Italııanyń qos qalasynda ótken Mılan-Kortına-2026 Olımpıadasy máresine jetkenmen, tórtjyldyq tartysyna qatysty talqy men pikir qaıshylyǵy tolastamaı tur. Sondaı talastyń biri Olımpıada baǵdarlamasynda mánerlep syrǵanaý boıynsha qazylyq etken Nadejda Pareskaıanyń sheshimderi aınalasynda týdy. Keıingi kúnderi áleýmettik jeli qoldanýshylary «Qazaqstan mánerlep syrǵanaý odaǵy» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestiginiń Almaty fılıalyn basqaratyn mamandy dúbirli dodada reseılik sportshyǵa búıregi buryp turdy dep aıyptap jatyr. Jelide jeldeı esken jazba avtorlarynyń pikirinshe, Nadejda Pareskaıa tórt aınalymdy sekirýde súringen Reseı ókili Adelıa Petrosıanǵa negizsiz joǵary ball qoıyp, otandastarymyz Sofıa Somadelkına men Mıhaıl Shaıdorovtyń ónerin laıyqty baǵalamaǵan, dep jazady Egemen.kz.
Kez kelgen sporttyń qatardaǵy kórermen túsine bermeıtin qyr-syry bolatyny anyq. Sol sekildi muz ústindegi «sulý ónerdiń» tehnıkalyq ári shyǵarmashylyq qatparlary qarapaıym azamattarǵa qaraǵanda maıtalman mamandarǵa, salaǵa san jyldaryn arnaǵan kásipqoılarǵa anyǵyraq kórinedi. Osy ustanym negizinde uzaq jyldar boıy mánerlep syrǵanaý sportyn zerdelep, osy taqyrypta qalam terbep júrgen Lılıana Áljanovadan jeli qoldanýshylarynyń Nadejda Pareskaıaǵa artyp otyrǵan kinási qanshalyqty oryndy ekenine qatysty pikirin bildik.
(Lılıana Áljanova – sport kommentatory)
Sport kommentatory otandyq tóreshige qatysty máselede baıyppen baǵamdaıtyn tustar bar ekenine nazar aýdardy.
«Keıbir kóremen-jankúıerler máseleniń baıybyna barmaı jatyp, artyq jazyp jatqandaryn oqyp qaldym. Mánerlep syrǵanaýda muz janynda otyratyn 9 tóreshiden basqa da mamandar bar. Olar: referı, tehnıkalyq brıgada, vıdeoperator, málimet engizýshi operator. El atynan attanǵan N.Pareskaıa – sol toǵyz tóresheniń bireýi. Olar sportshy muzǵa shyǵyp jattyǵýyn oryndaǵan soń, sonyń barysynda istelgen elementtiń sapasy men oryndalýyna ǵana baǵa beredi», dep túsindirgen Lılıana Áljanova bul rette áý basta belgilengen baǵdarlamasyn tolyq oryndamaı, muzda súringen sportshynyń joǵary orynnan kórinbeýi qajet ekenin aıtyp, dabyl qaqqan qoǵam pikiri de orynsyz emes deıdi.
«Qoǵamnyń syn sadaǵyna ilingen – qulaǵan sportshy 1-oryn almaýy kerek degen kózqaras ta oryndy. Al sol sporttyń mamany retinde de onyń óneriniń salystyrmaly túrde joǵaryraq baǵalanýy da oryndy ekenin aıtpaı ketýge bolmas. Sebebi A.Petrosıan Olımpıadaǵa qatysqan qyzdardyń arasynda jalǵyz ózi ǵana tórt aınalymdy sekirdi. Iá, qatelesti. Ol – fakt. Al bul sport túrinde tóreshilerdiń jarys aldyndaǵy resmı daıyndyqtarǵa baratyny belgili. Sol daıyndyqtarda tóreshiler kimniń, qandaı qabileti bar ekenin baıqap, kórip sol sportshy týraly oı qalyptastyrady. A.Petrosıan sońǵy topta ekinshi bop muzǵa shyqty. Al sońǵy topta óner kórsetken sportshyǵa kóbine joǵary upaı qoıylady. Al sol erkin jattyǵýdaǵy 12 element boıynsha baǵalardy bólip qarasaq, Pareskaıanyń kópshilikten asyp baǵalaǵan tusyn kórmeısiz. Sol tórttikten qulaǵanyna GOE – 5, ıaǵnı barlyq tóreshilerdikindeı teń upaı úlestirgen», dedi Lılıana Áljanova.
(Nadejda Pareskaıa – mánerlep syrǵanaý sporty boıynsha tóreshi)
Qazaqstan quramasynyń qysqy Olımpıadadaǵy joly: Jyldar men nátıjeler
«Pareskaıanyń Petrosıanǵa qoıǵan baǵasy esepke alynǵan joq»...Pareskaıa daýyna dúbir qosqan kelesi jankúıerler syny qorytyndy esepte úzdik ondyqtan kóringen otandasymyz Sofıa Samodelkına baǵasynyń salystyrmaly túrde tómen bolýy. Hattamaǵa kóz salsaq N.Pareskaıa A. Petrosıan ónerine – 147,04 upaı berse, baǵdarlamasyn minsiz oryndaǵan S.Samodelkına sheberligin – 138, 60 balǵa baǵalaǵan. О́z kezeginde sport kommentatory bizdiń tóreshiniń tórelikti asyra paıdalanbaǵanyn atap ótti. Spıkerdiń sózinshe, mamannyń bulaı baǵalaýyna birneshe sebep bar.
«Mánerlep syrǵanaý – sporttyń sýbektıvti túri. Bul jerde elementter metr, sekýndpen ólshenbeıdi. Siz ben biz sııaqty adam baǵa beredi. Sondyqtan da ár adamnyń sol element sapasyna degen kózqarasy ártúrli bolady. Halyqaralyq konkıshiler odaǵy sportshylardy baǵalaý ádil ótýi úshin eń kóp jáne eń az baǵany alyp tastaıdy, ıaǵnı ol esepke alynbaıdy. Sondyqtan Pareskaıanyń Petrosıanǵa qoıǵan baǵasy esepke alynǵan joq», dedi Lılıana Áljanova.
Sport kommentatory 19 jastaǵy jerlesimiz S.Samodelkınaǵa qoıylǵan baǵany da baǵamdap kórdi.
(Sofıa Samodelkına – Mılan-Kortına-2026 Olımpıadasynyń qatysýshysy)
«S.Samodelkına úshinshi topta óner kórsetti. Bul degenińiz – alda áli myqty (tórtinshi, sońǵy) top bar degen sóz. Sondyqtan tóreshiler báribir budan da myqty sportshylar muzǵa keshirek shyǵatynyn eskerip otyrady. Pareskaıanyń Samodelkınaǵa qoıǵan baǵasy kóppen birdeı. Jaqsy baǵasyn qoıǵan. Hattamalardy ashyp qarasaq, N.Pareskaıa qalǵan tóreshiler bergen baǵa aýmaǵynda. Ol – birneshe jyldan beri gran-prı, álem jáne tórt qurlyq chempıonattary, Ýnıversıada men Azıadalarda tórelik etip júrgen bilikti maman», dep atap ótti ol.
Qazaqstannyń tóreshisi Samodelkına men Shaıdorovtyń balyn qoldan tómendetti me?Jelidegi jazbalardyń mazmunyna úńilsek, Nadejda Pareskaıanyń Mıhaıl Shaıdorovtyń qysqa baǵdarlamadaǵy ónerin jetkilikti deńgeıde baǵalamaýy, ony muz ústinde bes ret tórt aınalym elementin oryndaý úshin táýekel etýge ıtermelegen. Jankúıerlerdiń bul synyna da mamannyń aıtar ýáji bar.
«Mánerlep syrǵanaý eki jarystan turady. Qysqa jáne erkin baǵdarlama. Qysqa baǵdarlamada jaqsy upaı jınap, erkin jattyǵýda sońǵy, tórtinshi topta óner kórsetý óte mańyzdy. M.Shaıdorovtyń ózi de qysqa baǵdarlamadaǵy maqsatym sońǵy topqa túsý boldy dep aıtty. Sondyqtan 3-topta óner kórsetken Sofıaǵa tóreshiler jaqsy baǵa berdi. Olımpıada kezinde úzdik ondyqta bolý ońaı emes. Naýryzdyń sońynda Pragada ótetin álem chempıonatyn Samodelkına taǵy da ondyqtan kórinse, kelesi jylǵy chempıonatqa bizden eki sportshy aparýǵa múmkindik týady. Sondyqtan da Sofıa óte jaqsy oryn aldy dep oılaımyn. Sondaı-aq Olımpıada kezinde bizdiń tóreshiniń erler men áıelder jarysynyń eki jattyǵýyna da túskeni qaıta jaqsy boldy. Jerebe bizge solaı sátti tústi. Mysaly, qyzdar arasyndaǵy synda amerıkalyq tóreshi erkin baǵdarlamada tórelik etýge ótpeı qaldy. Sondyqtan da Pareskaıanyń jerebeden ótip tórt baǵdarlamada da otyrýy biz úshin tıimdi boldy. Ol otandastarymyzǵa qatty kómektesip, baǵany asyra siltep nemese kemitken joq. Baǵa korıdorynan shyqpaı, sportshylarymyzǵa demeý boldy dep aıtar edim», dedi Lılıana Áljanova.
(Mıhaıl Shaıdorov – Mılan-Kortına-2026 Olımpıadasynyń chempıony)
Qap, áttegen-aı... Olımpıada oıyndarynda Elızabet Tursynbaeva nelikten tórelik etpedi?Jeli qoldanýshylarynyń kelesi kúıbeńi Mılanda tórelik etýge mánerlep syrǵanaý boıynsha áıelder arasynda Qazaqstannan shyqqan tuńǵysh álem chempıony Elızabet Tursynbaevany jiberý kerek edi degen ókinishpen órilip otyr. Dese de Lılıana Áljanova tórt jylda bir uıymdastyrylatyn jahandyq jarysqa qazylyq etý úshin arnaıy lısenzııa ıelený kerek ekenin jetkizdi.
«Olımpıada tóreshilerin Ulttyq olımpıada komıteti nemese Sport mınıstrligi tańdamaıdy. Bul – jyldar boıy júretin prosess. Ereje men elementterdi biletin kez-kelgen adam tóreshi bola alady. Ol úshin semınarlarǵa qatysyp, sertıfıkat alý qajet. Sodan keıin óz qalańyzdaǵy kishigirim jarystarǵa tórelik ete bastaısyz. Belgili bir mejege jetken soń (mysaly shamamen 10 jarys) qala chempıonattarynda tórelik etesiz. Taǵy da ony belgili bir sanǵa toltyryp, respýblıkaǵa shyǵasyz. Jyl saıyn (boljammen qatarynan úsh ret) el chempıonatynda tórelik etken soń, halyqaralyq deńgeıge shyǵýyńyzǵa bolady», degen sport kommentatory halyqaralyq arenada álem sportshylarynyń ónerin baǵalaý úshin Halyqaralyq konkıshiler odaǵynyń (ISU) talaptaryn da oryndaý kerek deıdi.
«Sonymen qatar Halyqaralyq konkıshiler odaǵyna (ISU) ótinish bildirip, el chempıonattarynda tórelik etkenińizdi dáleldeıtin qujattaryńyzdy kórsetip, aǵylshyn tilinde emtıhan tapsyrasyz. Sosyn birtindep kishigirim halyqaralyq jarystarǵa tórelik etesiz. Eshkim sizdi birden Olımpıadaǵa tórelik etýge almaıdy. Gran-prı, Eýropa, Tórt qurlyq chempıonattarynda júresiz. Sodan keıin ǵana Aq Olımpıadaǵa barýǵa konkýrsqa qatysýǵa bolady. Joǵaryda jazylǵan joldy júrip ótken mamandy ISU ózi tańdaıdy. Olarǵa tipti keremetteı aqsha da tólenbeıdi. Olar – óz erkimen tóreshi bolyp júrgen mamandar. Qazaqstanda osyndaı halyqaralyq deńgeıdegi tóreshi men bilsem, tek tórt-beseý ǵana. Al Olımpıada oıyndary deńgeıine jetkeni N.Pareskaıa ǵana», dep atap ótti sport kommentatory.
(Elızabet Tursynbaeva – Phenchhan Olımpıadasynyń qatysýshysy)
Lılıana Áljanova mánerlep syrǵanaýdan tóreshi bolý úshin mánerlep syrǵanaýshy bolý shart emes ekenin alǵa tartyp, bul turǵyda aldymen, Elızabet Tursynbaevanyń tóreshilik lısenzııasy bar-joǵyn anyqtaý qajet ekenin de tilge tıek etti.
Eske sala keteıik, 21 jastaǵy Mıhaıl Shaıdorov mánerlep syrǵanaýdan Olımpıada chempıony atandy. Memleket basshysynyń sheshimimen Mıhaıl Shaıdorov II dárejeli «Barys» ordenimen nagradtaldy. Al tórtjyldyqtyń basty dodasynda áıelder arasyndaǵy mánerlep syrǵanaýdan el namysyn Sofıa Samodelkına qorǵady. Jalpy esepte 207,46 upaı jınaǵan Samodelkına jeke rekordyn jańartyp, jarysty 10-orynmen aıaqtady.