Oral onkologııa ortalyǵy halyqaralyq standarttarǵa saı

Búgingi kún tek bir aımaqtyń ǵana emes, so­nymen birge, res­pýb­lıkanyń onkologııalyq emdeý júıesindegi este qalatyn tarıhı kún­der­diń biri bolyp qal­maq. Oral qalasyn­da­ǵy sáni men sáýleti kelisken jańa záýlim on­kolo­gııa­lyq ortalyq­tyń ashylý rásimi kezinde Qazaq onkologııa jáne radıologııa ǵylymı-zert­teý ıns­tıtýtynyń dırektory, medısına ǵylymdarynyń dok­tory, akademık Jetkergen Ar­zyqu­lov osylaı dep málimdedi. Bu­dan ári ol respýblıkada teń­desi, balamasy joq jańa emdeý orny oblys onkologtarynyń barlyq kúsh-jigeri men kásibı sheberlikterin úılestire ala­tyn ortalyq bola alatyny jóninde oı sabaqtady. Elbasy óziniń bıylǵy Jol­daýynda aýrýdyń aldyn alý men profılaktıkalyq jumystardy saýatty uıymdastyrý jóninde Úki­met pen densaýlyq saqtaý ve­domstvosynyń aldyna asa ja­ýap­ty mindetter qoıdy. Adam óli­min tómendetýge aparatyn jol­dyń basy bul. О́lim kóp jaǵdaıda onkologııalyq aýrý­lar­dyń asqy­nyp ketýinen or­yn ala­tyny belgili. Al mundaı toptaǵy dert­ter­diń aldyn alý­ǵa bolatyny buǵan deıin ál­em­dik me­dısına tájirı­be­sinde to­lyq dá­lel­­dengen. Iаǵnı, qa­terli isikter erte satysynda anyq­tal­sa, adam ómi­rine eshqan­daı qaýip týǵyzbaıdy. Oralda ashylǵan onkolo­gııa­lyq ortalyqtyń eń basty ar­tyq­shy­lyǵy osynda. Mundaǵy ha­lyq­aralyq standarttarǵa saı jańa medısınalyq qondyrǵy­lar adam ómirine qaýipti keseldi erte sa­tysynda anyqtaýǵa múmkindik beredi. Onkolog ma­mandardyń má­lim­deýinshe, mun­da qoıylǵan bir­qatar sandyq apparattardy eldiń ózge óńir­lerinen kezdestire al­maı­syz. Solardyń biri – qolǵa baıqala bermeıtin áıelderdiń sút  bezderin­degi isikterdi anyqtaýǵa, son­daı-aq qaterli keselderdiń ózge túrlerine zertteý júrgizgen kez­de de qatelik jibermeıtin qon­dyrǵy. Onkologııalyq aýrýlar­dy emdeý kezinde ota jasaýmen birge, hımııalyq jáne sáýlemen emdeý tásilderi qoldanylady. Or­ta­lyq­ta osy emdeý túrle­ri­niń jańa múmkindikterin paıda­la­nýǵa da barlyq jaǵdaılar bar. – Medısına mekemelerinde atalǵan aýrýlardy emdep shyq­qannan keıin, kóp jaǵdaılarda olardy odan ári saýyqtyrý má­se­leleri shetqaqpaı, qaǵabe­ris­teý qalyp kelgenin de ashyq aı­týǵa týra keledi. Iаǵnı, ol  emnen keıingi psıholo­gııa­lyq áser etý men yqpal jasaý tásilderi bolmaq. Oral onkologııalyq or­talyǵyn­da­ǵy­ ondaǵan oryndar osy­ǵan ar­nalǵan. Bul – óte qajet shara. Mundaı jaǵ­daıda em nátıjesi eki esege deıin ar­tady, – dedi gazet tilshisine el­diń bas onko­logy J.Arzyqulov.  – Jańa ortalyqta emdeý men saý­yqtyrýǵa qajetti barlyq jaǵ­daılar bar eken.  Biz, respýblıka onkologtary rak aý­rý­la­ryn erte satyda anyqtaý baǵ­dar­lamasyn qol­ǵa alyp otyr­myz. Bul isterdiń túkpi nátı­je­leri 2015 jylǵa deıin kórinis ta­býǵa tıis. Buǵan oraldyq on­ko­logtardyń tolyq múmkindik­teri bar. Qajetti mamandardy Alma­ty­da, Astanada nemese osy orta­lyqtyń ózinde daıarlaýǵa, qaı­ta daıarlaýǵa bo­lady. Buǵan óz tara­pymyzdan qajetti kó­mek­ter berýge ázirmiz. Jańa emdeý orny res­pýblıkanyń batys óńirinde onkologııalyq aý­rýlar­dy  emdeıtin úlken orta­lyqqa aınala ala­tynyna senimim mol. Bolashaqta Oral onkologııa or­talyǵy baza­synda halyq­ara­lyq zertteýler júrgizý de oıy­myzda bar, – dedi budan ári Jetkergen Ánesuly. Oraldaǵy balamasy joq ja­ńa ortalyq jónindegi bul ma­te­rıa­lymyzdy eldiń bas onko­lo­gynyń osy oıly pikirimen túı­indegendi jón kóremiz. Táý­el­sizdikke tar­tyl­ǵan tamasha tar­tý dep, mine, osyny aıtyńyz. Temir QUSAIYN, Batys Qazaqstan oblysy. Sýrette: ortalyqtyń ashy­lý rásiminen kórinister. Sýretterdi túsirgen Rafhat HALELOV.