Suhbat • 01 Shilde, 2025
Ulttyq korpýs – qazaq tiliniń sandyq jadysy
Jahandy qyzyqtyrǵan jasandy ıntellektiniń qarqyny kúnnen-kúnge kúsheıip keledi. Mátin jazýdyń qyr-syryn meılinshe meńgergen, suraǵanyńdy lezde taýyp beretin, tipti jaramsyz degen shyǵarmanyń ózin bar qatesinen aryltyp, minsiz qalypqa túsire alatyn «ChatGPT» syndy baǵdarlamalar halyqtyń qajetine jarap-aq tur. Alaıda jasandy zerdeniń qazaqshaǵa jetik bolýynyń bir tetigi – ulttyq korpýs. О́ıtkeni tildik modelderdi JI adamdar sekildi ómirden úırenbeıdi, olardy mátin arqyly oqytady. Iаǵnı jasandy ıntellekt qazaq tiliniń grammatıkasyn, leksıkasyn, stıldik erekshelikterin osy korpýs arqyly meńgeredi. Árıne, bul – ulttyq korpýstyń kóp qyrynyń bir túri. Al onyń taǵy qandaı ıgiligi bar? Qalaı qoldanýǵa bolady? Álemdik korpýstar qaı deńgeıde? Osy suraqtarǵa jaýap alý maqsatynda fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty, qaýymdastyrylǵan professor Nurlyhan Aıtovamen suhbattasqan edik.
Aımaqtar • 01 Shilde, 2025
Syrt kóz – synshy. Alǵash Alash shaharyna kelgende kósheniń shańynan kóz asha almaıtyn edik. Oblys ortalyǵynyń tazalyǵyna jaýaptylardy óńir basshysy da aıamaı synǵa aldy. Nátıjesinde, qazir tek Semeı qalasy ǵana emes, óńirdiń de óńi kire bastaǵany seziledi.
Másele • 01 Shilde, 2025
«Bylqyldaq» Ertisti búldirmese ıgi...
«Bylqyldaq» kólinde jınalǵan synaptyń Ertis ózeniniń sýymen aralasyp ketý yqtımaldylyǵy týraly mamandar talaı márte eskertken. Soǵan oraı aýmaq óńirdegi ekologııalyq ózekti máseleniń birine aınalyp tur.
Talbesik • 01 Shilde, 2025
Kógaldandyrý jumysy aıasynda bıyl óńirde 120 myń kóshet otyrǵyzyldy. Bul – aımaqtyń abattanýyna, tabıǵatty qorǵaýǵa bastaıtyn aýqymdy jumystardyń biri. Búginde turǵyndar ózi turatyn aýlany jasyl-jelekke oraýdy qyzý qolǵa alyp jatyr. Aıtalyq, Kóksý aýdanynda jalǵyz ózi aýylynda 8 myń túp kókterek kóshetin otyrǵyzǵan turǵyn bar. Ol on bes jyldan beri osy ıgilikti ispen aınalysyp keledi.
Ǵalam ǵajaptary • 01 Shilde, 2025
Taza sý tússiz bolady. Alaıda teńizdiń, muhıttyń kók bolyp kórinýiniń óz syry bar.
