Sońǵy jańalyqtar
Prezıdent • 06 Jeltoqsan, 2025
Prezıdent Fınlıandııa halqyn Táýelsizdik kúnimen quttyqtady
Memleket basshysy Fınlıandııa Prezıdentin quttyqtady. Bul týraly Aqorda málim etti.
Infraqurylym • 06 Jeltoqsan, 2025
Aqshı eldi mekeninde birneshe aptaǵa sozylǵan aýyzsý tapshylyǵy óz sheshimin tapty, dep jazady Egemen.kz.
Suhbat • 06 Jeltoqsan, 2025
Aqysh OMAR, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri: Akterdi klassıkalyq shyǵarma shyńdaıdy
Qazan aıynda elordadaǵy Qallekı teatrynda Aqysh Qońyrtaıulynyń mereıtoıyna arnalǵan shyǵarmashylyq keshi ótti. Sonda sahna sańlaqtary belgili akterdiń ónerdegi tabysy, ustazdyq qyzmeti, azamattyq kelbeti jaıynda aǵynan aqtarylyp sóıledi. Aıtalyq, óner qaıratkeri, Memlekettik syılyqtyń laýreaty Tuńǵyshbaı ál-Tarazı: «Aqysh jaýapkershiliktiń ushar basynda júretin, sózi men isi birikken, taza jigit. Talantty akter, bilimdar ustaz, kisiliginiń tórt qubylasy túgel azamat» dese, Qazaqstannyń halyq ártisi Tilektes Meıramov: «Aqyshtyń taǵy bir jaqsy qasıeti – ol ózin-ózi dáripteýden, nasıhattaýdan múlde aýlaq. Áıtpese onyń kez kelgen róli týraly úlken maqala jazýǵa bolar edi. Biraq ol eshqashan óz-ózin maqtatpaıdy. Bul qasıeti onyń búgingi kóptegen «juldyzsymaqtan» erekshelep turady», dep jyly lebizderin bildirdi. Shynynda, tanymal tulǵanyń boıynan bir bekzattyqty baıqaısyz. Ustamdy. Baıypty. Asyp-tasyǵanyn kórmeısiz. Únemi birqalypta júredi. О́nerde tyndyrǵany da kóp. Biz búgin Q.Qýanyshbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq mýzykalyq drama teatrynyń beldi akteri, K.Baıseıitova atyndaǵy Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetiniń professory Aqysh Omarmen ómir joly men búgingi teatr óneri jaıynda áńgimelestik.
О́ner • 06 Jeltoqsan, 2025
Erekshe áshekeıge aınalǵan «Qarlyǵash»
Ádemi áshekeı kim-kimniń de kóziniń jaýyn alady. Túımedeı ásemdikke eriksiz tamsanyp, sán qylyp taǵyp alǵandaǵy áser tipten basqasha. Dese de kez kelgen qolóner týyndysy qandaı qushtarlyqpen, qanshama eńbekpen jasalatyny, sheberge ǵana málim.
Rýhanııat • 06 Jeltoqsan, 2025
«Men eliktep óstim, aǵa, ózińe»
Adam kóńilindegi daq túspegen, kirlemegen kirshiksiz sezimniń orny qaı kezde de bólek ekenine eshkim talasa qoımas. Qulyndaı quldyrańdap shapqylap júrgen ýaqytta aǵaǵa degen qurmetti ańǵara bermeıtinimiz aqıqat qoı. Samaıyn aq qyraý shalǵan kezde ǵana Alataýdaı bıik aǵalardyń qadir-qasıetin bilip, kisilik kelbetin túsinemiz. Bálkim, joly bólek, jóni erek sol aǵalardyń boıyndaǵy bekzattyqty, adamı qasıetterdi baǵalaýǵa zymyrandaı zýlaǵan jyldar jylystap ótýi qajet bolar. Kim bilsin?
Qoǵam • 06 Jeltoqsan, 2025
Igi ister adamdarǵa qýanysh syılaıdy
Premer-mınıstrdiń orynbasary – Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva elimizde qyzmet etip jatqan volonterlerdi Halyqaralyq volonterler kúnimen quttyqtady. Ol áleýmettik jelidegi paraqshasynda qaldyrǵan jazbasynda volonterlik qozǵalys elimizdegi qoǵamdyq ómirdiń ajyramas bóligine aınalǵanyn málimdedi.
Qoǵam • 06 Jeltoqsan, 2025
Aqparat keńistiginde ulttyq múdde qorǵalýǵa tıis
Búgingi sıfrlyq dáýir adam sanasyna aqparatty molynan sińirip, onyń paıdasy men zııanyn qatar tıgizetin álemdik júıeniń bir bólshegine aınaldy. Smartfonymyzǵa sát saıyn kelip túsip jatqan nebir habarlama, vıdeo, túrli mátinder, áleýmettik jelidegi jazbalar oıymyzdy ushtap, dúnıetanymymyzdy keńeıtip, tipti áreketimizdi qalyptastyryp jatqany belgili. Degenmen bul úrdis bizge jańa múmkindik ashyp qana qoıǵan joq, sonymen qatar tegeýrindi syn-qaterler de alyp keldi.
Qoǵam • 06 Jeltoqsan, 2025
Qazaqsha kontentke suranys artty
Keıingi jyldary TikTok, Instagram, YouTube pen Threads platformasynda qazaqsha kontenttiń kólemi artty. Sarapshylardyń aıtýynsha, bul – qoǵamnyń ishki suranysynan týyndaǵan tildik-mádenı betburys. Ári osy serpinge erekshe yqpal jasap otyrǵan memlekettik til qoldanysyn talap etetin jas býyn ekenin atap ótken jón.
Ekonomıka • 06 Jeltoqsan, 2025
Shaǵyn jáne orta bıznes qoldaýdan kende emes
Elimizde shaǵyn jáne orta bıznesti (ShOB) qoldaý ekonomıkalyq saıasattyń negizgi baǵytynyń biri bolyp qalyptasty. Bul týraly Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetindegi baspasóz konferensııasynda Ulttyq ekonomıka vıse-mınıstri Erlan Saǵynaev keńinen baıandady. Onyń aıtýynsha, keıingi jyldary ShOB-tyń damý qarqyny oń dınamıka kórsetip, el ekonomıkasynyń qurylymynda mańyzdy orynǵa ıe bola bastaǵan.
Mıras • 06 Jeltoqsan, 2025
Asyltuqymdy maldyń paıdasy mol
Qazir aýyl sharýashylyǵyn damytýǵa, tórt túlikti asyldandyrýǵa, sanyn kóbeıtýge úkimetten qoldaý bar. Osy múmkindikti elimizdiń ár aımaǵyndaǵy malsaq qaýym tıimdi paıdalanyp, sútti, etti maldyń nebir túrin ósiretin bolǵan. Shetelden keletin tuqymdar kóbeıgende elde burynnan bar maldyń túri azaıatyny túsinikti. Osyndaı ózgeristerge qaramastan, maldyń babyn biletinder múıizdi iri qaranyń ishinde qońdysy sanalatyn qazaqtyń aqbas sıyryn erekshe baǵalaıdy.
Ekonomıka • 06 Jeltoqsan, 2025
Alkılat zaýytynyń qazyǵy qaǵyldy
Elimizdegi alkılat óndiretin alǵashqy zaýyt qurylysy Ertis boıynda bastaý aldy. Atalǵan ónim – Eýro-5, Eýro-6 sanatyndaǵy joǵary oktandy benzınderdi óndirýge arnalǵan eń qundy komponentterdiń biri.
Aımaqtar • 06 Jeltoqsan, 2025
Jetisýdy bolshevızm elesi kezip júr
Jetisý óńirinde Lenınniń eskertkishine áli de tabynatyndar bar. Sosıalıstik ıdeıanyń kósemderi Karl Marks pen Lenınniń músini aýyl-aýyldarda qasqaıyp tur. Halyq qansha shaǵym aıtsa da, jergilikti ákimdik máseleniń sheshimin tappaı otyr.
Saıasat • 06 Jeltoqsan, 2025
Daqyldy egýge lımıt bekitý qajet
Túrkistan oblysynda eginge qajetti sýdy tıimdi bólý maqsatynda vegetasııa kezeńindegi kútiletin sý kólemin eskere otyryp, ylǵalsúıgish daqyldardy egý lımıtteri qaıta qaraldy.
Saıasat • 06 Jeltoqsan, 2025
Komıssııanyń qorytyndy otyrysy
Keshe «Táýelsizdik urpaqtary» grantyn taǵaıyndaý jónindegi konkýrstyq komıssııanyń qorytyndy otyrysy ótti.
Saıasat • 06 Jeltoqsan, 2025
Ár kásipker jetistigi – el mereıiniń aıqyn kórinisi
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev «Altyn sapa» jáne «Paryz» syılyǵynyń laýreattaryn, «Qazaqstannyń úzdik taýary» kórme-konkýrsynyń jeńimpazdaryn marapattaý rásimine qatysty.
Rýhanııat • 06 Jeltoqsan, 2025
Qaı istiń de kelisip sheshilgeni jón
2023 jyldyń kúzinde Soltústik Qazaqstan oblysynda asa iri rýhanı is-shara boldy. Oǵan Almatydan, Astanadan belgili ǵalymdar men qoǵam qaıratkerleri qatysty. Munda 1918 jyly Petropavl ýezi Aqqýsaq bolysynda Alash qaıratkerleriniń qazaq jastarynan ásker jınap, halyqtyń ózin-ózi qorǵaýyna múmkindik týdyrýyna arnalǵan jıynyn atalyp ótti. Jıyn «Qyzyl oı» degen jerdegi Áltı qajynyń qystaýynda bolǵan. Oǵan óńirdegi 22 bolyspen qatar Kókshetaý, Qostanaı jaǵynan da atpen, arbamen qazaqtar jıylyp, shamamen 10 myńdaı adam kelgen.
Tulǵa • 06 Jeltoqsan, 2025
Ábish Kekilbaıuly tórt jasynda trıgonometrııa oqýlyǵynyń mátini kóshirilgen dápterdi taýyp alyp, sol arqyly óz betinshe árip tanyp, ony qurastyryp oqı alatyndaı dárejege jetti. Mektepte bir bólmede qatar oqıtyn tórt klastyń barlyǵynyń tapsyrmalaryna jaýap berip júrip, bilimin shyńdady.
Tulǵa • 06 Jeltoqsan, 2025
Qazaqstannyń Halyq jazýshysy, Eńbek Eri, memleket jáne qoǵam qaıratkeri Ábish Kekilbaıulynyń týǵan kúni 6 jeltoqsan – Mańǵystaýda ádebıet merekesine aınaldy. Bıyl jazýshynyń ómirden ótkenine (11 jeltoqsan) 10 jyl eken. Osy oraıda ózi eńbek etken, turaqty avtory ári oqyrmany bolǵan súıikti gazeti «Egemen Qazaqstan» arqyly «Ábish Kekilbaıuly kim?» atty kitap shyqqanyn jarııalamaqpyz.
Mýzeı • 06 Jeltoqsan, 2025
Biz halyqtyq, ulttyq ónerimizdi baǵalaı bermeımiz. Múmkin baǵalasaq ta, sony kópshilikke úlken sahnadan, efırlerden zamanaýı mashyqta ústi-ústine jetkizýdiń jolyn úılestire almaı júrgendeımiz. Bulaı deýimizge Astana qalasynyń birlesken mýzeıler dıreksııasyna qarasty О́ner mýzeıine barǵanymyz sebep boldy.
Rýhanııat • 06 Jeltoqsan, 2025
L.N. Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde Ahmet Baıtursynuly oqýlarynyń dástúrli baǵdarlamasy jalǵasyn taýyp, túrkolog Nemat Kelimbetovtiń ǵylymı murasyn taldaýǵa arnalǵan halyqaralyq konferensııa ótti. Jıynǵa elimizdegi Túrkııa men О́zbekstannan tiltanýshy, ádebıettanýshy, túrkitanýshy ǵalymdar qatysyp, kóne túrki jazbalary, til tarıhyn kezeńdeý, ortaq termınologııa, álipbı jáne tarıhı tildik derekterdi qaıta qaraý sııaqty ózekti máselelerdi ortaǵa saldy.
Qoǵam • 06 Jeltoqsan, 2025
Bir kitap, on bes keıipker... Jo-joq, on bes tulǵaǵa arnalǵanmen, arǵy-bergi ýaqyt kezeńderindegi esten ketpes kóptegen esim atalatyn ǵylymı esseler. Kitaptyń avtory ózimiz aǵaly-inideı birge qyzmet istegendikten, onyń qyryq jyldan bergi ár qadamy kóz aldymda ótkendikten, onyń kisilik kelbeti men shyǵarmashylyq qarymyn bir kisideı jaqsy bilemin.
Aımaqtar • 06 Jeltoqsan, 2025
Jylý beretin ortalyq tyǵyryqqa tirele me?
Qaharly qys kelgende munaıly shahardaǵy kópqabatty úılerdi jylýmen qamtıtyn «Atyraý jylý-elektr ortalyǵy» AQ tyǵyryqqa tirelgeli otyr. Sebep – «Teńizshevroıl» JShS-nyń atalǵan ortalyqty óndiristik gazben qamtý jónindegi kelisimsharttyń 2026 jylǵa uzartylmaıtyny týraly eskertýi.
Qoǵam • 06 Jeltoqsan, 2025
Toqsanynshy jyldardan beri Qostanaı oblysyna shamamen 37 myńdaı qandasymyz qonys aýdarypty. Atamekenge at basyn burǵan aǵaıynnyń legi keıingi jyldary sál saıabyrsyp qaldy. Alaıda kósh toqtaǵan joq. Máselen, bıyl óńirde 193 adam qandas mártebesine ıe boldy. Onyń 135-i – О́zbekstannan, 55-i – Túrikmenstannan, úsheýi Reseıden qonys aýdarǵan. Osy 193 qandastyń 150-i óńirlik kvotaǵa enip otyr.
Qoǵam • 06 Jeltoqsan, 2025
Soltústik Qazaqstan oblysyna bıyl 1 928 adamdy qamtyǵan 499 otbasydan turatyn qandas pen qonys aýdarýshy kóship kelgen. Sonyń 155-i – qandastar. Bul byltyrǵymen salystyrǵanda az. О́tken jyly jalpy 2 547 adam kóship kelgen edi. Bıyl osy kórsetkish 619 adamǵa azaıyp otyr.
Jádiger • 06 Jeltoqsan, 2025
Ǵabdoldyń maıdannan joldaǵan haty
Mıllıondardy maıdan dalasynda qaldyrǵan Ekinshi dúnıejúzilik soǵystyń óshpes dańqy umytylmaıdy. Munaıly óńirdegi mýzeılerde surapyl soǵystyń aýyrtpalyǵynan syr shertetin sandaǵan jádiger saqtaýly tur.
Rýhanııat • 06 Jeltoqsan, 2025
1941 jyldyń qarasha aıynyń ortasynda keńes odaǵyn dúr silkindirgen tótenshe oqıǵa boldy. KSRO Joǵarǵy keńesi Prezıdıýmynyń tóraǵasy Mıhaıl Ivanovıch Kalınınniń atyna jazylǵan bir paraq hat alyp ımperııanyń shańyraǵyn shaıqaltyp jibere jazdady. Sol kúnnen bastap memlekettik qaýipsizdikti qamtamasyz etetin organ – KSRO Ishki ister halyq komıssarıaty (atyshýly NKVD) qyzmetkerleriniń uıqysy qashyp, qazaq dalasynda qurylǵan astyrtyn uıymdy sham alyp izdeýge kiristi.
Sport • 06 Jeltoqsan, 2025
Kenııanyń Naırobı qalasynda taekvondodan álem chempıonaty máresine jetti. 21 jasqa deıingi jastar arasyndaǵy jahandyq dodada el qorjynyna ekinshi medaldy Tamerlan Tileýles saldy. 63 kg salmaq dárejesinde saıysqan ol jartylaı fınalda súrinip, qola medaldy qanaǵat tutty. Buǵan deıin Beıbarys Qabylan 87 kg salmaqta álem chempıony atanǵan bolatyn. Beıbarys – taekvondodan álem chempıony atanǵan tuńǵysh sportshy. Jahan dodasyna 75 elden 500-ge tarta sportshy qatysty.
Qoǵam • 06 Jeltoqsan, 2025
Taǵdyrdyń salǵan isine qaıyspaı qarsy turý – qajyr-qaıraty kemel adamdardyń ǵana mańdaıyna jazylǵan sybaǵa. Kátepti qara nar ǵana kóteretin zilmaýyr júkti arqalaı júrip keleshektiń kókjıegine syǵalaǵan úlbiregen úmit sáýlesi jan júrekterin jylytyp, on eki múshesine sarqylyp bitpes kúsh-qýat quıatyndaı.
Qoǵam • 06 Jeltoqsan, 2025
Kúsh atasy Qajymuqannyń beldeskeninen bólek, jıyn-toıdaǵy ónerin estigende tańdaı qaǵatynbyz. Ańyzǵa aınalǵan tulǵa týraly túrli áńgimeni qulaǵymyzdyń quryshyn qandyryp tyńdadyq ta. Kózben kórip, áserin sezingender qandaı kúı keshti eken dep oılaımyz keıde. Aıtqymyz kelgeni – kúsh atasyn úlgi tutyp, izin jalǵastyrýshy bar eken bizde de. Shet aýdany Aqjal kentinde «Termınator» atanǵan Alshynbaı Muqyshev esimdi aqsaqal turady.
Sport • 06 Jeltoqsan, 2025
Atyraýdan Olımpıada chempıony qashan shyǵady?
Munaıly óńirde sport keshenderi az emes. Sport seksııalary da jeterlik. Alaıda atyraýlyq sportshylar arasynan taekvondoshy Arman Shylmanov pen paradzıýdoshylardan ózgeleri Olımpııa oıyndarynyń jeńimpazy, tipti júldegeri atana almaı júr.