Tarıh • 30 Mamyr, 2023
«Ámirqan bıdaıyǵynda» ne jazylǵan?
Biz búgingi jazbamyzda sulý sózdiń súleıi atanyp, ádebıetimizde oıyp otyryp oryn alǵan uly jazýshy Ǵabıt Músirepovtiń bireý bilse, bireý bilmeıtin alǵashqy kitaby týraly sóz qozǵamaqpyz. Bul kitap «Ámirqan bıdaıyǵy» dep atalady. 1928 jyly Qyzylordadaǵy «Qazaqstan memleket» baspasynan 5000 tırajben basylǵan tanymdyq dúnıesinde jazýshy ne jazdy eken degen saýal týýy, árıne, zańdylyq.
Tehnologııa • 24 Mamyr, 2023
«ChatGPT» ómirimizdi ózgerte ala ma?
Qazir qarqyndy damyp jatqan álemdik tehnologııa kúndelikti ómirimizdiń mańyzdy bóligine aınaldy. Keıingi jyldary paıda bolǵan jańa tehnologııalyq jetistikterdiń biri chat-bottardy damytý ekeni ras. Chat-bottar – paıdalanýshylarymen sóılesýdi ımıtasııalaýǵa arnalǵan kompıýterlik baǵdarlamalar. Bul rette «OpenAI» júıesiniń «ChatGPT» ónimi chat-bottardyń adam ómirin ártúrli jolmen jaqsarta alatynynyń tamasha úlgisi ekenine esh kúmánimiz qalmady.
Ǵylym • 17 Mamyr, 2023
Ekologııa dese, bizdiń esimizge ata-ájelerimizdiń «qustyń uıasyn buzba», «kók shópti julma», «sýdy laılama» sııaqty tárbıe sózderi esimizge túsedi. Saıyn dalada erkin ǵumyr keshken ejelgi babalarymyz «bulaq kórseń, kózin ash» dep urpaqtaryna ekologııalyq máni zor ósıetter qaldyrǵany qazaq halqynyń ejelden tabıǵatpen etene ekenin aıǵaqtaıdy.
Suhbat • 12 Mamyr, 2023
Temirhan Medetbek: Men de «kúndiz otyrmadym, túnde uıyqtamadym»
Ataqty Ýılıam Folkner bir sózinde: «Naǵyz óleń jıyrma alty jasqa deıin ǵana jazylady», depti. Jıyrma alty jas, bylaı qarasań, qysqa ǵana ýaqyt. Al osy folknerlik aksıomany buzyp, ǵumyr boıy óleń jazǵan aqyndar bizdiń ádebıetimizde kóp kezdesedi. Solardyń biri – qalamynan naızaǵaıdyń jarqyly esetin aqyn Temirhan Medetbek. «Kók túrikter sarynymen» qazaq poezııasynda tyńnan túren salǵan aqyn bizge bergen suhbatynda óleńdegi stıli, izdenis joly, qazirgi qoǵamdyq máseleler týraly búkpesiz aıtyp berdi.
Ǵylym • 11 Mamyr, 2023
O zamanda bu zaman aıda ósimdik egilipti degendi estip pe edińiz? Qazirgi jańa ǵylym men tehnıka biz estip kórmegen ǵajaıyptyń bárin jasap jatyr. Sonyń biri – aıǵa ósirilgen ósimdikter.
Ǵylym • 10 Mamyr, 2023
Shyny kerek, qazirgi árbir ǵylymı zertteýge tájirıbe retinde tyshqan jıi qoldanylady. Munyń sebebi nede? Ne úshin tyshqan ǵylymı tájirıbe barysynda «qurbandyqqa» kóp shalynady? Sóıtsek, munyń alýan túrli sebebi bar eken.
Tarıh • 08 Mamyr, 2023
Ataǵy jer jarǵan, qalamgerler «Hem» dep ataǵan Ernest Hemıngýeımen sońǵy ret tildesken kisiniń esimi – Sven Brıkerts. Ol jazýshymen tildesip qalý úshin kóp izdengen, tipti birneshe ret meselesi qaıtqan jýrnalıstiń biri. Ol osy bir suhbat úshin Kenııanyń Keı-Ýestine, Parıjge, Pamplonaǵa barýdan da esh eringen emes. Sosyn olar «Pappı alabuǵasy» atty kishkentaı balyq taǵamdaryn ázirleıtin meıramhanada kezdesýge kelisedi.
Tehnologııa • 04 Mamyr, 2023
Osy jyldyń qańtarynda qoldanysqa enip, tutas álemge tez taralǵan jańa tehnologııalyq ónim ChatGPT (Generative Pre-Trained Transformer) eki-aq aıdyń ishinde 100 mln-nan asa paıdalanýshyny jınady. Osylaısha, osy kúnge deıingi eń jyldam taralǵan qosymshanyń biri atandy. OpenAI-dyń jetildirilgen chat-boty halyqtyń jasandy ıntellektige degen qyzyǵýshylyǵyn arttyrǵany sonsha, ol týraly bilgisi keletin, tipti ony paıdalanyp kórgisi keletinderdiń sany kún saıyn artyp barady. Biraq jańa tehnologııalyq ónimniń qaýipsizdik táýekelderi baryn baıypty túrde oılaǵandar neken-saıaq.
Abaı • 03 Mamyr, 2023
Jýyq jyldardan beri shetelde qazaq mádenıeti ortalyqtary ashylyp, sol arqyly elimizdiń mádenıeti men ádebıetin, salt-dástúrin ózge elderge nasıhattaý, tanystyrý jumystary júrgizilip keledi. Bul ortalyqtardyń birazy tyńǵylyqty túrde halqymyzdyń mádenıetiniń keregesi keńeıýine septigin tıgizip júrgeni anyq. Solardyń biri – AQSh astanasy Vashıngton qalasyndaǵy Abaı ortalyǵy.
Qoǵam • 02 Mamyr, 2023
Jýyq jyldardan beri shetelde qazaq mádenıeti ortalyqtary ashylyp, sol arqyly elimizdiń mádenıeti men ádebıetin, salt-dástúrin ózge elderge nasıhattaý, tanystyrý jumystary júrgizilip keledi.
