Sońǵy jańalyqtar
Qoǵam • 10 Jeltoqsan, 2025
Ár shańyraqqa jylý syılady: Almatyda áleýmettik osal toptaǵy otbasylar gazben qamtylyp jatyr
Halyk qaıyrymdylyq qory Almatyda áleýmettik osal sanattaǵy turǵyn úılerdi gazdandyrý boıynsha aýqymdy jobany iske asyryp jatyr. Bul bastamanyń maqsaty — óz kúshimen gazǵa qosyla almaıtyn otbasylarǵa qaýipsiz, ekologııaǵa zııany az jáne únemdi jylý usyný.
Ásker • 10 Jeltoqsan, 2025
Rezervtik qyzmetke qabyldaý bastaldy
Osydan úsh-tórt jyl buryn Qorǵanys mınıstrligi halyqaralyq tájirıbelerge súıene otyryp, «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine rezervtegi qyzmet máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn daıyndaǵany aıtylǵan. Zań qabyldandy. Qazir Abaı oblysynda azamattardy úsh jyldyq kelisimshart negizinde rezervtik áskerı qyzmetke qabyldaý bastaldy.
Suhbat • 10 Jeltoqsan, 2025
Arman Ásenov: Sarbaz besaspap bolýy kerek
Qaı zamanda bolsyn armııanyń aıbary onyń ozyq qarý-jaraǵymen ǵana emes, eń aldymen saptaǵy saıypqyrandarynyń ór rýhymen ári jasyn jigerimen ólshengen. Bul bolashaq Otan qorǵaýshy jastardyń áskerı qyzmetke dene daıyndyǵymen qosa, ishki rýhanı-patrıottyq sezimi kemeldengen kúıde kelýiniń mańyzdy ekenin kórsetedi. Osy oraıda búginde Qarýly Kúshterimizdiń Ulttyq áskerı-patrıottyq ortalyǵy jemisti eńbek etip keledi. Jýyrda ǵana mekemeniń 10 jyldyq mereıtoıy atalyp ótti. Biz osy is-shara qarsańynda ortalyq bastyǵy, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Arman Ásenovpen áńgimelesken edik.
Bilim • 10 Jeltoqsan, 2025
Sıfrlyq pedagogıka: Jasandy ıntellekt dáýirindegi ustaz róli
Qoǵamnyń damý úderisi sıfrlyq tehnologııalardyń yqpalymen jańa tarıhı kezeńge aıaq basty. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Joldaýynda jasandy ıntellekt barlyq salanyń qozǵaýshy kúshi, elimizdiń ınnovasııalyq damýynyń, sıfrlyq derbestiginiń tiregi ekenin atap ótti. Prezıdenttiń: «Aldaǵy bes jyldyń ishinde Qazaqstan sıfrlyq memleketke aınalýy kerek. Bul – aıqyn ári ózgermeıtin maqsat. Sebebi biz jasandy ıntellektiniń múmkindikterin tolyq paıdalanatyn el bolýymyz qajet», degen tapsyrmasy bizge úlken jaýapkershilik artyp, mol múmkindik berip otyr. Jasandy ıntellekt, úlken derekterdi taldaý, onlaın-oqytý platformalary bilim júıesiniń tabıǵatyn túbegeıli ózgertip jatyr. Osyndaı transformasııa dáýirinde ustazdyń róli qandaı bolmaq? Bul suraqqa jaýap izdeý – búgingi pedagogıkalyq ýnıversıtetterdiń basty ǵylymı-áleýmettik mindeti.
Bilim • 10 Jeltoqsan, 2025
Jas býyn tálimine betburys qajet
Álemge áıgili babamyz Ál-Farabı: «Adamǵa eń birinshi bilim emes, rýhanı tárbıe berilýi kerek, tárbıesiz berilgen bilim – adamzattyń qas jaýy», degen eken. Sol ataly sózdi eskergen Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev urpaq tárbıesine aıryqsha mán berip, udaıy kóńil bólip otyrǵandyqtan, elimizdiń bilim salasynda seń qozǵalǵandaı serpindi betburys jasaldy.
Bilim • 10 Jeltoqsan, 2025
Erekshe balalardy damytatyn qosymsha
Barlyq bala qandaı da bir ereksheligine qaramastan, sapaly bilim alýǵa quqyly. Qoldanystaǵy «Bilim týraly» zańyna saı solaı. Biraq is júzinde bulaı bola bermeıtini bar, bul rette saladaǵy kemshilik pen maman máselesi aldymyzdan shyǵady. Jaqynda osy olqylyqtyń ornyn toltyrýǵa taptyrmaıtyn qos qosymsha tanystyryldy.
Rýhanııat • 10 Jeltoqsan, 2025
Oljas Súleımenov Nobel syılyǵyna usynylady
Bir izgi adamnyń ushqyr oıynyń, sheksiz qııalynyń jemisi búkil álemge serpin berip kele jatqanyna bir ǵasyrdan astam ýaqyt boldy. Nobel atalǵan bul syılyq qazir adamzat qoǵamyna óz salasy boıynsha aıtarlyqtaı úles qosqan tulǵalarǵa beriledi. Osyǵan deıin bedeldi syılyq ekonomıka, hımııa, fızıka, ádebıet syndy kóptegen saladaǵy úzdik mamandardy marapattap, olardyń qoǵamǵa qosqan úlesin jurtqa jarııa etti. Al sonyń ishinde beıbitshilik salasy boıynsha beriletin Nobel syılyǵy jyl saıyn qoǵamnyń nazaryn aýdaryp keledi. Atynyń ózi aıtyp turǵandaı, bul marapat jaı adamǵa buıyrmasy anyq. Sebebi ony ıelený úshin istegen isiń men qoǵamǵa qosqan úlesiń búkil álemdik aýdıtorııada moıyndalýy shart.
Basylym • 10 Jeltoqsan, 2025
Joqshydaı jol kezgen shýmaqtar
Astanadan shalǵaıdaǵy aqyndardyń úni elordadan estile bastady. Ádebıet pen kitapqa betburystyń bir belgisi shyǵar, aımaqtarda sóz ustap, jyrdyń týyn qulatpaı júrgen aqyn-jazýshylardyń kitaptary memlekettik tapsyryspen shyǵyp, tanystyrylymy Ulttyq akademııalyq kitaphanada ótip jatqany.
Rýhanııat • 10 Jeltoqsan, 2025
Tómendegi ońdy jańalyqty oqyrmanǵa usynbas buryn, osydan tórt jyl burynǵy oqıǵaǵa oralamyz. 2001 jyly Jetisý óńirindegi «Arqarly asýynan tabylǵan petroglıfter qıratylyp jatyr» degen másele kóterilip, buǵan qoǵam belsendileri de aralasyp, kóne jazbalar qorǵaý isi Úkimettik deńgeıde sheshimin tapqan bolatyn. Osylaısha, jekemenshiktiń qolyndaǵy jerden tabylǵan Arqarly jazbalary sharýashylyq jumystary kezinde joıylyp ketýden aman qalǵany esimizde.
Rýhanııat • 10 Jeltoqsan, 2025
Ult fılosofııasynyń shamshyraǵy
Syr boıy – ejelden ult rýhanııatynyń qazynaly shańyraǵy. Sonaý kóne dáýirden bastap bul ólkeni danalyqqa qushtar jandar mekendedi. Uly dalanyń dana qarııasy Qorqyt ta, Jelmaıasymen Jeruıyqty izdegen Asan qaıǵy da, keshegi kúlli qazaqqa jyr marjanyn tókken aqyn-jyraýlar da osy kıeli jerden qanattanyp, ómirde óshpes iz qaldyrdy. Sol uly kóshtiń jalǵasy retinde el erkindigine ólsheýsiz qyzmet etken ulannyń biri – Dosmuhamed Kishibekuly edi.
Bilim • 10 Jeltoqsan, 2025
Almaty oblysy keıingi jyldary bilim, ǵylym, óner jáne sport salalarynda el boıynsha eń joǵary kórsetkishterge qol jetkizip otyr. Respýblıkalyq jáne halyqaralyq olımpıadalardaǵy júldeli oryndar, úzdik ýnıversıtetterge qabyldanǵan túlekter sanynyń artýy – osy oıymyzǵa dálel.
Ekonomıka • 10 Jeltoqsan, 2025
25 myń oryndyq stadıonnyń qurylysy bastaldy
Semeı – qazaq fýtbolynyń otany. Olaı deıtinimiz, 1913–1914 jyldary qalada alǵashqy klýbtar – «Olımp», «Lastochka», «Orlıata», semınarısterdiń «Jarys» («Iаrysh») klýby quryldy. Sonyń quramynda jas talap Muhtar Áýezov te óner kórsetkeni belgili. Endi, mine, bir ǵasyrdan keıin sol tarıhı qalada 25 myń oryndyq jańa stadıon salynatyn boldy.
Ǵalam ǵajaptary • 10 Jeltoqsan, 2025
Eınshteındi jeńgen eksperıment
Fızıkterdiń arasynda «bir bólshektiń barlyq qasıetin bir ýaqytta baqylaýǵa bola ma?» degen suraq kóp jyldan beri talqylanyp kele jatyr. Eınshteın buǵan «múmkin» dese, Bor «kvant álemi ondaıǵa ruqsat bermeıdi» degen tujyrym aıtqan.
О́ner • 10 Jeltoqsan, 2025
Qazaq mýzykasynyń jahandyq qýaty
Álem mýzykasynda Dımash Qudaıbergen esimi erekshe qurmetpen aıtylady. Onyń daýysy – qubylys, shyǵarmashylyǵy – qaıtalanbas izdenis, sahnadaǵy árbir sáti – tyńdarmanǵa rýhanı kúsh syılaıtyn óner merekesi. 2025 jyl Dımashtyń jankúıerleri úshin tarıhı kezeń boldy. «Stranger World Tour» tek konserttik sapar ǵana emes, qazaq óneriniń jahan sahnasyndaǵy abyroıy men bedeline aınaldy. Kúni keshe ǵana Dımash Qudaıbergen Birikken Ulttar Uıymynyń Halyqaralyq kóshi-qon uıymy (IOM) tarapynan Jahandyq izgi nıet elshisi mártebesine ıelengeni jáne bar.
Aımaqtar • 10 Jeltoqsan, 2025
Eýrazııalyq logıstıkalyq park ashyldy
Almaty oblysynda «Batys Eýropa – Batys Qytaı» halyqaralyq dálizi boıynda jańa Eýrazııalyq logıstıkalyq park ashyldy. Qulja tasjolyna jaqyn ornalasqan nysan óńirdiń «Shyǵys qaqpasy» ınfraqurylymdyq aımaǵyna kirip, Almaty men oblystyń keńistiktik damýyndaǵy mańyzdy logıstıkalyq habqa aınalady.
Sport • 10 Jeltoqsan, 2025
Taekvondodan 21 jasqa deıingi jastar arasynda ótken álem chempıonatynda taǵy bir sańlaǵymyz Batyrhan Tóleýǵalı jahan úzdigi atandy. Kenııanyń Naırobı qalasyn dúbirge bólegen álem chempıonatynda jerlesimiz 87 kg salmaqta synǵa tústi. Sońǵy aıqasta ırandyq Mohammed Alızadany aıqyn jeńdi. Buǵan deıin Beıbarys Qabylan (+87 kg) álem chempıony atansa, Tamerlan Tileýles (63 kg) qola medal enshilegen bolatyn.
Ǵalam ǵajaptary • 10 Jeltoqsan, 2025
Qarapaıym stýdent Ross Ýlbrıht – darknet tarıhyndaǵy eń tanymal adamdardyń biri. Sebebi ol taýarsyz ınternet dúkenin ashqan.
Boks • 10 Jeltoqsan, 2025
Qarjysy qomaqty álem chempıonaty
Dýbaı qalasynda bokstan erler arasynda álem chempıonaty ótip jatyr. IBA uıymy uıymdastyrǵan álemdik dodanyń júlde qory – 8 mln dollar. Buǵan deıin áýesqoı bokstan ótken jahandyq dodaǵa mundaı somada qarajat bólingen emes.
О́ner • 10 Jeltoqsan, 2025
Ustazǵa arnalǵan klassıkalyq án keshi
Qyzylordadaǵy О́ner ortalyǵynda ulaǵatty ustaz, belgili ánshi Perýza Arǵynbaevany eske alýǵa arnalǵan klassıkalyq án keshi ótti. О́ńir rýhanııatynda óshpes iz qaldyrǵan óner ıesiniń shyǵarmashylyq murasy ulyqtalǵan keshte sahnaǵa talantty ánshi Áıgerim Altynbek bastaǵan shákirtteri shyqty.
Sport • 10 Jeltoqsan, 2025
Jasóspirimder el namysyn qorǵaıdy
10–13 jeltoqsan aralyǵynda Dýbaı qalasynda tirek-qımyl apparaty jáne kórý qabileti zaqymdanǵan jasóspirimder arasynda V Azııa para oıyndary ótedi.
Mıras • 10 Jeltoqsan, 2025
Túz búrkitin qolǵa túsirýdiń bir ádisi – jutpa tuzaq. Buny qusbegiler «jemtuzaq» dep te aıtady.
Teatr • 10 Jeltoqsan, 2025
Qýyrshaqtar jansyz dúnıe dep kim aıtty? Olar keıde adam júreginiń aıqaıyn, jannyń eń tereń tylsymyn, tipti sózben aıtyp jetkize almaıtyn kúızelisti de áıgileýge qaýqarly. Memlekettik akademııalyq qýyrshaq teatry kórermenge dál osyndaı rýhanı salmaǵy zor, oı tereńine jeteleıtin erekshe qoıylym – «Men kimmin?» spektakliniń premerasyn usyndy.
Aımaqtar • 10 Jeltoqsan, 2025
Oblystyq «Shańyraq» halyq shyǵarmashylyǵy jáne mádenı-saýyq qyzmeti ortalyǵy «О́ner dodasy» baıqaýyn uıymdastyrdy.
Qoǵam • 10 Jeltoqsan, 2025
Qonaev qalasynda halyqaralyq múgedekter kúnine oraı doıby men toǵyzqumalaqtan oblystyq týrnır ótti. Jarysqa Almaty oblysynyń 8 óńirinen tirek-qımyl apparaty buzylǵan, kórý qabileti tómen sportshylar qatysty. Týrnır eki jas sanaty boıynsha jastar jáne eresekter arasynda uıymdastyryldy.
Qoǵam • 10 Jeltoqsan, 2025
Tabyldy amanattaǵan «Sáıgúlik»
Kózden ketkenimen, kóńilden óshpeıtin, esimi el esinde jattalǵan jannyń biri – Tabyldy Dosymov. Taýdaı tulǵaly talant oryndaıtyn ánderiniń sózin de, mýzykasyn da ózi jazdy. Qazir kindik kesken, ósken, órken jaıǵan mekeni – Inderbor kentinde eńseli eskertkishi tur (avtory Baqytbek Muhametjan).
Forým • 10 Jeltoqsan, 2025
Bilim júıesinde jemqorlyqqa jol joq
9 jeltoqsan – Halyqaralyq sybaılas jemqorlyqpen kúres kúnine oraı Maqsut Narikbayev University-de ótken Akademııalyq adaldyq lıgasynyń «Adal bilim – adal urpaq» bilim berý júıesinde akademııalyq adaldyqty ilgeriletý jónindegi respýblıkalyq forýmynda mektep, kolledj, joǵary oqý oryndaryndaǵy ashyqtyq máselesi keńinen qozǵaldy.
Ekonomıka • 10 Jeltoqsan, 2025
Agrarlyq salaǵa serpin berýdiń úlgisi
Túrkistan oblysy bıylǵy 10 aıdyń qorytyndysynda 114,8% ekonomıkalyq ósimge qol jetkizdi. Aýyl sharýashylyǵy salasyn damytýda kósh bastap, ınvestısııa tartýda aldyńǵy qatarda turǵan óńirdiń ekonomıkalyq-áleýmettik ahýaly jaqsaryp keledi. Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken brıfıngte oblys ákimi Nuralhan Kósherov atqarylǵan jumystardy jan-jaqty baıandady.
Aýa raıy • 10 Jeltoqsan, 2025
Qazgıdromet: 10 jeltoqsanda birqatar óńirde tuman túsip, kóktaıǵaq bolady
Qazgıdromet 10 jeltoqsanda aýa raıyna baılanysty birqatar óńirde eskertý jarııalady, dep jazady Egemen.kz.
Qoǵam • 09 Jeltoqsan, 2025
2026 jyly jol erejesin buzǵany úshin tólenetin aıyppuldar qalaı ósedi?
Qazaqstanda 2026 jyly jol júrisi erejelerin buzǵany úshin salynatyn aıyppuldar ósedi. Bul AEK mólsheriniń ulǵaıýymen tikeleı baılanysty, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Ásker • 09 Jeltoqsan, 2025
Pavlodar óńirinde 500 er adam áskerden jaltaryp júr
Áskerge shaqyrý komıssııasy olarǵa izdeý jarııalaǵan. Jaltarǵan er azamattardyń jartysyna jýyǵy oblys ortalyǵynda turady, dep habarlaıdy Egemen.kz.
