Petropavl botanıkalyq baǵynda tropıkalyq, sýbtropıkalyq ósimdikter men jemis aǵashtarynyń 400-ge jýyq túri jersindirilgen. Olardyń arasynda palma, paporotnık, kıparıs, magnolııa, lavr, bansaı, týıa, agava, ıýkkı syndy aǵashtar kezdesedi.
Al sakýranyń munda ornyǵýynyń ózindiń tarıhy bar. Oranjereıanyń negizin qalaýshylardyń biri, Qazaqstannyń eńbek sińirgen agronomy Ravıl Rıazapov 1965 jyly tyń jáne tyńaıǵan jerlerdi ıgerýdiń on jyldyǵyna oraı delegasııanyń quramynda Máskeýge barady. Búkilodaqtyq halyq sharýashylyǵy kórmesinde dekoratıvti aǵashtar semınary uıymdastyrylyp, Japonııa elshisiniń áıeli oǵan delegasııanyń eń jas múshesi retinde sakýra aǵashyn syılaıdy.
– Japondar órik, shıe, alqory sekildi jemis aǵashtaryn sakýraǵa jatqyzady. Mundaı ergejeıli aǵashtar jıyntyǵyn bansaı dep te ataıdy. Shyǵys kúntizbesi boıynsha 13-14 aqpan kúnderi japondar jańa jyldy toılaıdy. Jaratqannyń qudirettiligin kórmeımisiń, osy kezderi teriskeıdiń qatal klımatynda ósip turǵan sakýra da gúl jarady. Osydan birneshe jyl buryn qatty daýyldyń saldarynan ǵımarattyń shatyry julynyp, sakýranyń úsikke shalynǵany bar. Biraq, jas butalaryn saqtap qaldyq, – deıdi baǵbanshy.
Sakýranyń gúldeý aralyǵyn japondar «hanamı», ıaǵnı «gúlge qaraý» dep ataıdy. Sondyqtan, jan-jaqty daıyndyq sharalary jasaldy. Qazir qyzyqtaýshylar qatary qalyń.
Jasyl ósimdikterdiń adam senbes tylsym syrlary tolyp jatyr-aý! Máselen, agava gúldese, ómiri uzaqqa barmaıtyn qasıeti bar eken. Al magnolııanyń gúldeýi óte sırek. Búr jarsa, hosh ıisi tanaý qytyqtaıdy. Qurma aǵashynyń «kóńil kúıi» kelisse, bir-eki aıda óskin paıda bolatyn kórinedi. Áıtpese, jyldap «ún-túnsiz» jatyp alýy yqtımal. Osydan eki jyl buryn Arabııadan ákelingen qurmanyń dánderi egilip, búginde alyp daraqqa aınalǵan palma birde aıaqasty «tirilip», jyldam óse bastap, tipti jylyjaıdyń áınektelgen tóbesin tesip shyǵypty. Sodan úsh metrge deıin qysqartýǵa týra kelgen.
О́mir ESQALI, «Egemen Qazaqstan»
Soltústik Qazaqstan oblysy