Bizdiń el osyndaı! Bizdiń er osyndaı!

Búgin, 4 sáýirde tańerteń Ortalyq saılaý komıssııasy Qazaqstan Res­pýb­lı­ka­sy Prezıdentiniń kezekten tys saı­laýy­nyń aldyn-ala qorytyn­dy­laryn jarııa etti. Iá, búgin. El basshysyn saılaýdyń eresen mándiligin eskerip, biz el gazetiniń arnaýly shyǵarylymyn daı­yndaýdy uıǵardyq. «Egemen Qazaq­stannyń» bul sany dúısenbide jaryq kór­ip otyr. 90 jyldan asqan tarı­hyn­da gazetimiz eshqashan dúısenbide shyqpaǵan eken.

Saýytbek ABDRAHMANOV.

Ortalyq saılaý komıssııasynda jańa ǵana, tańǵy saǵat 10-nan 7 mınýt ót­kende aıaqtalǵan brıfıngte keshegi saılaýda Nursultan Nazar­baev­tyń kandıda­tý­rasyn qol­­dap saılaý­shylardyń 95,5 paıyzy daýys bergeni habarlandy. Solaı. 95,5 paıyz qoldaǵan. Bul kór­setkishtiń mán-mańyzyn tolyq paıym­daýǵa biraz ýaqyt kerek. Osy saılaýda jastar­dyń erekshe qaırat kórsetkenin, burynǵy saılaýlar tu­syndaǵy samarqaý­lyqtan ary­lyp, qoǵam­dyq belsendiliktiń ǵajap úl­gisin tanytqa­nyn ǵana bóle aıta turaıyq. Egemen eldiń erteńi óz qolda­rynda ekenin, Elbasy bas­shylyǵymen jasalyp jatqan jumystyń báriniń ıgiligin ózderi kóre­tinin sezindi jastarymyz. Biz keshe, 2011 jyldyń 3 sáýi­rinde qazaq jerinde, qazaq elinde shyn máninde orasan oqıǵa ótkenin qazirdiń ózinde aıta alamyz. Nelikten olaı aıta­myz? Saılaý qaı elde ótpeı jatyr? Talaı elde prezıdentter saılanyp, talaıy qaıta saılanyp jatqan joq pa? Iá, ótip jatyr. Iá, saılanyp jatyr. Iá, talaıy qaıta saı­lanyp jatyr. Onda nege orasan oqıǵa deımiz? Kezinde bir maqalada bylaı dep jaz­ǵanymyz bar edi: «Nursultan Nazarbaev álem tarıhynda buǵan deıin birde-bir adam qabyldaı almaǵan sheshimdi tipti táýelsizdik qolǵa tımeı turǵan shaqtyń ózinde qabyldap, adamzatty aıran-asyr qaldyrǵan bolatyn. Búkil álem tarıhy – soǵys tarıhy, qarýlaný shejiresi. Myńdaǵan jyldar boıy adamdar adamdardy qyryp-joıýdyń jańa joldaryn oılap tabý úshin jan­talas­ty, memleketter joıqyn qarý-jaraqty kóbeıtken ústine kóbeıtýge umtyldy. Myńdaǵan jyldar boıy halıf, han, patsha, korol, ımperator, gensek ataýlynyń bári óz eliniń bes qarýy boıynda bolýyn, jat jurttyqtardy jappaı qyryp-joıýǵa daıyn turýyn kózdedi. Tek bir el ǵana jańa qarýǵa umtylý bylaı tursyn, qoly­na kelip túsip turǵan asa alapat qarýdan óz erkimen bas tartty. Tek bir er ǵana aıryqsha aıbyn bolatyn qaterli qarý­dyń óńeshine óz qolymen qum quıdy. Ol eldiń aty – Qazaqstan. Ol erdiń aty – Nursultan». Sol sózdi endi mine elimizdegi Prezıdent saılaýyna oraılastyryp ta aıta­ alamyz. Aıta alatynymyz – alaǵaı-bula­ǵaı mynan­daı zamanda álemniń bir­de-bir elinde saı­laýǵa saılaýshylardyń toq­san paıyzǵa jýyǵy (aıtqandaı, ol kór­setkishtiń áli sál ósýi de múmkin: shalǵaı aýdandardaǵy, sheteldik elshilikterdegi saılaý málimetteri qazir­she to­lyq alyn­baǵan) qatysa qoımaıdy. Aıta alaty­ny­myz – basshy ataýlynyń bá­riniń derlik bási túsip turǵan mynandaı zamanda álemniń birde-bir elinde daýys berý­shilerdiń toqsan paıyzdan astamy tek bir adamdy qoldaı qoımaıdy. Mundaı fenomen tek Qazaqstanda bolyp otyr. Mundaı fenomendi tek Nazarbaev qana jasaı alyp otyr. Ne nárse de adamnyń peıiline qaraı beriledi deımiz ǵoı. Ne bolsyn halyqqa da peıiline qaraı beriledi. О́tken jyl­dyń sońyn­daǵy Astana Sammıti kúnde­rinde biz ejelgi qazaq jeri Allanyń Nazary túsken, Qu­daıdyń Nury tógil­gen meken ekenine taǵy bir kóz jetkizgendeımiz. Ánsheıinde qarasha­nyń basy­nan-aq qys qahary qataıyp alatyn elor­damyzda jeltoqsan jetkenshe, Sammıt bastalǵanǵa deıin jaımashýaq aýa raıy ornap turǵany da, dál sheteldik delegasııalar basshylarynyń ushaq­tary qonatyn kúni aspannyń aıdaı ashyq bolǵany, Sammıt ótken kúnniń erteńin­de-aq Arqanyń aq borany tútep ketkeni de osylaı oılaýǵa múmkindik beredi. Sammıt aıaqtalǵan kúni Qazaq eli sapalyq jańa beleske aýysty – bizdiń memleketimiz, táýelsizdik alǵa­nyna 20 jyl da tola qoı­maǵan jas memleketimiz endi álemdik saıa­sattyń burynǵydaı syrttaı baqylaý­shysy bolmaıtyny by­­­laı tursyn, tipti belsendi qatysý­shysy ǵana bol­maı­ty­ny bylaı tursyn, sol saıasatty qalyp­tas­tyrýshy memle­ket­­ter­­diń qa­taryna qosyl­dy. Osy ar­qyly Qa­zaqstan dúnıe dıda­ryn aı­qyndaı­tyn memleketterdiń qata­ry­na qosyl­dy. Osy arqyly Nazarbaev ja­han­dyq saıasatqa áser-yqpal jasaı ala­tyn álemdik tulǵalar qata­ry­na qo­syldy. Baǵa degen salystyrmaly nárse. Ba­ǵanyń baǵasy ol baǵany kimniń berýine baılanysty. Bireýdiń keremet degeninen bireýdiń jaman emes degeni artyq shyǵýy da múmkin. О́z basymyz Nur­sultan Nazar­baevqa álemniń iri tulǵa­larynyń asa joǵary baǵa bergenin talaı ret estigenbiz. Solardyń biri – Grýzııanyń eks-prezıdenti Edýard Shevardnadze. О́tken jyldyń mamyrynda Tbılısıde suhbat alǵany­myzda Edýard Amvrosevıch: «Kazahstan – velıkoe gosýdarstvo. I rýkovodıt ım velıkıı chelovek», degen bolatyn. Osydan segiz jyl buryn Shyńǵys Aıtmatov bizge bergen suhbatynda «Nazarbaev – ha­lyqtyń baǵy» degen sóz aıtty. Bul sózdiń aqıqattyǵyna halqy­myz áý bastan-aq sengen. Qazaqstan Eýro­paǵa tóbebılik jasap, EQYU syndy bedeldi uıymǵa tamasha tór­aǵa­lyq etip, osy Uıymnyń 11 jyl­dan beri shaqy­rylmaı kele jatqan Sammıtin Astanada joǵary deńgeıde ótkizgennen keıin bul sózdiń aqı­qat­tyǵyna endi búkil álem sendi. Keshegi saılaý, ondaǵy El­basymyzdyń jar­qyn jeńisi bul bıik bedeldi odan saıyn berkite túsetin bolady. Iá, Nursultan Nazarbaevtyń ha­lyq­tyń baǵyna týǵan perzent ekendigi endigi jerde eshqandaı talas týdyr­maıdy. Nursultan Nazarbaev, shyn máninde, múmkin emes derlikteı isterdi júzege asyra alǵan, tarıhta talaı esesi ketken týǵan eliniń, arǵy ǵasyrlardaǵy bodan­dyqty qozǵap, bozdamaǵannyń ózinde, osydan nebári shırek ǵasyr ǵana ýaqyt buryn basqarýǵa Máskeý kóldeneń kók attyny jibere salatyn eliniń etektegi basyn tórge shyǵaryp bergen adam. Qaıtalap aıtsaq, Nursultan Nazar­baev­tyń adamzat tarıhynan oıyp turyp oryn alatyn tulǵalar tobynan taby­la­tyny qazirdiń ózinde aıdaı álemge aıqyn – jıyrma jylǵa da jetpeıtin ýaqyt ishinde qırandydan, qu­landydan memleket qurý, qoǵamdy bir formasııadan ekinshi formasııaǵa aýys­tyrý, ót­pe­li kezeńdegi qıynshylyqtar­dan eseń­gireı jazdaǵan halyqty tar jol, taıǵaq keshýden aman-esen alyp ótý, eldiń eńsesin kóterý, aıaǵynan tik turǵyzý, bir emes eki birdeı álemdik qarjy daǵ­darysy tusynda memleketti qıyndyqqa uryndyrmaı, qaıta bu­rynǵydan da shı­ratyp, shynyqtyryp shyǵarý, alys ta, jaqyn da, Batys ta, Shyǵys ta moıyn­da­ıtyn, sanasatyn, qurmetteıtin elge aınaldyrý, san túrli sebepterge baı­la­nysty birneshe ǵasyr boıynda dúnıe­júzilik órkenıetten shettetilip qalǵan eldi jer-jahanǵa tanytý, tipti EQYU tarıhynda tuńǵysh ret azııalyq memleket, tuńǵysh ret TMD memleketi, tuń­ǵysh ret halqynyń negizgi bóligi mu­sylman dinin ustana­tyn memleket, tuń­ǵysh ret túrki tildes ult uıystyryp otyrǵan memleket Eýropaǵa tóbe bı bolatyndaı bıikke kóterý, 56 eldiń basyn biriktiretin uıymǵa tamasha tóraǵalyq jasaý, ony­men de shektelip qalmaı, sol uıymnyń 11 jyldan beri shaqyrylmaı júrgen Sammıtin uıym­das­tyrý, asa kúrdeli forýmdy osyn­daılyq abyroımen ót­kizý, Astana Deklarasııasynyń qabyl­danýyna qol jetkizý, óz elin dúnıeni dendep turǵan daǵdarystar daýylynda, mazasyzdyq muhıtynda naǵyz turaq­tylyq aralyna aınaldyrý, memlekettiń ishki jalpy óniminiń kólemin 12 esege derlik asyrý, jıyrma jyl boıy halqyna oqtyń daý­syn bir estirtpeı, tańyn tynysh atyryp, keshin tynysh batyrý tek ulttyń uly perzentiniń ǵana qolynan keledi. Muny ashyq aıtý – bizdiń aqıqat aldyndaǵy paryzymyz. Nazarbaevtyń esimi qazirdiń ózinde álem tarıhynan oıyp turyp oryn aldy. Qazaqstan tóraǵalyǵy arqyly Eýropa men Azııanyń arasyndaǵy, Ba­tys pen Shyǵystyń arasyndaǵy, hrıs­tıan­dyq pen musylmandyqtyń arasyn­daǵy myńdaǵan jyldar boıy qalyp­tas­qan alyp dýaldy, qalyń qabyrǵany qulatý úderisi bastaldy. Nursultan Nazarbaev­tyń álemdik saıasatker retindegi tyn­dyrar eń iri isi de, álemdik tarıhta qal­dyrar eń iri izi de osy bolýy múmkin. Ońaı­lyqpen bite qoımaıtyn, tipti onda­ǵan jyldardyń ishinde de aıaqtala qal­maıtyn bul úderistiń de áýelde qazaq da­lasynda bastalǵanyn, ony qazaq balasy bastaǵanyn alǵysker adamzat razylyq­pen eske alaryna, bizdiń urpaqtarymyz maqtanyshpen aıtaryna sengimiz keledi. Elimizdegi reformalardyń júıeli de jemisti jalǵasýy úshin, búkil álemde qurmetke bólengen ishki jáne syrtqy saıasatymyzdyń sabaqtastyǵy úshin, qoǵamdyq turaqtylyǵymyzdy berik bekemdeı túsý úshin, memleketimizdiń álem­degi bedeliniń budan da bıikteýin qam­tamasyz etý úshin, halqymyzdyń birligin nyǵaıta túsý úshin bizge bıliktiń baıandylyǵy aýadaı kerek edi. Bul eń aldymen bizdiń ózimiz úshin kerek edi. Bul bizdiń keleshegimizdiń kepildi, bola­shaǵymyzdyń baıandy bolýy úshin kerek edi. Dál solaı boldy da. Halqymyz osy jyldar ishinde uly kóshti senimdi bastap kele jatqan ulyna taǵy senim kórseterine tıtteı de kúmán keltirmegenbiz. So­nyń ózinde de 3 sáýirdegi el halqy tanytqan azamattyq belsendilik, Elbasyn dál mundaılyq qoldaý tań qaldy­ryp, tánti etkizedi. Bul jaıyn­da keshe tún ishinde «Nur Otan» par­tııa­synyń ortalyq appa­ratynda sóıle­gen sózin­de Nursul­tan Ábishuly: «El bas­qar­ǵan adamǵa budan artyq qan­daı marapat kerek?!» dep razy­lyqpen aıtty. Keshegi ótken saılaýda Elbasy­nyń eldiń taǵy bir synyna túskeni ras. Sonymen birge keshegi saılaýda bizdiń eldigimiz, aýyzbirligimiz, álem tanyǵan, moıyndaǵan, qurmettegen basshymyzdy qadirleýimiz, eń bas­tysy – basy­myzdaǵy baqtyń baǵasyn bilýimiz synǵa túskeni de ras. El halqy eldiktiń bul synynan da aby­roımen ótti. Qadym zamannan qaǵa­nyn qadirlep, hanyn qasıet tutqan, bas­shysyna taq turatyn eldiń basy­na baq turatynyn biletin halqy­myz taǵy da bıikten kórindi. Elbasy je­ńisi – eldiktiń jemisi. Keshegi saılaý nátıjeleri til-kózden saqtasyn degizetindeı. Mynandaı saılaýdan keıin qazaqtyń aýyzbirligi bekem emes, biz áli ult bolyp uıı qoıǵan joqpyz degen syńaıdaǵy sózdiń bári artyq ekendigin aıtýdyń ózi artyq. Eldiń budan artyq birtutastyǵyn kózge elestetý múmkin emes. Alash balasynyń atqa mingen azamatty ardaqtaıtyn asyl dástúr­lerine adaldyǵyn aıǵaqtaǵan aǵaı­yn­nan qalaı ǵana aınalyp ketpessiń! Asyldy aınyt­paı tanıtyn hal­qy­myz­dyń danalyǵyna qalaı ǵana bas ımes­siń! «Men óz halqymnyń jo­lynda ba­sym­dy báıgege tikken adam­myn» dep, mine jıyrma jyl boıy attan túspeı, aýyzdyqpen alysyp, jasampazdyq joryǵynda júrgen El­basymyzdyń el úshin etken eńbegin, eren erligin qalaı ǵana qurmet tutpassyń! Bizdiń El osyndaı! Bizdiń Er osyndaı! Jeńisińiz qutty bolsyn, Nursultan Ábishuly! Jeńisimiz qutty bolsyn, ardaqty aǵaıyn!