Beken QAIRATULY
Beken QAIRATULY«Egemen Qazaqstan»
863 materıal tabyldy

Koronavırýs • 04 Sáýir, 2020

COVID-19 sáýirdiń sońynda toqtaıdy - qytaılyq dáriger

Koronavırýspen kúres jónindegi Qytaı Úkimetiniń keńesshi dárigeri hám ǵalymdar tobynyń jetekshisi Zon Nanshan keshe Shenjen qalalyq telearnasyna suhbat berip: «Buıyrsa, osy sáýir aıynyń sońyna taman jahandy jaılaǵan indettiń beti qaıtyp, baqylaý múmkindigi artatyn bolady. Dese de, odan keıingi jaǵdaı kómeski. Keler kóktemde qaıta bas kóterýi de múmkin ekenin joqqa shyǵara almaımyn. Sondyqtan biz vırýstyń bolýy múmkin ekinshi daýylyna da tótep berýdiń jolyn qarastyryp jatyrmyz», - dedi.

Koronavırýs • 04 Sáýir, 2020

Koronavırýstyń kólemi hám ol qalaı taraıdy

Jahandy jaılaýǵa shaq qalǵan koronavırýs jaıly dáriger vırýsologtar qazirgi tańda jatpaı-turmaı, tańdy tańǵa uryp zertteý jasap jatyr. О́ıtkeni, indettiń shyǵý tegin, sapa-sıpatyn, mólsher-kólemin, ómir súrý merzimin, taralý joly men juǵý faktoryn anyqtap almaıynsha, onymen kúresý tásili  nátıje bermeıdi deıdi dárigerler.

Qazaqstan • 03 Sáýir, 2020

Oralman qasqyr (etnografııalyq áńgime)

О́tken ǵasyrdyń toqsanynshy jyldary Altaıdyń arǵy betindegi týǵan aýylyma bardym. Sonda estigen myna bir oqıǵa áli esimde. Bizge jamaǵaıyn, alys rýlas apamyzǵa úılengen, ári kóp jyl kórshi otyrǵan Saıası atty jezdemiz bar. Men barǵannyń erteńinde sol jetti.

Rýhanııat • 03 Sáýir, 2020

Arman alasarmasyn

Jýyqta qytaılyq kınematografıs­ter jasaǵan ortaǵasyrlyq tarıhtan syr shertetin serıaldy tamashalap otyryp, myna bir epızodty ańdadyq. Bas keıipker patsha ýázirlerin shaqyryp: «Úsh ulymnyń qaısysy muragerlikke laıyq ekenin aıtyńdar» deıdi. Kópshilik kórkem minezdi úlken uldy qup kóredi. Patsha: «Ol jaramaıdy, óıtkeni onyń boıynda uly arman joq, ıaǵnı armandaı almaıdy», – dedi. Osy sózdi estigende oıyma birden ataqty Shyńǵys qaǵannyń «Armanyń qansha asqaq bolsa, arǵymaǵyń sonsha shabysty bolady» degen ulaǵaty orala ketti.

Sport • 03 Sáýir, 2020

Syrty bir qońyr baǵlan, ishi bir kekti qabylan

Boks sportynda qazaqtan shyqqan tuńǵysh Olımpıada chempıony Bekzat Sattarhanov tiri bolsa erteń, ıaǵnı 4 sáýirde qamal alar 40 jasqa tolar edi. Átteń, dúnıe-aı! Aqqan juldyzdaı jarq etti de, joq boldy. Osy oraıda, qazaqtyń batyr ulynyń týǵan kúnine oraı maqala jarııalap otyrmyz.

Rýhanııat • 02 Sáýir, 2020

Ulanbatyrda Shyńǵys han mýzeıi boı kóteredi

О́tken jyly 3 shilde kúni Mońǵol eliniń Mádenıet mınıstri qala ortalyǵyndaǵy burynǵy «Tabıǵat hám tarıh» mýzeıi qulatalyp, onyń ornyna 9 qabattan turatyn álemge áıgili «Shyńǵys han» mýzeıin salý jaıly shyǵarǵan úkimet sheshimin jarııalaǵan bolatyn.

Álem • 02 Sáýir, 2020

Fılıppın: Karantın erejesin buzǵan adamdy atady

El turǵyndaryna koronavırýs dertiniń jaıylý ekpini tizgin bermeı kúsheıýinen alańdaǵan Fılıpın basshysy Rodrıgo Dýterte keshe keshke telearna arqyly jalpaq jurtqa jar taratty.

Rýhanııat • 02 Sáýir, 2020

Kókala qoıdyń jambasy (etnografııalyq áńgime)

Altaıdyń teriskeıi Qobda betindegi az qazaqtyń ata qonysy qaısy edi degende Tekeli jaılaýynyń tekshesi men Kókserke tuıyǵyna móldirep bite qalǵan kógildir kól eske keledi. Al bul jaqqa kıiz týyrlyqty kóshpeli qazaqtyń qonys aýdarý tarıhyna úńilsek, sonaý 1930 jyldardaǵy alapat kezeńge tirelemiz. Oǵan deıin О́r Altaıdyń Kóktoǵaı, Býryltoǵaı jerlerin mekendep turǵan (bul endi jeke áńgime). Sol Kókserke, Tekeli jondarynyń aqbas shyńdary men aqsamaıly dońǵyldarynda izi, jurttarynda atynyń túgi qalǵan atalarymyzdyń biri - Tákibaı Saıyrbaıuly. Ol - aýylyna ǵana emes, aımaǵyna syıly kisi eken. Aınalasyna bet-bedeli bar, aqylgóı adam bolǵan. Sol kisiniń alabóten malsaqtyǵy, adam sengisiz qyraǵylyǵy týraly myna bir oqıǵany keıinirekte kózin kórgen aqsaqaldardan estip edik.

Tanym • 01 Sáýir, 2020

Qıyndyqtan qutylýdyń joly – jaqsylyq jaıý

О́mir bolǵan soń jaqsylyq pen jamandyq, qıyndyq pen qyzyq bolmaı turmaıdy. «Dúnıeniń basy saıran, túbi oıran» dep Abaı atamyz aıtqandaı, pende balasy biz  alda bolatyn taǵdyr-talaıymyzdy boljaı almaımyz. Islam sharıǵatynda, Jaratýshy óz pendesin qıyndyq hám dúnıe-baılyq arqyly synaıdy deıtin ashyq aıat bar. Sondyqtan ımany kámil musylman táńirden «bizge kótere almaıtyn synyq bere kór me» dep tilegen.

Rýhanııat • 01 Sáýir, 2020

Turatyda týǵan tarlandar

Egerde siz Reseı Federasııasynyń Taýly Altaı ólkesine jolyńyz túsip jatsa, kóńil sergiter kóptegen qýanyshqa kenelerińiz haq. Basqasyn aıtpaǵanda, aq samyrsyn kómkergen sándi jaǵajaılar, tas bulaǵy taýdan qulap aqqan qyrqa-qyrat. Sonymen qatar, bıyl 75 jyl tolyp otyrǵan Jeńis merekesine oraı Barnaýl men Bıısk arasyn jalǵap jatqan qula aıǵyrdyń saýyryndaı bıik saryjonǵa Ekinshi dúnıejúzilik soǵys kezinde Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵyn alǵan adamdar týraly banner turǵyzylǵan. Qasqa joldyń qos jıegine jaǵalaı ornalasqan záýlim taqtada aıparadaı aıǵaılap qos qazaqtyń esim-soıy tur. Biri – Qadyran Týǵanbaev, ekinshisi – Jánibek Eleýisov.

Iаndeks.Metrıka