Kóptegen iri jobanyń júzege asýy bolashaǵy zor aýdannyń keleshegin kemeldendirip, óńir ekonomıkasyn órge súırep, halyqtyń ómir súrý sapasyn jaqsartatyny anyq. Aýdan aýmaǵyndaǵy Alakól kóli elimizdiń eń tanymal týrıstik aımaǵyna enip, respýblıka boıynsha eń kóp týrıster jınalatyn oryndardyń birine aınalyp keledi. Búgingi kúni jaǵalaýda 435 kásipkerlik nysan, onyń ishinde 230 demalys úıi qyzmet kórsetedi. Qolma-qol qyzmet kórsetý maqsatynda medısınalyq jáne polısııa pýnktteri qyzmet atqarady. Bıylǵy maýsymda medısınalyq pýnktke 1018 demalýshy kómekke júgingen. Qoǵamdyq jáne jol qaýipsizdigin qamtamasyz etý maqsatynda oblystyń ishki ister departamenti tarapynan turaqty túrde polısııa patrýli kezekshilik etedi. 116 beınekamera tolyqtaı ortalyq polısııa pýnktine onlaın rejimde qosylǵan.
Jaǵalaýda órt qaýipsizdigin qamtamasyz etý maqsatynda oblystyq tótenshe jaǵdaı departamenti barlyq jaǵdaıdy óz baqylaýynda ustap otyr. Qutqarý posty men munaralar ózine júktelgen mindetin oıdaǵydaı atqaryp jatyr. Buǵan qosymsha 10 adamnan turatyn, tolyq jabdyqtalǵan erikti qutqarýshy top quryldy. Sanıtarlyq jaǵdaıdy qadaǵalaý men kóldiń jaǵasyn abattandyrý jumystary, tazalyqty saqtaý, elektr qýatynyń tapshylyǵy boıynsha máselelerdi sheshý men retteý jáne alys-jaqynnan keletin týrıster tarapynan túsken shaǵymdardyń aldyn alý, kemshiliktermen kúres árdaıym qadaǵalaýdan tys qalǵan emes.
Maqanshy aýdanyndaǵy turǵyndarmen kezdesip, esep bergen aımaq basshysy Nurlan Uranhaev búgingi kúni Alakóldiń ahýalyn jaqsartýǵa baılanysty atqarylǵan jumystarǵa toqtaldy.
«Oblystyń týrıstik áleýeti keńinen málim, onyń basty baılyǵynyń biri – aımaqtyń ózindik «tólqujatyna» aınalǵan Alakól kóli. Aldaǵy ýaqytta jaǵalaýdyń sanıtarlyq jaǵdaıyn jaqsartyp, ony abattandyrý jumystaryn kúsheıtý josparlanyp otyr. Aýdan ákimdigi bul baǵytta nátıjeli jumys uıymdastyrýy qajet. Kól jaǵasynda apattyq-qutqarý stansasynyń qurylysyna jobalyq-smetalyq qujattamany ázirleýge 7,1 mln teńge bólindi», dedi aımaq basshysy.
Maqanshy aýdanyna jumys sapary aıasynda Nurlan Telmanuly Alakóldiń týrıstik áleýetin damytý josparymen tanysty. Buǵan qosa Alakól kóliniń mańynda ornalasqan «Barlyq Arasan» sanatorııine arnaıy bardy. Teńiz deńgeıinen 579 metr bıiktikte ornalasqan ystyq mıneraldy bulaq eki shaqyrym tereńdikte ortasha kómirtekti tereń albıoporfıtteri bar 13 uńǵymasymen tanymal. Barlyq taýynyń baýyryndaǵy shıpajaıda naýqastardy emdeý barysynda mıneraldy sýlar men emdik balshyqtar paıdaǵa jaraıdy. Atalǵan termaldy mıneraldyq sý kózderiniń quramynda kúkirt, hlorly sýlfat, kremnıı qyshqyly bar. Sýdyń temperatýrasy 20-43 S°. Shıpajaı sýy hımııalyq quramy jaǵynan Shaltýbo, Saryaǵash, Alma-Arasan shıpajaılarynyń sýlaryna uqsas. Mıneraldy sýlarmen teri aýrýlaryn, býyn júıke, asqazan aýrýlaryn, tynys organdaryn, gınekologııalyq aýrýlardy emdeýge bolady.
Búginde shıpajaı mamandary turaqty túrde kúnine 50 adamǵa deıin qabyldaıdy. Kásiporyn shıpajaılyq-kýrorttyq qyzmet kórsetýmen qatar, «Alakól» brendimen aýyzsý shyǵarýdy da iske qosqan. Taý sýy súzilip, saǵatyna 500 bótelkege quıylady. Qazirdiń ózinde jergilikti naryqta satylymǵa shyqqan. Jaqyn arada oblys deńgeıine shyǵý jáne kórshiles oblystarǵa satý josparǵa alynǵan. О́ndiris ornyn aralaǵan oblys ákimi óńirdiń shekara aımaǵy ekenin eskere otyryp, ónimdi Qytaıǵa eksporttaý múmkindigin qarastyrýdy usyndy.
Jalpy alǵanda, Maqanshy aýdanynda turǵyndarǵa qolaıly jaǵdaı týǵyzýǵa baǵyttalǵan ınfraqurylym nysandarynyń qurylysy men abattandyrý jumysy qolǵa alynyp jatyr. Atalǵan aýdanda turǵyn úı-kommýnaldyq jáne kólik ınfraqurylymyn damytýǵa basa kóńil bólingen. 2026 jylǵa deıin oblystyń barlyq turǵyndaryn aýyzsýmen qamtamasyz etý maqsatynda 46 joba josparlanǵan. Onyń ishindegi altaýy bıyl bastaý aldy. Maqanshy aýdanynda qazirdiń ózinde 22 540 adam turatyn 16 aýyl taza aýyzsýmen qamtyldy. Qabanbaı, Beket eldi mekenderindegi jumystar aldaǵy ýaqytta jalǵasyn taýyp, Maqanshy, Qarabulaq, Qyzylbulaq syndy aýyldarǵa kóshe jaryǵyn ornatý josparda tur. Jyl basynan beri oblysta 190 myń sharshy metrge jýyq turǵyn úı paıdalanýǵa berilse, onyń ishinde 1 350 sharshy metri Maqanshy aýdanyna tıesili. Aýdannyń áleýmettik jaǵynan osal azamattary úshin baspana máselesi keleshekte sheshimin tappaq.
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń ekonomıka, saıasat pen ıdeologııa salasyn qatar reformalaýǵa baǵyttalǵan strategııalyq baǵdary úzdiksiz iske asyp keledi. Atalǵan strategııalyq jospar jańadan boı túzegen aýdan tynysyn ashýǵa da mol múmkindik berip otyr. Maqanshy aýdany oblys kólemindegi aýylsharýashylyq salasyna tikeleı qatysy bar iri aýdandardyń biri. Bıylǵy jyldyń 7 aıynyń qorytyndysy boıynsha aýylsharýashylyq taýarynyń jalpy ónimi 10 mlrd 554 mln teńge, bul ótken jylmen salystyrǵanda anaǵurlym kóp. Et, sút ónimderiniń ósimi kóńil kónshitedi. Aýdan boıynsha dándi jáne maıly dakyldar, baqsha ónimderi, kókónister men baqsha tuqymdaryn qosyp eseptegende egilgen egistik kólemi 46 myń 912,3 gektarǵa ulǵaıǵan.
Oblys ákimi Nurlan Uranhaev Maqanshy aýdanyn aralaǵan saparynyń aıasynda dárigerlik ambýlatorııa qurylysynyń barysymen tanysty. Jumys «Aýyldyq densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» baǵdarlamasy aıasynda jalǵasyp otyr. Josparǵa sáıkes qurylys jumystaryn 2025 jyldyń sońyna deıin aıaqtaý kózdelgen. Aımaq basshysy aýdan ákimi, aýrýhana basshysy, sondaı-aq densaýlyq saqtaý basqarmasyna medısınalyq kadr tapshylyǵy máselesin sheshý úshin elimizdiń ózge óńirlerinen mamandar tartý, arnaıy shaqyrtýmen kelgen mamandardy baspanamen qamtamasyz etý máselesin de sóz etti.
– Biz medısınalyq jabdyqtar parkin jańartý jáne qosymsha medısınalyq qyzmetter ortalyqtaryn qurý jumystaryn jalǵastyramyz. О́tken jyly densaýlyq saqtaý obektileriniń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn nyǵaıtýǵa qomaqty qarjy bólindi. Bıyl bul jumys jalǵasyn tapty. Máselen, aýdandyq aýrýhanaǵa kompıýterlik tomograf satyp alýǵa oblystyq bıýdjetten 350 mln teńge qarastyrylǵan. «Aýyldyq densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» ulttyq jobasy aıasynda qurylysy bastalǵan 65 alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek nysandarynyń segizi Maqanshy aýdanyna tıesili. Maqanshydaǵy kúndizgi stasıonary, zerthanasy jáne áıelder konsýltasııasy bar dárigerlik ambýlatorııany qaıta jańartýdy bastaýǵa tıisti qarjy bólindi, – dedi aımaq basshysy.
Aýdan ortalyǵynda 140 oryndyq balabaqsha qurylysynyń jumystary aıaqtalýǵa jaqyn. Merdigeri «QK SUNQAR» JShS balabaqsha qurylysynda ǵımarattyń qasbetin men ishki-syrtqy árleý jumystaryn júrgizip jatyr.
Oblys ákimi esepti kezdesý sońynda aýdan turǵyndaryn jeke suraqtary boıynsha qabyldady. Turǵyndar tarapynan qoıylǵan saýaldarǵa ákim jan-jaqty jaýap qaıtaryp, aýdan ákimi men quzyrly mekeme, bólimderge tıisti mindetter júktedi.
Abaı oblysy
