Qýat QIYQBAI
Qýat QIYQBAI«Egemen Qazaqstan»
107 materıal tabyldy

Aımaqtar • 07 Qazan, 2024

Tarıhy tereń qutty orda

Semeı – ótken ǵasyrdyń basynan bastap qazaq zııalylary bas biriktirgen tarıhı meken. Munda azattyqtyń alǵysharty alǵa qoıylyp, táýelsizdiktiń tuǵyry da osynda bekidi. Semeı qalasynyń sol jaǵalaýy Jańa Semeı bóligi Alash qalasy atalyp, ult qaıratkerleri bas qosatyn ǵımarattar sap qurady. Alash qalasyndaǵy tarıhı ǵımarattar men turpaty bólek tulǵalarǵa qatysty oryndar jeterlik. Solardyń biri – osy óńirde alǵash ashylǵan tuńǵysh qazaq mektebi, búginde Shákárim baba esimin ıelengen kópbeıindi №5 gımnazııa.

Aımaqtar • 02 Qazan, 2024

Alashtyń aıbozdary oqyǵan orda

Semeı qalasynda ashylǵan muǵalimder semına­rııa­sy – Muhtar, Júsipbek, Qanysh, taǵy basqa Alash­tyń aıbozdary oqy­ǵan oryn. Tarıhı oqý ordanyń qurylǵanyna bıyl – 120 jyl. Oblys ortalyǵynda Muh­tar Áýezov atyndaǵy pedago­gıkalyq kolledjiniń mereıtoıy atalyp ótip, halyqaralyq ǵylymı-tá­ji­rıbelik konferensııamen jal­ǵasty. Aıtýly basqosýda oqý ordasynyń tereń tarıhy, jet­ken jetistikteri já­ne bo­­la­shaqtaǵy baǵytyn baǵ­dar­­laıtyn máseleler tal­qy­landy.

Talbesik • 01 Qazan, 2024

Semeı ormanynyń kóshet baǵy

Memleket basshysy bıylǵy Joldaýynda: «Ekologııalyq ahýaldy jaqsartý – aldymyzda turǵan negizgi mindettiń biri. Biz qoǵamda qorshaǵan ortany qorǵaýdyń mán-mańyzyn keńinen dárip­teýimiz kerek. «Semeı ormany» О́aıasynda orman tuqym baǵy bar. Bul – Ortalyq Azııadaǵy halyqaralyq ozyq talaptarǵa saı kóshet ósiretin birden-bir keshen. Osy jobany basqa da ormandy aımaqtarda júzege asyrǵan abzal», degen edi.

Aımaqtar • 26 Qyrkúıek, 2024

Qala kúnindegi qurmet

Semeı qalasy kúnine oraı oblys ortalyǵyna qarasty Sement­shiler kentinde páter kezeginde turǵan áleýmettik osal top sanatyndaǵy 20 otbasyna páter kilti tabystaldy. Kópbalaly otbasylar, erekshe qajettiligi bar azamattar, ata-ana qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar sońǵy úlgide salynǵan baspanaǵa qol jetkizdi. Úıde múmkindigi shekteýli jandardyń kirip-shyǵýyna qolaıly jaǵdaı jasalǵan.

Ádebıet • 20 Qyrkúıek, 2024

Taǵdyr tápsirleri

О́tken ǵasyrdyń 70-jyldary jazýshy Tursyn Jurtbaı «Zamandasym, syrlasym», «Qońyr qaz», «Júregimde jumyr jer» atty oqshaý dúnıelerin oqyrmannyń tanym tarazysyna tartyp, ádebı álemge aıaq basty. Eń alǵash qalamynan týǵan dúnıelerinen-aq aıqyn qoltańbasy, bólek soqpaǵy tanyldy. Jazýshy ózin kórkem dúnıemen erte «qoshtastym» dep ókinish bildiretini ras. Alaıda onyń osynaý shyǵarmalary kólemimen de, kórkemdigimen de kósilip jazǵandardan kósh ilgeri ekenin oıly oqyrmannyń baǵamdary kúmánsiz.

Jádiger • 20 Qyrkúıek, 2024

Abaı tapsyrǵan asataıaq

Asataıaq – qazaq halqynyń ejelgi mýzykalyq aspaby. Asataıaqty ertede balgerler men baqsylar qoldanǵan. Ádette, olar asataıaqty qylqobyz ben dańǵyranyń únine qosa qoldanatyn bolǵan. Olar asataıaqty yrǵaqtatyp, silkip, shaıqap oınaıdy. Asataıaq emen, úıeńki, qaıyń, dolana sekildi qatty aǵashtardan jasalady. Betine ártúrli syldyr-kúldir, shýly dybys beretin temir sal­pynshaq, saqına, shyǵyrshyq taǵylady. Asataıaq týraly Shoqan Ýálıhanov pen belgili zertteýshi Bolat Sarybaevtyń eńbekterinde jazylǵan.

Qoǵam • 20 Qyrkúıek, 2024

«Kóshpeliler algebrasynyń» alǵyry

Keń-baıtaq qazaq dalasy – eldik pen erliktiń ǵana emes, ozyq salt-dástúr men mártebeli hám óristi óner mekeni. Halqymyzdyń qoı baǵyp, qoımen birge oı baǵyp júrgeniniń taǵy da bir jarqyn úlgisi, ulttyq biregeı oıyn túri sanalatyn toǵyzqumalaqtyń tarıhy tym tereńnen tamyr tartady. Alǵyrlyq pen tapqyrlyqty talap etetin oıyn kem degende 4000 jyl buryn paıda bolǵan. Baǵzydaǵy babalar ósıeti keler urpaqty qýat-kúshiniń myqtylyǵymen synap qana qoımaı, kóńil kóziniń kóregen bolýyna, aqyl-parasatymen kóp nárseni paıymdaýyna úlken mán bergen.

Qoǵam • 18 Qyrkúıek, 2024

Júıeli jumys jalǵasyn tabady

Abaı oblysynda jańadan quryl­ǵan Maqanshy men Jańa­semeı aýdan­dary kún sanap kórkeıip, oń ózge­risterge bet alyp bara­dy. Osy eki aýdannyń ishinde shal­ǵaı­daǵy Maqanshy aýdanynyń jóni bólek. Týrızm nysany aıdyndy Alakól men elimizdiń shyǵy­syndaǵy al­paýyt kórshimiz Qytaı­men shek­tesetin tusy da osy aýdan. Mem­leket basshysynyń pár­menimen qurylǵan oblystaǵy bul jańa aýdan – «shyǵys qaqpasy» retin­de týrızm, logıstıka, sheka­ralyq qatynastar men saýda-sat­tyq­qa kóńil aýdaratyny belgili.

Bilim • 12 Qyrkúıek, 2024

Jańǵyrǵan oqý ordasy

Jaqynda oblys orta­ly­ǵyn­da qazaq poezııasynyń kór­­­nekti ókili Dýlat Baba­taıulynyń esimin ıelengen Semeı joǵary kol­led­j­inde bilim kúnine arnalǵan is-sha­ra ótti. Oǵan bilim men ǵy­lym salasynyń ókilderi, stý­dent­ter jáne ata-ana­lar qa­tysty.

Aımaqtar • 10 Qyrkúıek, 2024

Semeıdiń sáni kirip keledi

Eki jyldan beri damý qarqyny kúsheıgen Semeı qalasy óńir tur­ǵyndaryn ǵana emes, syrttan keletin meımandardy da kórik­ti kórinisterimen kóz tartyp, kóńil arbaıdy. Búginde oblys orta­lyǵyndaǵy «Beıbitshilik» ara­lynda qyzý jumys júrip ja­tyr. Osy kúnge deıin fýtbol, voleı­bol, balalarǵa arnal­ǵan oıyn alańdarynyń qury­lysy aıaqtaldy. Sondaı-aq qala tur­ǵyndary arasynda «Densaýlyq» soqpaǵy atalyp ketken joldyń boıy jaryqtandyryldy. Jaqyn arada qaıta jańartylǵan balalar temirjolyn ashý josparda tur. Bul – otbasylyq demalysqa arnalǵan ońtaıly oryn bolady degen sóz.

Iаndeks.Metrıka