Prezıdent N.Nazarbaev «Áleýmettik-ekonomıkalyq jańǵyrtý – Qazaqstan damýynyń basty baǵyty» atty Joldaýynda sybaılas jemqorlyqqa qarsy keshendi baǵdarlama ázirleýdi jáne sybaılas jemqorlyq qylmystaryna jol bermeýdi qatań tabystap, basty mindet etip qoıǵan bolatyn. Árıne, Memleket basshysynyń alańdaıtyndaı jóni bar. О́ıtkeni, sybaılas jemqorlyq, memleket qarjysyn talan-tarajǵa salýshylyq áli de toqtar emes. Onymen kúres júrgizilip-aq keledi. Soǵan saı qazirgi tańda sybaılas jemqorlyq sıpatyndaǵy qylmystarmen kúresýge erekshe kóńil bólinýde.
Jemqorlyq qylmystardyń eń taralǵan túri para alý jáne para berý bolyp tabylady. Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl ulttyq bıýrosynyń Jambyl oblysy boıynsha departamentinde aǵymdaǵy kezeńde 422 is óndiriste bolǵan. О́tken jyly bul kórsetkish 419 bolatyn. Departament aralasýymen 287 is tirkeldi. Onyń 207-si jemqorlyq, 98-i basqa organnan kelip túsken. Aıaqtalǵan isterdiń sany – 337. Bul ótken jylǵy kórsetkishtermen salystyrǵanda joǵary. Sondaı-aq, sotqa joldanǵan isterdiń sany – 201. Bul jaǵynan Jambyl oblysy eń joǵary kórsetkishke qol jetkizip otyr. Endi sol qylmystyq isterdiń keıbirine toqtala ketsek.
«Jambyl oblysynyń bilim salasyndaǵy baqylaý departamenti» MM-niń bólim basshysyna qatysty sotqa deıingi tergep-tekserý tirkeldi. Iаǵnı, jasyryn tergeý áreketterin júrgizý barysynda, olar Ibn-Sına atyndaǵy Taraz medısınalyq kolledjiniń burynǵy dırektory azamatsha Q.-ǵa bilim salasynda qyzmet isteý úshin lısenzııa berý jáne jalpy qamqorlyǵy úshin para retinde alǵan 30 000 AQSh dollardyń 200 000 teńgesin qaıtarý barysynda áshkerelendi. Qazirgi ýaqytta qylmystyq is boıynsha tergeý júrgizilýde.
Sondaı-aq, 2015 jyldyń 27 naýryzynda sottalǵan Q. jaza merzimin odan ári óteý maqsatynda JD-158/1 túzeý mekemesinen JD-158/2 túzeý mekemesine aýystyrylǵan. Qylmystyq istiń qujattary jáne júrgizilgen jasyryn tergeý áreketteriniń qorytyndysy boıynsha 2015 jyldyń 27 naýryzynda azamat R. paıda tabý maqsatynda, laýazymdyq ókilettigin asyra paıdalana otyryp, JD-158/2 túzeý mekemesiniń qyzmetkerlerine, naqty óziniń ókilettiligi men quqyqtaryna jatpaıtyn, Q.-ǵa qatysty kúsh qoldaný týraly nusqaý bergen. 2015 jyldyń 29 naýryzynda JD-158/2 túzeý mekemesiniń basshysy bolmaq bolǵan azamat Sh. jazasyn óteýshi Q.-dan, oǵan ustaý rejimine qolaıly jaǵdaı jasaǵany úshin 10 000 AQSh dollary kóleminde aqshalaı syıaqy alǵan jáne ony R.-ǵa bergen. Osylaısha qylmystyq is boıynsha jetkilikti dálelderdi eskere otyryp, azamat R. qylmystyq quqyq buzýshylyq jasaǵany úshin Qylmystyq kodekstiń 362-baby 4-bóligine saı kúdikti dep tanyldy.
El zańnamalaryna sáıkes para alýshylarmen qatar, para berýshiler de qylmystyq jaýapkershilikke tartylady. Osyndaı faktiler boıynsha birqatar qylmystyq ister ashylǵan. 2015 jyldyń 10 jeltoqsanynda «GazSpesStroı-A» JShS-niń montajdaý iskeri M. Altamırov «Taraz qalasynyń gaz taratý jelilerin jańǵyrtý» nysanyn memlekettik komıssııamen qabyldaý jónindegi aktige qol qoıdyrý maqsatynda Jambyl oblysy boıynsha ekologııa departamentine barǵan. Departament basshysynyń orynbasary D.Ataýollaulymen onyń qyzmettik kabınetinde ekeýara áńgime barysynda nysandy qabyldaý jónindegi aktige departament tarapynan qol qoıý úshin 100 000 teńge para berýge kelisedi. Sol kúni tús qaıta D.Ataýollauly M. Altamırovtan 100 000 teńgeni para alý barysynda ustaldy. 2016 jyldyń 21 mamyrynda Taraz qalalyq №2 sotynyń úkimimen olar aıypty dep tanylyp, M. Qonysbekov pen D. Ataýollaulynyń árqaısysyna 5 jyl shartty bas bostandyǵynan aıyrylýy jáne 7 000 000 teńgeden aıyppul salyndy, al M.Altamırovke memlekettik qyzmetpen ómir boıyna aınalysý quqyǵynan aıyra otyryp, 3 000 000 teńge mólsherinde aıyppul salyndy.
Maqsat QOJABAEV,
Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl ulttyq bıýrosynyń Jambyl oblysy boıynsha
departament basshysy