Beken QAIRATULY
Beken QAIRATULY«Egemen Qazaqstan»
214 materıal tabyldy

Tanym • 08 Sáýir, 2025

Qaqpanmen búrkit ustaý

«Qazaqtyń etnografııalyq kategorııalar, uǵymdar men ataýlardyń dástúrli júıesi» atty kóptomdyq ensıklopedııanyń birinshi tomynda: «Búrkit – qolǵa úıretip, ańshylyq kásipke baýlyǵan qyran qustyń bir túri» degen anyqtama berilipti.

Naýryznama • 22 Naýryz, 2025

Tamyry tereń meıram

Sońǵy shırek ǵasyrda Naýryz meıramynyń tarıhy men taǵlymy haqynda kóp jazylyp júr. Desek te áli birizdilik baıqalmaıdy. О́ıtkeni bul meıramnyń ǵuryptyq negiziniń áýelgisi, qara jerdiń baýyry jibip, tońy erip, jeti qat tereń ózegine nár júgirgen sáti bolsa, ekinshi mańyzy – kún men túnniń teńelýi.

Jádiger • 21 Naýryz, 2025

Qaıtpaı sultannyń mys astaýy

Túrkııa Respýblıkasynyń iri tarıhı-mádenı ortalyǵy Ystanbul qalasynda «Túrik jáne ıslam óneri» atty mýzeı bar. Onyń irgetasy 1914 jyly qalanypty. Bul mekeme qorynda, ıslam rýhanııatyna qatysty 17 000-nan astam qoljazba mura (quran jáne úzindileri), myńdaǵan qundy tarıhı jádiger saqtalǵan. Sonyń biri – ataqty Qaıtpaı sultan qoldanǵan mys astaý.

Naýryznama • 19 Naýryz, 2025

Urpaqqa mura Ulys meıramy

Astana qalasy Ortalyqtandyrylǵan kitaphanalar júıesi №3 balalar kitaphanasy ujymynyń uıymdastyrýymen «17 naýryz – mádenıet jáne ulttyq salt-dástúr» kúnine oraı tanymdyq, etnografııalyq sabaq ótti.

Naýryznama • 18 Naýryz, 2025

Dástúrli meıram

Jaqynda Arqanyń sulý músin Kókshetaýynyń baýraıy Býrabaıda ótken Ulttyq quryltaıdyń tórtinshi otyrysynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev: «Ulttyq biregeıligimizdi nyǵaıtý jolynda mádenıet salasy aıryqsha ról atqarady. Ásirese tól mádenıetimizdegi áz-Naýryz meıramynyń orny bólek. Naýryz merekesi týraly jańa tujyrymdama ázirlendi. Elimiz Ulystyń uly kúnin 14 naýryzdan, ıaǵnı Amal kúninen bastap, on kún boıy atap ótetin boldy. Ár kúnge naqty ataý berildi. Jurtshylyq bul bastamany jaqsy qabyldady», degen bolatyn.

Pikir • 07 Naýryz, 2025

Baqytty otbasynyń bolmysy

Adam jaratylysy kúrdeli. Ol árkez súıispenshilik, tańǵalý, ókpeleý, qýanysh-qaıǵy, meıirim-shapaǵat, t.b. sezimder jeteginde júredi. Osy sezimderdi sheginen asyrmaı tizgindep, olardy turaqty­lyq pen tepe-teńdik jaǵdaıynda ustaı bil­gen adam ókinishke urynbaıdy. Iаǵnı jo­ǵarydaǵy árqıly sezim qubylysyn tizgindep, retteı bilgen kisi baqytty otbasyn qura alady.

Myń bir mysal • 05 Naýryz, 2025

Dosbol bıdiń uıaty

Qazaq tarıhynda aýzymen qus tistegen bı-sheshender kóp. Sonyń biri – bıyl týǵanyna 145 jyl tolyp otyrǵan ataqty Dosbol bı Qorlybaıuly.

Qoǵam • 04 Naýryz, 2025

Ǵun dáýirinen Bozoqqa deı̆in...

Elorda tórindegi Dostyq úıinde Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi «Bozoq» memlekettik tarıhı-mádenı mýzeı-qoryǵy mekemesiniń uıymdastyrýymen «Hýnný dáýirinen Bozoqqa deıingi túrki mádenıetiniń ýrbanızasııalanǵan keńistikteri» atty halyqaralyq ǵylymı semınar ótti. Atalǵan jıyn aıasynda Á.Marǵulan atyndaǵy Arheologııa ınstıtýtynyń bastamasymen jaryq kórgen «Bozok – srednevekovoe gorodıshe na reke Ishım» jáne «Hýnný – Ýsýnskıı kompleks Aktas» atty qos týyndynyń tusaýy kesildi.

Abaı • 26 Aqpan, 2025

Hakim men aqyn

Abaıdan tálim alǵan shákirttiń biri – belgili qıssager hám aýdarmashy, ataqty Aqtaılaq bıdiń nemeresi Árip Táńirbergenuly (1856–1924). Aqyndyǵymen qatar ártúrli deńgeıde birneshe til meńgergen, shyǵys jáne orys klassıkalyq ádebıetin oqyp nár alǵan, qysqasy óz zamanynyń ozyq adamy.

Rýhanııat • 22 Aqpan, 2025

Qazanattyń qamqorshysy

Halqymyz jylqy túligin «Er qanaty – at» dep áspettegen. Babalarymyz jylqy túligin asyldandyrý arqyly ony túr nemese túske bólip damytqan. Osyndaı qazaq jylqysynyń bir túri – qazanat. Mysaly, Mahambet jyraý «Arǵymaqtan týǵan qazanat», «Qazanattan týǵan qazmoıyn», dep jyrlasa, qyrǵyz halqynyń eposy «Manasta»: «Aıqaı shyqsa sas­paǵan, Aı qarańǵy túnderde, Aıaǵyn aǵat baspaǵan, Qarabaıyr qa­zanat...» degen joldar bar. Osy oraıda, qazaqtyń tól jylqysy qa­zanat tarıhyn zerttep júrgen tulǵanyń biri – jazýshy-jýrnalıst, qazanattanýshy Sádibek Túgel.

Iаndeks.Metrıka