Tarıh • 15 Mamyr, 2020
HIV ǵasyrdyń ortasynda Reseı patshasy Sibir dalasyn otarlaý úshin kúshtik qurylym kerek boldy. Bundaı tapsyrmany úkimettiń soldattaryna tapsyryp, patsha jaman atty bolǵansha, Edil men Donnyń boıynda qaraqshylyq jasap júrgen orys-kazaktarǵa tapsyrsa sózsiz tıimdi bolmaq. Bir oqpen eki qoıan atý degen osy. Birinshiden, memleketke maza bermeı júrgen qaraqshylarǵa jumys tabylyp, eldiń ishi-syrty tynyshtalady, ekinshiden, qaraqshylardyń kúshimen Sibir jurty talqandalady.
Tarıh • 15 Mamyr, 2020
Qazaq dalasynda áskerı bekinisterdiń paıda bolýy
Patshalyq Reseı osylaı kúlli Ibir-Sibirdi jaýlap, muhıt aımaǵymen shektesip, Ohotsk gavanynyń irgesin qalaǵan soń, qazaq dalasyna moıyn burdy. 1708 jyly Qazaqııanyń soltústik óńirin jaýlap alý maqsatynda Sibir gýbernııasy quryldy. Ortalyǵy Tobyl qalasy boldy. 1713 jyly – Sibir gýbernatory, knıaz Gagarın ımperator Petr Birinshige Ertistiń boıyn órlete bekinister salý týraly usynys jasady.
Qoǵam • 14 Mamyr, 2020
Túzemdik elıta hám shaman-táńir uǵymy
Otarlaýshylar oılap tapqan orys-qazaq mektebi dep atalǵan mıssıonerlik mektepter qazaq jerinde orystyń yqpalyn kúsheıtip, buratanalardyń arasynan «túzemdik elıta» shyǵarýdy maqsat tutty. Osyndaǵy túzemdik elıtanynyń bilimin bastaýyshtyq deńgeıde shektep, otarlyq basqarý júıesiniń eń tómengi pısar-tilmash sııaqty bolmashy qyzmetke ornalastyrý arqyly, otarlaý isine paıdalandy.
Qoǵam • 14 Mamyr, 2020
Adamǵa mysyq shapqany ne sumdyq?
Uly Otan soǵysy aıaqtalǵan soń dúıim jurt jeńispen birge Abaıdyń 100 jyldyq mereı toıyn respýblıka kóleminde birge atap ótkeni belgili. Negizgi toı Semeıde ótedi. Toıdyń bas palýanyna taǵaıyndalǵan báıgeni arysqa túspeı-aq Qajymuqan atamyz alady.
Qoǵam • 14 Mamyr, 2020
Burynǵylardan qalǵan mynadaı bir támsil bar: Ertede bir memlekette patshasy dál on jyl bılik qurǵannan keıin ony taqtan alyp, arnaıy kemege otyrǵyzyp, elsiz bir aralǵa tastap qoıady eken.
Rýhanııat • 13 Mamyr, 2020
Ǵalamǵa ıslam nury taraı bastaǵan hıjranyń 14-shi jyly edi. Parsy patshalyǵynyń turǵyndary musylmanshylyqty qabyldap, ári quran men hadıs ilimin úırenetin ilim oshaqtary salynyp jatty. Sonyń biri arab pen parsy jurtynyń shekara sheginde ornalasqan Basra qalasy edi. Munda din úshin jasalǵan uly joryqtar kezinde musylmandar qolyna túsken taý-taý oljalar ákelinetin qazyna qory men ári kózi tiri sahabalar dáris beretin ilim ortalyqtary paıda boldy.
Rýhanııat • 13 Mamyr, 2020
Bıyl týǵanyna 120 jyl tolyp otyrǵan, qazaq ádebıeti alyptarynyń biri – akademık-jazýshy Sábıt Muqanov 1967 jyldyń maýsym aıynda resmı saparmen Monǵolııa qazaqtary qonystanǵan Baı-ólke aımaǵyna barǵan.
Rýhanııat • 13 Mamyr, 2020
Karantın kezindegi kitaphana jumysy kópshilik kóńilinen shyqty
Uly Jeńistiń 75 jyldyq merekesin atap ótý qarsańynda Nur-Sultan qalalyq Ortalyqtandyrylǵan kitaphanalar júıesi birshama ıgi ister atqardy. Osy oraıda, uıymdastyrylǵan sharalardyń deni onlaın formatta ótip, oǵan qala turǵyndarymen qatar, el kólemindegi yntaly oqyrmandar at salysty.
Tarıh • 13 Mamyr, 2020
1992 jyldyń mamyr aıy edi. Bir sharýamen О́skemen qalasyna baryp, sondaǵy qonaq úılerdiń birine taban tiredik. Keshtetip dalaǵa shyqsaq, qonaq úıdiń mańaıy tolǵan saqshy-qosshylar. «Ne boldy?» desek, biz jatqan qonaq úıge Túrkııadan asa qadirli meıman kelip túsipti. Myna shapqyn sol adamnyń «qamy» kórinedi. Bopty, dedik te, óz jaıymyzǵa kettik... Qonysymyzǵa qaıta oralsaq manaǵy daladaǵy dúrligis biz jatqan qabatqa kóshipti. Saqshy-qosshylar osynda júr. Sebebi, qadirli qonaq bizben kórshi bólmede eken.
Rýhanııat • 12 Mamyr, 2020
«Bilim artyq pa, baılyq artyq pa?»
Musylmandardyń alǵashqy tórt halıfasynyń biri - Álı ıbn Ábý Tálip asa bilimdar adam bolypty. Biliminiń arqasynda el ol kisini «ilimniń qaqpasy» dep ataǵan. Birde zamandastary oǵan 10 adamdy kezekpen jiberip, bárine birdeı: «Bilim artyq pa, baılyq artyq pa?» degen suraqty qoıdyrǵan eken. Sonda hazireti Álı árbir suraqqa ártúrli dáıektemelermen bylaı dep jaýap bergen:
