Rýhanııat • 27 Qyrkúıek, 2024
Aǵaıyndy Grımmder qazaqtan ertegi «urlaǵan» ba?
Sonaý 1968 jyly Nyıý-Iorkta «Stories of Steppes», ıaǵnı, «Dala ertegileri» atty kitap amerıkalyq jazýshy, zertteýshi ǵalym Merı Loý Maseıdiń avtorlyǵymen basylyp shyǵypty. Atalǵan kitapqa qazaqtyń 19 ertegisi enip, Amerıka jurtshylyǵyna keńinen taraǵan.
Basylym • 26 Qyrkúıek, 2024
О́ner darynynyń erekshe kitaby
«Ǵasyrlar boıy mýzykadaǵy dramalyq jańa ıdeıalar men formalardyń paıda bolýy týraly qyzyqty málimetter osy kitapta dep oılaımyn...». Bul fızıka salasy boıynsha 2004 jylǵy Nobel syılyǵynyń laýreaty Devıd Polıtserdiń qazaq mýzykanty Rahat-Bı Ábdisaǵınniń jaqynda ǵana Germanııanyń «Springer» baspasynan jaryq kórgen «Kvanttyq mehanıkalar jáne Avand-Gardtyq mýzyka» atty sý jańa kitabynyń muqabasyna jazǵan sózi.
Basylym • 25 Qyrkúıek, 2024
«The New York Times»: Áýezovke qazanama qalaı berildi?
Sonymen, siz Vashıngton qalasyndaǵy úlken kitaphananyń biri – Gelman kitaphanasynda otyrsyz. Jaı otyrmaı, AQSh syndy alpaýyt eldiń gazeti men jýrnaly qalaı shyǵady eken, olar neni jazyp, oqyrmanyna qandaı rýhanı azyq beredi eken degen suraqtarǵa jaýap izdeısiz. Ádettegideı, alyp Amerıkada mańyzdy da keń taralatyn gazettiń biri – «The New York Times». Osy gazettiń burynǵy sandaryn paraqtap otyryp, «ishinde Qazaq, Qazaqstan týraly ne bar eken?» degen oı da mazalaǵany ras.
Tarıh • 12 Sáýir, 2024
Amerıkalyq ınjener Nelson Fell qazaq dalasy týraly ne jazdy?
«Sultan Jáńgirdiń tórt myń jylqysy bar, Jumabek sultanda eki myń, al Adam baıda úsh myń jylqy bar, al siz bes-aq jylqym bar deısiz! Sonda neshe qoıyńyz bar?» «Meniń qoıym joq», dep jaýap berdim. - Áı!.. Basqa túlikterińiz kóp bolar? - «Eki sıyrym bar», dedim».
Zerde • 29 Aqpan, 2024
Myna jumyr jer betinde qanshama halyq ómir súrse, sonshama tarıh altyn áriptermen jazyldy. Mańyzdysy, kimniń tarıhy qalaı jazyldy, ýaqyt kemesi ony asaý aǵystar men bula bulqynystardan qalaı aman-esen alyp ótti degen uly saýalǵa kelip tireledi. Qalaı desek te, óz tarıhy men mádenıeti úshin kókiregin maqtanysh kerneıtin halyqtyń biri qazaq ekeni ras. Qadaý-qadaý ǵasyrlardan óz enshisin alyp, dalasynyń baılyǵyn, mádenıeti pen dástúriniń ózgesheligin, óleńi men jyrynyń ómirsheńdigin murat tutty. Áne, sonyń nátıjesinde artynda ushan-teńiz muralar qaldy.
Suhbat • 28 Aqpan, 2024
Izabel ALENDE, jazýshy: Kitaptarym 77 mıllıon danamen satyldy
Ol bala jasynda ońashalyqty qalap, Shekspırdiń kitaptaryn oqyp ósipti. О́mirdiń san qatparly syryna, ǵajaıyp álemniń ózgeshe qubylystaryna erte qyzyqqan ol keıin óse kele magııalyq realızm stılinde qalam terbeıtin úlken jazýshy boldy. Chılıdiń ádebıettegi Sholpan juldyzy atanǵan Izabel Alende bir ǵana «Rýhtar úıi» atty romanymen álemge tanyldy. Romannan saıası astar izdegen onyń týǵan eli atalǵan shyǵarmany basyp shyǵarýǵa tyıym saldy, tipti sol tusta ózge ıspan tildi elder de Izabel Alendeniń esiminen at-tonyn ala qashty. Bul kúnderi Kalıfornııada turyp jatqan oǵan suhbat alý oıymyz bar ekenin aıtyp habarlasqanymyzda, tuńǵysh ret qazaq jýrnalısine suhbat berip otyrǵanyn aıtyp, kelisim berdi.
Tarıh • 15 Aqpan, 2024
О́tken ǵasyrdyń 40-jyldarynda arnaıy Qazaqstanǵa kelgen Ýıllııam jáne Zelda Koýtester birigip jazǵan kitabynda buryn jarııalanbaǵan kombaıynshy qazaq qyzynyń sýretin jarııa etedi. Sýrettiń astynda «Qyzyl kombınat» keńsharyndaǵy qazaq áıeli Qudııash Ábnımasova» degen aǵylshynsha túsindirme berilgen.
Zerde • 07 Aqpan, 2024
Jambyldyń bir sýreti Amerıkadan tabyldy
AQSh astanasyna oqýǵa kelgeli meniń eń kóp baratyn jerim – qaladaǵy úlken kitaphanalar. Osy saparǵa attanǵandaǵy maqsatym boıynsha kitaphanalar men arhıvterden qazaq týraly derekter izdeýden jalyqpaımyn, nátıjesi de jaman emes. Nebári úsh aıda halqymyz týraly derekteri bar jıyrmadan astam kóne kitap pen sýret qorjynyma tústi.
Rýhanııat • 07 Qarasha, 2023
Úndi qaıratkeri Qazaqstan týraly ne jazdy?
Keıde aına-tarıhtyń betin súrtken saıyn onyń ar jaǵynan ótken dáýirdegi alýan túrli oqıǵa, tarıhı shyndyqtar, tipti zamannyń aǵysyna tótep berip, óz eńbegimen el jadynda qalǵan tulǵalar týraly derekter kezdesedi. Sol úshin de keshegi kúnniń oqymystysynyń biri Henrı Glassı: «Tarıh – ótken kún ǵana emes, ol qazirgi jıhankezge paıdasy zor belgili bir kózqarasqa ıe karta» dep bekerge aıtpasa kerek. Qalaı desek te, qazaq tarıhy qazǵan saıyn qazynasy qoparylyp shyǵa beretin sarqylmas baılyqqa uqsaıdy. Árıne, tamyry tereń, salty men dástúri bekem eldiń ótken ýaqyttyń enshisinde óz úlesi bolary daýsyz. Otarlyq saıasat qansha jerden buǵalyq salsa da, tarıhty eshkim tunshyqtyra almaıtynyna kóz jetti. «Tarıh suraq qoıa bilgen adamǵa ǵana jaýap beredi». Bul parasatty sózdi osydan bir ǵasyr buryn dúnıege kelgen Hadjo Holborn aıtypty. Onyń bul paıymy óz tarıhyńdy izdeýden jalyqpa degendi aıtyp turǵandaı. Árıne, izdeımiz de. О́tken dáýirge, qyzyl kóz qoǵam men solaqaı saıasatqa bizdiń kóbirek esemiz ketti.
Kitaphana • 04 Qazan, 2023
Álqısa, kúlli álemniń taǵdyry sheshiletin osy alpaýyt shaharǵa kelgeli aınalamyzǵa tańyrqaýmen júrmiz. Typ-tynysh qala, ári-beri tynymsyz aǵylǵan kólikter, aǵy bar, qarasy bar san túrli turǵyndar bári-bári biz úshin ózgeshe. Ásirese adamdardyń júzindegi jylylyq birden seziledi. Biz munda «Bolashaq» baǵdarlamasy aıasynda álemge áıgili Djordj Vashıngton ýnıversıtetine bilim alýǵa keldik. Sonaý 1821 jyly irgetasy qalanǵan bul oqý ordasy búginde aıdaı álemge aty tanylyp úlgergen alyp ýnıversıtet. Bir aptalyq sabaqtan keıin otbasymyzben qalany aralaýǵa shyqtyq. Árıne, eń aldymen ataqty Kongress kitaphanasyn betke aldyq.
