О́ner • 22 Tamyz, 2024

Oıatý

Mýzykatanýshy emespiz. Tarıhynan da az-kem habarymyz bolmasa, tolyq bile bermeımiz. Biz tek tyńdarmanbyz. Sulý qyzdyń qabaǵyn kerim qylyp kergenindeı, ezý tartqanyndaı áserge qaldyratyn ánderge ǵashyqpyz. Al ondaı ánderdi naqyshyna keltirip oryndaıtyndardyń aldynda bas ıemiz. Án júrektiń terbelisinen týady. О́zge júrekterdi osy terbelis jıiligine salady. Sondaı terbelis týdyra alatyn Serjan Musaıyn men Dáýrenbek Árken – kúlli qazaq dalasynyń baǵa jetpes qazynasy.

Pikir • 22 Tamyz, 2024

Jasandy ıntellektini meńgerý mańyzdy

Búgingi kúnniń bas­ty taqy­ryby – jasandy ıntellekt. Mıchıgan memlekettik ýnı­versıteti­niń professory Hart­man Dýglas «qatty asyq­pańyzdar» dep jatyr. Iаǵnı bul teh­nologııalardy birden emes, bir­tindep meńgergen jón deıdi. Biraq meniń oıymsha asyqpasqa bolmaıdy. О́ıtkeni kóshten qalmaýymyz kerek. Jasandy ıntellekt turǵanda burynǵy júıemen júre berý – bul ushaq bar kezde jaıaý júrgen sııaqty ǵoı. Sondyqtan jasandy zerdeni shuǵyl túrde meńgerip, bilim salasyna engizý qajet.

Talbesik • 22 Tamyz, 2024

Ekologııalyq saýat álippesi

Tabıǵı baılyqtardyń sarqylyp, qor­shaǵan ortanyń lastanyp bara jatqanyn qaperge alsaq, halyqtyń ekologııalyq saýatyn arttyrý máselesinen aınalyp ótpeımiz. Eldiń kórse kóz toımaıtyn alýan tabıǵatyn, biregeı ekojúıelerin, baı florasy men faýnasyn saqtaý – barshaǵa ortaq, mańyzdy mindet. Osy tusta biz el arasynda ekologııalyq máde­nıetti qalyptastyrýǵa negiz bola­tyn komponentterdiń keıbir nusqalaryn atap ótkendi jón kórdik.

Taǵzym • 21 Tamyz, 2024

Eńbegi adal, jany izgi tulǵa edi

Adal eńbegimen eldiń qur­metine bólenip, halqynyń júrek tórinen erekshe oryn alǵan Súıin­dik Baıkenulymen 1972 jyl­dan 1992 jylǵa deıin «Je­ńis» keńsharynda qyz­met­tes boldym. Ol kisi keńshar dırektory, men ká­sipodaq uıymy tóraǵasy qyzmetin at­qardym. Sú­ıin­dik Baı­­kenuly ujym­dy bas­­qarýdaǵy iskerlik, uıymdas­­tyrýshylyq qa­bi­l­e­timen, adal eńbegi­men ha­lyqqa qadirli bolyp, aby­roıly qyzmet atqardy.

Zerde • 21 Tamyz, 2024

Artyna óshpes iz qaldyrǵan

Tildiń paıda bolý, damý joly úderisin tanyp, zerttep-zerdeleýde sóz­dikter men túsindirme sózdikter basty qural bolady. Sondaı-aq til ult-ulystyń qaýymdyq ortaq psıhologııasyn qa­lyptastyrady. Qys­qasy, til ult úshin or­taq dil ispettes. Osy qa­ǵıdany berik ustanǵan Júsip Balasaǵun, Mahmud Qashqarı, Ahmet Iаsaýı syndy ǵulamalar shy­ǵar­ma­laryn túrki tilinde jazyp, túrki tilin jańa beles­ke kóterdi.

Tulǵa • 21 Tamyz, 2024

Beıimbettiń «Shapaıy»

1925 jyldan 1937 jylǵa deıin qazaq, orys, uıǵyr tilderindegi 66 kitapta avtorlyq quqyǵy saq­tal­ǵan Beıimbet Maılınnen kólemdi de kórnekti kóp mura qaldy. Qazir jınaqtan-jınaqqa aýysyp júrgen júzge tarta poezııalyq týyndysy, qyryq­shaqty kórkem áńgimesi, tanymal birneshe povesi men romany, on beske jýyq pesasy, eki júzge jýyq jýrnalıstik eńbegi belgili. Al belgisizderi qanshama?«Qazyǵurt» baspasy shyǵarǵan kóptomdyq shyǵarmalar jınaǵyna kirmegen, kezinde qolǵa túspegen, izdep taba almaǵan, áli de izdestirilip kele jatqan eńbekteri bar. Sonyń biri – oqyrman nazaryna usynylyp otyrǵan tómendegi áńgime.

Qoǵam • 21 Tamyz, 2024

Psıhologııa ınstıtýtynyń qajettiligi

Keıingi jyldary jastar arasynda zııandy ádetterdiń beleń alýy, onyń ishinde nashaqorlyq, veıp, nasybaı, lýdomanııa, turmystyq zorlyq-zombylyq, býllıng jáne agressııa sekildi problemalar qoǵamǵa, otbasy qundylyǵyna qaýip tóndirip tur. Bul týraly Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Ulttyq quryltaıdyń Atyraýda ótken úshinshi otyrysynda basa aıtty.

Taǵzym • 20 Tamyz, 2024

Áke amanatyna syzat túspeıdi

El irgesi buzylmaı, tynyshtyqta beıbit ómir súrýdiń ózi – adamzat úshin úlken baqyt. Osyndaı shadyman shattyǵy mol ómir syılaǵan ardagerlerdiń qaharmandyǵyna árdaıym bas ıip, taǵzym etemiz. Tarıhtyń enshisine ketken Ekinshi dúnıejúzilik soǵysqa bizdiń ákemiz Uzaq Ahmetov te qatysty.

Energetıka • 20 Tamyz, 2024

Qazaqstan AES salý barysynda óziniń ıadrolyq otynyna senedi

Qazaqstan — ıadrolyq otyn shyǵaratyn az elderdiń biri. Otyndy otandyq birinshi AES salýǵa qoldaný josparlanyp otyr. Bul týraly «Qazaqstandyq atom elektr stansalary» AQ dırektory Tımýr Jantıkın Qazaqstanda AES salý máseleleri boıynsha búgin Astanada ótip jatqan jarııa talqylaý barysynda málimdedi.

Aımaqtar • 20 Tamyz, 2024

Túgisken túletken túlekter

О́tkendi oılasam, Sary­arqa, ondaǵy qyz-qyz qaı­naǵan tirshilik, kónekóz qarııalardyń beınesi kóz aldyma keledi de turady. Zymyraǵan ýaqyt-aı, ólkede týyp, esimi tarıhta qalǵan jaqsy-jaısańdar, respýblıkaǵa tanylǵan adal eńbekkeshter de kóp bolyp edi. Osyndaı oılar, qaltqysyz sátter qolyma qalam aldyrdy.