar turǵany anyq. Bulardyń bapkeri – qazaq boksynyń atasy Shoqyr Bóltekuly. Aǵaıyndylardyń úlkeni – Mahmut Qazaqstannyń birneshe dúrkin chempıony atanýmen qatar, 1947 jyly KSRO chempıonatynyń qola, Búkilodaqtyq «Dınamo» erikti sport qoǵamy birinshiliginiń kúmis júldegeri atansa, inisi Maqsut 1957 jyly kúlli Odaq chempıonatynda qola medalǵa qol jetkizip, 1959 jyly ótken KSRO Halyqtary spartakıadasynda kúmis júldege ıe boldy. Al biz bul joly aǵaıyndy boksshylar Mereı jáne Meıirim Aqshalovtar jaıly sóz qozǵamaqpyz.
