Beken QAIRATULY
Beken QAIRATULY«Egemen Qazaqstan»
863 materıal tabyldy

Jádiger • 06 Tamyz, 2024

Tasqa salynǵan ejelgi sýret

Jýyqta brıtandyq bedeldi ǵylymı-pýblısıstıkalyq jýrnal «Nature» men aǵylshyn tilinde aqparat taratatyn «Mail online» atty medıaqaýymdastyq Indonezııa eliniń Sýlavesı aralynda ornalasqan Leang Karampýng úńgirinen 51 200 jyl buryn salynǵan jartas sýreti (petroglıf) tabylǵany haqynda tyń jańalyq jarııalady.

Tabıǵat • 02 Tamyz, 2024

Qyrǵı

Qyrǵı – jaraty­lysy qar­shyǵa tu­qym­dasqa ja­ta­tyn ádemi qus. Biraq ol qar­­shy­ǵadan ki­shirek, ja­ǵal­­taı men tu­­­rym­­­­taı­dan úlkenirek bolady. Elimiz­diń taýly ólkeleri Altaı, Tarbaǵataı, Jetisý jerin mekendeıdi.

Rýhanııat • 01 Tamyz, 2024

Joshy ulysy týraly tyń týyndy

Fransııanyń Shyǵys Arheologııa ınstıtýty men Oksford ýnıversıteti birlesip atqaryp jatqan «Kóshpeliler ımperııasy» jobasynyń belsendi múshesi hám Parıs Nanterre ýnıversıtetiniń professory Marı Faverý hanym (Marie Favereau) úsh jyldyń aldynda «Altyn Orda» (The Horde) atty kitap ­jazyp, bul týyndy Garvard ýnıversıteti baspasynan jaryq kórgen bolatyn. Jańa paıym, tosyn kózqaras, tyń derekterge qurylǵan bul shyǵarma qazirgi tańda álem nazaryn aýdaryp otyr. Týyndy úsh jyl ishinde barlyq Eýropa tilinde sóıledi. Ǵalym óziniń jańasha paıymy týraly álemdik baspasóz betterine maqala jazyp, telesuhbattar berip júr. Osy derekkózderdi negizge ala otyryp, atalǵan týyndyny tanystyrýdy jón kórdik.

Jádiger • 27 Shilde, 2024

Alyp dombyra

Jýyqta kezekti eńbek demaly­syna shyǵyp, kindigim kesil­gen Baı-О́lkege bardym. Ádet­te­gideı aımaqtyq mýzeıge bas suq­tym. Tórde turǵan alyp dom­byra birden kózge shalyndy.

Bilim • 20 Shilde, 2024

Telefonǵa táýeldilik. Odan qalaı qutylamyz?

Elshil ǵalym, qoǵam qaıratkeri Amankeldi Aıtaly marqum kóp jyl buryn balalarǵa arnalǵan zamanaýı mýltfılmderdi qarap otyryp, «bizdiń jas býyndy ata-ana, mektep-balabaqsha emes, amerıkalyq rejısserler tárbıelep jatyr» degen edi. Ol kez – qazirgideı smartfon áli shyqpaǵan tus. Qazir tipti qıyn. Qoǵamda «telefonǵa táýeldilik» deıtin uǵym paıda boldy.

Qoǵam • 19 Shilde, 2024

Qazaq kúresiniń qaıratkeri

Jýyqta jaqsy kitap jaryq kórdi. Týyndynyń basty keıipkeri – qazaq kúresiniń janashyry hám 2004-2017 jyldary Dúnıejúzilik qazaq kúresi federasııasynyń prezıdenti bolǵan – Serik Tókeev. Bul tulǵa – shyn máninde halqymyzdyń baıyrǵy jekpe-jek óneri qazaq kúresin jańa zamanǵa saı damytýda eren eńbek sińirgen adam.

Jádiger • 16 Shilde, 2024

Sadaqtyń suǵyny men tobyrshyǵy

Sadaqtyń eki ushyndaǵy adyrnanyń aýyzdyǵy kıgiziletin tustan bas­­tap tobyrshyqtyń quıysqanyna deıin qat­ty múıiz, aǵash, súıek ja­salyp, suǵyn­dyra qon­­dy­rylǵan bólikti «su­­ǵyn» deıdi.

Teatr • 11 Shilde, 2024

Altaıdan aýǵan el

Elorda tórinde ornalasqan Qalıbek Qýanyshbaev atyndaǵy qazaq Ulttyq mýzykalyq drama teatrynda «Altaıdan aýǵan el» spektaklin kórermen nazaryna usynyp kele jatqanyna úsh jyldyń júzi boldy. Bul týyndyǵa arqaý bolǵan oqıǵa – ótken ǵasyrdyń 30-40 jyldary qazirgi Shyńjań ólkesinen aýyp, Túrkııa eline barǵan qazaqtardyń ómiri eken.

Tabıǵat • 11 Shilde, 2024

Cuńqar

Cuńqar – saıat qustarynyń ishinde eń súıkimdi, tegeýrindisi. Jalpy, jaratylys túri, pishini, minez-qulqy ózimen tektes lashynǵa ne ıtel­gige uqsaıdy. Kóbiniń qarymy lashynnan úlken, ıtelgiden sál kishirek, biraq odan góri sergek, qulyqty, symbatty, oınaqy bolady.

Mádenıet • 06 Shilde, 2024

О́lgeıdegi óner eskertkishi

Atam qazaq óziniń poetıkalyq jadynaýı týyndysy qara­paıym qara óleńinde «Dombyram eki ishekti, beti qaqpaq, О́zine perne baılap, ishek taqpaq...» nemese «Úsh qazyq, eki jeli, toǵyz noqta, Teńselip terbeledi adam soqsa» dep tól murasy dombyra týraly tolǵapty.

Iаndeks.Metrıka