Batyrhan SÁRSENHAN
Batyrhan SÁRSENHAN«Egemen Qazaqstan»
373 materıal tabyldy

Qoǵam • 21 Aqpan, 2024

Ańyz aqyn

Fırdoýsı, Saǵdı, Nızamı, Naýaılarmen qatar turatyn túrikmen ádebıetiniń klassıgi Maqtymquly Pyraǵy esimi qazaq balasyna erteden tanys. «Bıik taýlar, bıikpin dep shirenbe, Sen de qulap, jermen-jeksen bolarsyń» degen danalyq ıesiniń dabyly zamanalar kóshimen jańǵyryp keledi.

Ádebıet • 20 Aqpan, 2024

Aqyrǵy sóz aqıqaty

«О́mir men ólim arasy – bir-aq qadam». Bala kúnde «Ata-anam da óle me? Olar ólse, men ne isteımin?» dep qaı­ǵyryp jas tókkenim esimde. Taǵy birde Qudaı dep eles­tetken adamymyzdyń qulap jatqanyn kórip, muń­ǵa batyppyz. Jalǵan dúnıeniń jalqy aqı­qaty ólim desek, uly adam­dardyń ajal aldyn­daǵy aqyrǵy sózi qalaı bol­maq? Ne tolqytty, ne sezindi?

Kıno • 14 Aqpan, 2024

Aınymaǵan Aldar

Asan qaıǵy, Qorqyt ata, Qojanasyr, Aldar kóse obrazy qazaq tanymymen bite qaınasqan. Túgin tartsa maıy shyqqan salqar dala topyraǵynan ón­gen­ qaıbir ańyz da ulttyq kodymyzdy tiriltip, rýhymyzdy qozdatady. Al qa­zaq­­tyń Robın Gýdy, Don Kıhoty sekildi qara halyqtyń soıylyn soǵyp, ádi­­let­sizdikke qarsy aıla etken Aldar kóse beınesi júregimizge jaqyn, kó­ńi­­li­mizge ornyqqan.

Ádebıet • 13 Aqpan, 2024

Qos ǵasyr tartysy

Adamzat órkenıeti ejelgi Grek-Rım mádenıetinen kúsh alyp, orta ǵasyrda ilgeri tuǵyrǵa qol jetkizdi. Biraq dinı ahýaldar, ústem tap pen tómengi tap tartysy, Eýropadaǵy shirkeýler­diń qasań túsinigi ǵylym men mádenıetti oısyratyp baqty. Ile jańa ǵasyr shýaǵy taralyp, túrli oıshyl yqpalymen tuńǵıyq túsinikterdiń tońy jibi­di, azat sana men adamnyń jeke quqy­ǵy alǵa shyqty. Ádebı shy­ǵar­­malar qaýlap ósip, erkin oı qusy kókti sharlady. Endeshe, «peıish pen tozaq aıtysy» degendeı, orta ǵasyr men jańa ǵasyr tartysyna nazar salalyq.

Suhbat • 11 Aqpan, 2024

Álibek Asqarov, jazýshy: «Tereń bilim – kitapta!»

Álibek Asqarov prozasy – oralymdy tilimen, biraz ýaqyt sanańdy sanǵa bóler qoıý atmosferasymen tanys. Jazýshynyń biz baıqaǵan óz bolmysy – kóńildegini kózden uǵar qyraǵy, keń. Jaqynda qalamgermen arnaıy áńgimelesken edik.

Poezııa • 08 Aqpan, 2024

Jumbaq ǵalamshar

Jańa ashylǵan kishi ǵalamshardyń birine 1983 jyly Esenın esimi berilgeni aıqyn. Aqyn ǵalamshary – jan qubylysynyń jaryqshaqtaryna toly tylsym dúnıe. Onda eleýsiz sanalǵan kózge kórinbes, qolǵa ustalmas kıeli uǵymdar juldyzdy tonyn jamylǵan. Alýan túster aıdyny túpki mánge jalǵasyp, túneý bir kúngi tumandaı ýyzdanyp, qaımaqtanyp turady. Endeshe, Muqaǵalı atty jumbaq ǵalamshardyń birneshe shuńǵyl bederine sapar shegelik.

Tanym • 06 Aqpan, 2024

Sýheıl men Gúldirsin

Tarıh aqıqat jaǵynda dúr. Ony burmalamaq nıettiler Altyn Orda tarıhyn bizden tys qaraýǵa talpyndy. Alaıda jalǵandyqta jandy ómir bolmasy anyq. Arab tarıhshysy ál-Omarı ejelgi Ordamyz haqynda: «Erteden bul qypshaqtar eli bolatyn. Keıin tatarlar qypshaqtarmen aralasyp, týystasyp ketti» dep jazady. Qypshaq eliniń taǵy bir dáleli, onyń oǵyz-qypshaq tilinde jazylǵan ádebıeti. Horezmıdiń «Muhabatnamasy», Qutbtyń «Farhad-Shyryny», Dúrbektiń «Júsip-Zylıqasy».

Ádebıet • 31 Qańtar, 2024

Jarasqannyń epıgrammasy

Epıgramma janrynyń alǵashqy sheberleri antıkalyq grektiń Sımonıd Keosskıı, Asklepıad, Meleagr syndy aqyndary bolǵan desedi. Áıgili Baıronnyń aqsúıekterdi syqaq etken shýmaqtary onyń elinen birjola ketýine sebep boldy. Al Baıronǵa eliktegen Pýshkın ýsoıqy epıgrammalary saldarynan japa shegip, talaı márte dýelge tústi.

Ádebıet • 29 Qańtar, 2024

Gılgamesh jáne túrki órkenıeti

Qansha oqysaq ta aıyzymyz qanbas, únemi jańalyq tabar eki dastan bolsa, biri – «Gılgamesh týraly dastan». Altaıdan údere kóshken túrkiniń basy shýmerler dep bol­jaldasaq, dastandaǵy qaharman qos batyr turqy uly dalany eske salady. Tipti qazaq jyrlarymen úndestigi menmundalaıdy.

Ádebıet • 22 Qańtar, 2024

Arylý

Tolstoı bolmysy – árdaıym ilgeri jyljyp otyratyn aǵyn sýdaı kúrdeli qubylys. Danyshpan ómiriniń sońyn sýrettegen Romen Rollan: «Soǵys aıaqtaldy. Ol 82 jylǵa sozyldy jáne Tolstoıdyń ómiri onyń urys alańy boldy» dep túıedi.

Iаndeks.Metrıka