Qazaqstannyń Ankaradaǵy kúnderi erekshe tabyspen ótýde
Anadoly jerinde Qazaq eli men túrik jurtynyń baýyrlastyǵyn aıǵaqtaı túsetin kezekti mańyzdy shara ótip jatyr. Muny uıymdastyrýǵa Qazaqstannyń Túrkııadaǵy elshiligi uıytqy boldy. El men eldi jaqyndastyryp, halyqaralyq qatynastardy ilgeriletýge zor úles qosyp júrgen elshi Janseıit Túımebaevtyń ózindik qoltańbasy taǵy da kórindi. Eki kún boıy túrik aǵaıyndar bizdiń kúmbirlegen kúılerimizdi, dástúrli ánderimizdi tyńdap, myń buralǵan bıimizdi tamashalady. Olar ónerpazdarymyzdy qoshemetteýden jalyqqan joq. Alǵashqy kúni «Adyrna» folklorlyq-etnografııalyq ansambli men «Altynaı» memlekettik halyqtyq bı ansambli óner kórsetti. Jergilikti halyqtyń qazaq jerinen kelgen ónerpazdarǵa yqylasy aıryqsha boldy.
Budan soń Qazaqstan kúnderi Ankaranyń Kechıoren aýdanynda jalǵasty. Qazaq ónerpazdary on myńǵa tarta adam jıylatyn alańda konsert qoıdy. Túrikter osy konsertten de keremet áser alǵanyn jasyrmady.
Qazaqqa o bastan búıregi buryp turatyn túrikter jolynan jańylǵan joq. Osynaý kúnder aıasynda Ankarada qazaqtyń aqıyq aqyny Súıinbaı Aronulynyń músini ornatyldy. Ol Kechıoren shaǵyn aýdanynda byltyr ashylǵan Súıinbaı saıabaǵyna qonys tepti. Bul sharaǵa dıplomatııalyq ókildikter basshylary, ákimdik qyzmetkerleri, qazaq jáne túrik zııalylary, elden kelgen Súıinbaı aqynnyń urpaqtary qatysty. Olar eskertkishke gúl shoqtaryn qoıdy, aqyn rýhyna quran baǵyshtady. Bıýstiń bıiktigi eki metrden asady. Bul týyndynyń avtory – belgili músinshi Nurǵalym Isabaev. Shara barysynda Súıinbaıdyń óleń-jyrlary oryndaldy. Ankaranyń Kechıoren aýdanynyń ákimi Mustafa Ak óz sózinde:
– Túrik áleminiń ortaq tulǵasy Súıinbaı Aronulyna meniń qurmetim aıryqsha. Ol óz ǵumyryn jurtynyń bereke-birligi men yntymaǵyna arnaǵan aqyn. Byltyr onyń týǵanyna 200 jyl tolý qurmetine aýdannyń eń kórikti jerinen saıabaq ashqanbyz. Endi eskertkishin ornattyq. Bul qadam qazaq pen túriktiń baýyrlastyǵyn bekite túsedi, – dedi.
Sóıtip, Súıinbaı músini Ankara tórinde ornyqqan qazaqtyń tanymal tulǵalaryna qoıylǵan birqatar eskertkishterdiń qataryn tolyqtyrdy.
Túrik jerinde ótip jatqan Qazaqstan kúnderi aıasynda «Meniń pirim – Súıinbaı, Sóz sóılemen syıynbaı!» dep jyrlaǵan Jambyl Jabaevtyń 170 jyldyǵy toılanýda. Ankarada jyr alybynyń mereıtoıyna oraı halyqaralyq konferensııa uıymdastyrylyp, merekelik konsert qoıyldy. «Adyrna» men «Altynaı» ansamblderi bul joly da babynda ekenin tanytty. Jambyl shyǵarmashylyǵymen birshama tanystyǵy bar Djemıle Kynadjy degen ǵalym bylaı dedi:
– Bizdiń Anadolyda Pirsultan Abdal degen aqyn bar. Jambyl men sol aqynnyń óleńderinen úılesimdiliktiń mysaldaryn kóptep kezdestirdim. Bul shyǵarmalardyń ishki rýhanı baılanysy ańǵarylyp turady. Ekeýi de poezııalyq qýaty myqty aqyn. Ekeýi de halyqqa qamqor bolǵan shaıyrlar. Ekeýi de eldiń óz tilimen jyrlaıdy.
Túrik baýyrlardyń yqylasyn kórgen qazaqstandyqtar da aıanyp qalǵan joq. Olar sharany uıymdastyrǵan aýdannyń ákimine shapan jaýyp, aqynnyń portretin syıǵa tartty. Almaty oblysynan kelgen delegasııa quramynda oblys ákiminiń orynbasary Baqtııar О́nerbaev, memleket jáne qoǵam qaıratkeri Shámsha Berkimbaeva, belgili jazýshy, «Qazaq ádebıeti» gazetiniń bas redaktory Jumabaı Shashtaıuly, Súıinbaı aqynnyń urpaǵy Ǵabıt Sadyrbaev jáne basqalar bar.
Túrik jurtynyń qazaq tulǵalaryn ulyqtaýy munymen ǵana shektelmeıtin sııaqty. Ankaranyń Kechıoren aýdanynyń ákimshiligi kelesi jyly Jambyl aqynǵa arnap eskertkish ashýdy kózdep otyr. Soǵan qaraǵanda «Syı qylsań, sypyra qyl» degen naqyl sóz túrik baýyrlarǵa da jat emes bolýy kerek.
Albına ÁShIM,
«Egemen Qazaqstan» –
Ankaradan
ANKARA