Sońǵy jańalyqtar
Sport • Keshe
Aqtóbede sýrdofýtzaldan Qazaqstan chempıonaty ótti
Aqtóbe qalasynda jaqynda paıdalanýǵa berilgen «Qýat» sport kesheninde estý qabileti zaqymdanǵan sportshylar arasynda sýrdofýtzaldan el chempıonaty ótti. Saıysqa elimizdiń 15 óńirinen kelgen 200-ge jýyq sportshy qatysty. Bir aptaǵa jýyq sozylǵan komandalyq kezdesýlerde Qaraǵandy oblysynyń sýrdo fýtbolshylary chempıon atansa, Jetisý men Qostanaı oblysynyń sportshylary kúmis jáne qola medaldar ıelendi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Sport • Keshe
Qazaqstan chempıonaty: Birinshi lıgada kimder oınaıdy?
Bıylǵy maýsymda fýtboldan Qazaqstan chempıonatynyń Birinshi lıgasyna qatysatyn barlyq komanda anyqtaldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Sharýashylyq • Keshe
Agroónerkásip keshenin óristetýdiń mańyzy
Jýyrda Syr boıynda ótken V Ulttyq quryltaı otyrysynda el bolashaǵyna qatysty mańyzdy oılar ortaǵa salyndy. Alqaly jıynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev elimiz damýdyń dańǵyl jolyna túsip, órkenıetke umtylǵan damyǵan memleketterdiń qataryna qosylýǵa bet alǵanyn atap ótti.
Pikir • Keshe
Eldik jańarýdyń jasampaz fılosofııasy
El halqy ótken aptanyń aıaǵynda jańa Konstıtýsııanyń jobasymen tanysty. Alǵashqy joldarynan-aq onyń jatyq tili aldaǵy mańyzdy konstıtýsııalyq ózgeristerdi jurtshylyqtyń birden túsinip qabyldaýyna septigin tıgizedi. Azamattardyń qyzý talqylap, BAQ-ta jan-jaqty pikirtalas órbip jatqany elimizdiń negizgi qujatyn qabyldaý isine jurtshylyqtyń belsene aralasýǵa nıetti ekenin aıqyn kórsetip otyr.
Pikir • Keshe
Tarıhı jaýapkershilikten týyndaǵan sheshim
Qazir elimizdiń saıası baǵdary úshin asa mańyzdy sát desek, artyq bola qoımas. Osy baǵyttaǵy aýqymdy ózgeristerdiń aıasynda jańa Konstıtýsııamyzdyń jobasy jarııalandy. Bul – el damýynyń jańa kezeńine qadam basqanymyzdy aıshyqtaıtyn tarıhı qujat.
Qoǵam • Keshe
Neke jasy nege ulǵaıyp barady?
Demografııa demigip tur. Sebep – ornyn tappaǵan qyz, jaryn izdegen jigit kóp. Statıstıkaǵa kóz júgirtsek, qazir bulǵaqtap boıjetkenderdiń 30 paıyzy, tepse temir úzetin azamattardyń 40 paıyzy kók etikti kezikpeı, kón etiktini mensinbeı, otaý qurmaı, shańyraq kótermeı júr.
Pikir • Keshe
Kúni keshe jarııalanǵan Konstıtýsııa jobasy qoǵam arasynda qyzý talqylanyp jatyr. Jelide jazylyp, aıtylyp jatqannyń kópshiligi rııasyz janashyrlyqpen jasalǵan azamattyq ustanymnyń kórinisi dep bilemin ári bul oń qubylys. Memlekettiń irgesin kesteleıtin Negizgi zańnyń azamat ataýlyny beıjaı qaldyrmaǵany zańdylyq.
Qoǵam • Keshe
Jaldamaly turǵyn úı naryǵy: baǵa men boljam
Byltyr elimizde turǵyn úıdi jalǵa alý baǵasy resmı ınflıasııa deńgeıimen qatar ósti. Onyń basty sebebi jurtshylyqqa beriletin ıpotekalyq nesıeniń shektelýi boldy. Bazalyq mólsherleme kóterilip, bankter birinen keıin biri ıpotekalyq baǵdarlamany toqtata bastaǵannan keıin halyq páter satyp alýdy tıimsiz kórip, amalsyz jaldamaly páterlerdi jaǵalaı bastady. Al suranystyń kúrt ósýi naryqtaǵy arendalyq segmenttiń baǵasyn sharyqtatyp jiberdi.
Ata zań • Keshe
Halyq nazaryna usynylǵan jańa Konstıtýsııa jobasynda aıtylǵan aýqymdy bastamalarǵa elimizdegi saıası partııalar ún qosyp jatyr. Olar árbir ózgeristiń artynda eldiń taǵdyry men bolashaǵy turǵanyn atap ótti. Sondyqtan bul talqylaýǵa árbir azamat atsalysýǵa tıis.
Ekonomıka • Keshe
О́tken jyly 873 500 gektarǵa maıly daqyl tuqymyn ekken óńir dıqandary ortasha eseppen gektaryna 10 sentnerden ónim alyp, 900 myń tonnaǵa jýyq maıly daqyl jınady. Oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń mamandary bul kórsetkish 2024 jylmen salystyrǵanda, bir jarym ese joǵary deıdi.
Saıasat • Keshe
Jańa Konstıtýsııa jobasy jarııalanǵan kúni Májiliste «Amanat» partııasy fraksııasynyń jıyny ótip, depýtattar memlekettiń aldaǵy ýaqytta ornyqty damýy men qoǵamdy uıystyrýdaǵy bul qujattyń tarıhı mańyzyn áńgime arqaýyna aınaldyrdy. Fraksııa Negizgi zań jobasyna tolyq qoldaý bildirip, ony túsindirýge, qoǵamdyq talqylaýǵa belsendi qatysýǵa daıyn ekenin málimdedi.
Tulǵa • Keshe
Sheraǵańnyń qalamgerlik qazynasy
2 aqpan – Ulttyq baspasóz kúni «Qazaq gazetteri» seriktestigi men Ulttyq arhıv kórnekti jazýshy, birtýar redaktor Sherhan Murtazanyń jeke qoljazbalary men qundy qujattary qorynyń ashylýyna oraı dóńgelek ústel ótkizdi.
Pikir • Keshe
Ornyqty joldyń zańdyq temirqazyǵy
Babalarymyz jaýmen qansha alysyp ótse de, óziniń zańy men tártiptik júıesi yqylym zamannan qalyptasqan elmiz. Zań men tártip joq jerde memleket turmaq, otbasyn qurýdyń ózi múmkin emes. Urpaqtan-urpaqqa jetken «Esim hannyń eski joly», «Qasym hannyń qasqa joly», «Jeti jarǵy» zańdary men bıler keńesiniń sheshimderi kóshpeli qazaq dalasynda quqyqtyq-saıası júıeniń negizin qalady. Kúltóbeniń basynda kúnde keńes erikkennen ótken emes.
Bilim • Keshe
Túrkistan oblysynyń shalǵaı aýyldarynda bilim alyp jatqan oqýshylar respýblıkalyq ǵylymı jobalar baıqaýyna qatysyp, zamanaýı máselelerge ún qosa izdenimpazdyǵyn tanytyp keledi. Aýyl mektepterindegi oqýshylardyń qalalyq qurdastarymen qatar básekege túsýi – bilim sapasy men aqparatqa qoljetimdiliktiń artyp kele jatqanyn bildiredi. Oqý-aǵartý mınıstrliginiń habarlaýynsha, qala jáne aýyl mektepteri arasyndaǵy alshaqtyqty azaıtýǵa, sondaı-aq balalarǵa bilim men tárbıe berý úshin jaıly jaǵdaı jasaýǵa, materıaldyq-tehnıkalyq bazany kúsheıtýge baǵyttalǵan jumystardyń nátıjesinde elimiz boıynsha 1,1 mln-nan astam oqýshynyń bilim alý jaǵdaıy jaqsarǵan.
Pikir • Keshe
Sáýlet qundylyqpen ushtassa...
Ár eldiń tarıhy, mádenıeti, salt-dástúri ulttyq qundylyqtaryn quraıdy. «Bulardy urpaqtan-urpaqqa mura qylyp qaldyrý kerek, baǵalaý kerek, saqtaý kerek, qıratpaý kerek...», dep jıi aıtamyz. Alaıda joǵaryda atalǵan qundylyqtarymyz ulttyq ıdeıamen nege qabyspaıdy?
Ekologııa • Keshe
Tútinge tunshyqqan shahar: Megapolıstiń ekologııalyq ahýaly qashan túzeledi?
Almaty – álemdegi eń sulý ári erekshe shaharlardyń biri ekeni daýsyz. Eger siz osy qalanyń turǵyny bolsańyz, ári ketse 20 mınýtta taý bókterine jetip, tabıǵat aıasynda tynystaı alasyz. Megapolıstiń táji ispetti Medeý muz aıdyny, Shymbulaq shyńy, aspanmen astasqan aspaly joldar men ásem kýrorttar... Tómen tússeńiz – tarıhı teatrlar, murajaılar men gúl kómkergen saıabaqtar kóz qýantady. О́kinishke qaraı, búginde osy sulýlyqtyń barlyǵyn qoıý kók tútin kólegeılep tur.
Qoǵam • Keshe
Keıingi 9 jylda Pavlodar oblysyna 5726 qandasymyz kóship kelgen. Olardyń barlyǵyna tıisti tólemder men kómek túrleri kórsetilgen. Qandastardyń deni Qytaı, Túrikmenstan, Mońǵolııa, О́zbekstan, Reseı, t.b. memleketterden qonys aýdarǵan.
Talbesik • Keshe
Ertis ózeniniń qaýmaly men ormandy jerlerde shamamen 5 myńǵa jýyq elik tirkelgen. Ormanshylar túz taǵylary adam men kólikten úrke qoımaıtynyn aıtady.
Aımaqtar • Keshe
Shıeli aýdanyndaǵy Eńbekshi aýyldyq okrýginde qýattylyǵy 40 MVt kún elektr stansasy iske qosyldy. «Tesıs» JShS men qytaılyq «Hýadııan Qazaqstan Enerdjı» kompanııasy birlese júzege asyrǵan joba quny 11 mlrd 500 mln teńge.
Aımaqtar • Keshe
Atyraý oblysynda kóligine gaz quıatyn júrgizýshiler qatary kóbeıip keledi. Máselen, 2024 jyly gaz paıdalanatyn kólikter sany 20 myńǵa, byltyr 27 myńǵa jetken. Bıyl mundaı kólikterdiń sany 30 myńnan asýy múmkin. Bul óńirde gazǵa suranysty arttyryp, tapshylyq týdyrmaı ma?
Taǵzym • Keshe
Qazaq kúı óneriniń shamshyraǵy, uly kompozıtor, halyq kúıshisi Dına Nurpeıisovanyń 165 jyldyǵyna oraı E.Rahmadıev atyndaǵy memlekettik akademııalyq fılarmonııada «Kúı anasy – Dına» atty óner keshi ótti. Fılarmonııanyń kameralyq zaly lyq toldy. Halyqtyń taǵdyryn dombyranyń qos ishegine syıdyrǵan kúı anasyna degen ózgeshe qurmetin osydan-aq ańǵarǵandaımyz.
Ǵalam ǵajaptary • Keshe
Ilon Maskke tıesili «Neuralink» kompanııasy bıyl «Blindsight» atty jańa mı ımplantyn klınıkalyq synaqtan ótkizetinin málimdedi.
Bilim • Keshe
Qorshaǵan ortany qorǵaý – búgingi qoǵam aldyndaǵy eń ózekti mindettiń biri. Bul baǵytta tek ǵalymdar men ekologter ǵana emes, jas býyn ókilderi de tyń ıdeıalarymen úles qosyp keledi. Sonyń jarqyn dáleli – almatylyq 10-synyp oqýshysy Móldir Kenjebaıdyń ekologııaǵa zııany joq bıopaket oılap tabýy.
Tennıs • Keshe
Elena Rybakınanyń tolaıym tabysy
Eki aptaǵa jýyq ýaqyt boıy tórtkúl dúnıe jankúıerleri tamsana tamashalaǵan Aýstralııanyń ashyq birinshiligi óz máresine jetti. Elimiz úshin osy dúbirli doda sátti aıaqtaldy dep aıtýǵa tolyq negiz bar. Sebebi Melbýrnde Elena Rybakına bas júldeni oljalasa, Anna Danılına fınalda ǵana utyldy. Al Zańǵar Nurlanuly jartylaı fınalǵa deıin jetti.
Mektep • Keshe
Tozyǵy jetken mektepter jóndeledi
Memleket tarapynan aǵartýshy salaǵa aıryqsha qoldaý kórsetilip, qomaqty qarajat bólingenine qaramastan, Jambyl oblysynda áli kúnge deıin 1 apatty jáne 11 tozyǵy jetken, 17 oqýshy orny tapshylyǵy bar bilim ordasy tirkelgen. Toz-tozy shyqqan bilim ordasy shalǵaıdaǵy Moıynqum aýdanyna qarasty Kúshaman aýylynda ornalasqan.
Aımaqtar • Keshe
Taldyqorǵan qalasy keıingi jyldary qarqyndy damý jolyna tústi. Aldaǵy jyldary qosymsha 3 shaǵyn aýdannyń irgesi qalanady. Jańa mektepter men medısına mekemeleri ashylady. Qala ekonomıkasynda turaqty ósim saqtalǵan. Máselen, ótken jyly bul kórsetkish 107%-dy qurady.
Sport • Keshe
Reseıdiń Krasnoıarsk qalasynda Ivan Iаrygın memorıaly aıaqtaldy. Birinshi bolyp bozkilemge shyqqan elimizdiń erkin kúres sheberleri tegis utyldy. Burymdylar básekesinde Laýra Álmaǵanbetova (52 kg) fınalǵa deıin jetip, jergilikti sportshy Aleksandra Skırenkoǵa jol berdi. Vıktorııa Hýsaınovanyń (59 kg) da sheshýshi tusta Reseı ókili Svetlana Lıpatovaǵa áli jetpedi. Barlyq qarsylasyn sypyra utqan Jámılá Baqbergenova (72 kg) altynnan alqa taqty. Fınalda ol mońǵolııalyq Bolrtýngalag Zorıgti jeńdi.
Ǵalam ǵajaptary • Keshe
Mektep tabaldyryǵyn alǵash attaǵan balalardyń shamamen úshten biri kitapty qalaı qoldanýdy bilmeıtini anyqtaldy. Muǵalimderdiń aıtýynsha, keıbir oqýshylar kitap betin paraqtaýdyń ornyna ony smartfon ekrany sııaqty sıpap, basyp kórip, odan jaýap kútedi.
Kásipker • Keshe
Kómirmen kómkerilgen áshekeıler
Qaraǵandylyq dızaıner Olga Seller Kenshiler astanasynyń brendine aınalǵan kómirden zergerlik buıymdar jasaıdy. Sheberdiń kóz tartar týyndylaryn halyqaralyq sarapshylar joǵary baǵalap keledi.
Teatr • Keshe
Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq opera jáne balet teatrynda «Abaı» operasynyń jańartylǵan nusqasynyń premerasy ótti. Seksen jyldan astam ýaqyt boıy bul shyǵarma ulttyq opera óneriniń jaýhary ári teatrdyń aıryqsha bet-beınesine aınalyp úlgerdi.
