Tarıh • 05 Qarasha, 2025
Joshy ulysy týraly búgingi ǵalymdar ne deıdi?
Marmara ýnıversıtetinde «Altyn ordadaǵy ǵylym» atty halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótti. Forýmǵa Qazaqstan, Reseı Federasııasy (Tatarstan Respýblıkasy) jáne Túrkııanyń Altyn orda tarıhyn, mádenıeti men rýhanı murasyn zerttep júrgen kórnekti ǵalymdar qatysty, dep jazady Egemen.kz.
Mádenıet • 05 Qarasha, 2025
Aqtoǵaı topyraǵynda dúnıege kelgen dúldúlder men bulbuldardyń sanynda esep joq. Áset Naımanbaıulynan bastalǵan óner kerýeni Kúlásh Baıseıitova, Manarbek Erjanovtarmen jalǵasyp, «Toqyraýyn tolqyndaryna» ulasty. Shyǵarmashylyq ujymnyń sahnada júrgenine bıyl – elý jyl. Soǵan oraı halyqtyq án-bı ansambli Astana kórermenine esep berý konsertin berdi.
Ádebıet • 31 Qazan, 2025
Shyǵarmashylyq zerthana: Ǵalym Jaılybaı óleńdi qalaı jazady?
Shyǵarmashylyq zerthana týyndynyń jazylý sebebin, qalamgerdiń sol sáttegi kóńil aýanyn, jazýshy eńbegine tán belgi-erekshelikterdi arqaý etedi. Bul joly biz aqyn, Abaı atyndaǵy memlekettik syılyqtyń ıegeri Ǵalym Jaılybaıdyń kórkemdik keńistigine boılaıtyn bolamyz.
Digital • 28 Qazan, 2025
Úı jınaıtyn, tamaq pisiretin, kóńil serpilter áńgime aıtyp, qarııalardy baptap kútetin robottar daıarlanyp jatyr. Biraq adam balasy olarǵa senim arta ala ma? Áleýmettik kútim salasynda jańa dáýirdiń bastaldy. Bul tehnologııa týraly BBC agenttiginiń tilshisi Pallab Ghoshtyń materıalyn qazaq oqyrmanyna usynýdy jón kórdik, dep jazady Egemen.kz.
Mádenıet • 24 Qazan, 2025
Baqytjan Orazalıev: «Zamanaýı kitaphana oqyrmanǵa qolaıly jaǵdaı jasaýymen erekshelenýi kerek»
Aleksandr Pýshkın kóshesiniń boıynda kitap arqalaǵan jastardyń qarasy qalyń. Olardyń kóbi – L.N. Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń ǵylymı kitaphanasynyń turaqty oqyrmandary. Jańa tehnologııalarmen jabdyqtalǵan, kitap qory baı bul rýhanııat ordasy búginde bilim izdegen jastardyń bas qosatyn ornyna aınalǵan. Kitap isiniń jańa baǵyttary, oqyrman mádenıetiniń ózgerýi jáne sıfrlyq dáýirdegi oqý úrdisiniń erekshelikterin surap bilý úshin kitaphana dırektory Baqytjan Orazalıevpen suhbattasqan edik.
Arhıv • 24 Qazan, 2025
Sherhan Murtazanyń «Egemende» saqtalǵan murasy
Halyq «namys naızaǵaıy» dep beker aıtpasa kerek. Eki kózin Aqsý-Jabaǵylynyń barysyndaı qadap, tarǵyl murtyn tikireıtip, qaqpaq jaýyrynyn kújireıtip, shamyrqana shatynaı, qyransha sańqyldaı sóılegende qazaq balasy dúrildete qol soǵar edi. Al jazǵanda halqynyń aryn arlap, joǵyn joqtaǵan kósemsózi oqyrmannyń kókiregine qona ketip, saı-súıegin syrqyratatyn-dy. Biraq bir sát oılanaıyq. Ol bul bıikke qalaı jetti? Álbette, ońaı jetken joq. Kemeldikke jeter joldyń shyrǵalań hám shytyrman, qıyr da qıyn soqpaǵynan ótti. Qalamgerdiń osynaý beınetti bel-belesiniń bederi qoıyndápteri men túrli jazbasynda saqtalǵan.
Jasandy ıntellekt • 22 Qazan, 2025
Adamzat tarıhyn algorıtm jaza ma
Jasandy ıntellektiniń kerneýi kún saıyn kúsheıip keledi. Adamzat aqparatty sandyqqa emes, sandyq algorıtmge júktep, jeke derekterin jasandy ıntellektige amanattaı bastady. Bul úrdistiń qanshalyqty qaýipti ıá qaýipsiz ekenin sıfrlyq kommýnıkasııalar salasynyń zertteýshisi Aıgúl Ahmetovadan surap bildik.
Tanym • 18 Qazan, 2025
О́ner ıeleri tabıǵatynan shyǵarmashylyq zerthanasyn kórsetýge áýes bolmaıdy. Aqyn-jazýshylar shyǵarmasyn qalaı dúnıege ákelgenin, ony jaratýda qandaı kórkem ádisterdi qoldanǵanyn aıta bermeıdi. Bul qasıet kúıshilerde de bar.
Ǵalam ǵajaptary • 18 Qazan, 2025
О́zińdi tanysań, álemdi tanısyń. Ańdap qarasaq, aqıqat – alaqanymyzda eken. El aýzyndaǵy aıqyndyqty aıtqanda, «bes saýsaqtaı bilý», «alaqanǵa salǵandaı» deýi de ejelgi túsinikten shyqsa kerek.
Ǵalam ǵajaptary • 18 Qazan, 2025
Ǵalymdar «Er Tóstikti» ǵun dáýirinen kele jatqan ertegige jatqyzady. Sebebi onda ejelgi túrki mıfologııasyna tán uǵymdar mol saqtalǵan. Al Shoıynqulaq, Mystan kempir, Kenjekeı syndy keıipker esimderi – babalarymyzdyń erteden ken ıgerip, temir ılegeniniń mysaly.
