Qazir el ishinde «Zeınetaqy qoryndaǵy mol qarajat talan-tarajǵa túsipti, endi eshkim de ala almaıdy eken» degendeı áńgime kóp. Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qory Astana fılıalynyń mamandary osyndaı alyp-qashpa áńgimege núkte qoıǵandaı boldy. «Qazaqstan Respýblıkasynda zeınetaqymen qamsyzdandyrý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna sáıkes zeınetaqy jarnalarynyń saqtalýyna tolyq kepildik bar. 1998 jyldan bastap Qazaqstanda birneshe zeınetaqy qory bolǵany belgili. Jarnamasy jaqsy bolsa, salymshylar bir qordan ekinshisine ońaı aýysa beretin edi. Osyǵan 2013 jyly toqtaý qoıyldy. Qaptaǵan zeınetaqy qorlary biryńǵaı jınaqtaý júıesine biriktirilip, aksıonerlik qoǵamǵa aınalǵan bolatyn. Bul qordyń quryltaıshysy ári ondaǵy jarnalardyń saqtalýyna kepildik berýshi – Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti.
– Taǵy bir basa aıtatyn másele – zeınetaqy qory tek zeınet jasyndaǵy adamdarǵa ǵana qatysty degen qate túsinik bar. Joq, bul úlkenderge de, jastarǵa da qatysty. Jumys berýshiler eńbek etip júrgen adamdar úshin aı saıyn zeınetaqy jarnasyn aýdarýǵa mindetti. Ekijaqty kelisimshartta bul taıǵa tańba basqandaı kórsetilýi tıis. Keıbir jastar «Nege bizdiń shotymyzǵa jarna túspegen?» degen saýal qoıady. Bul suraqty ózderiniń jumys berýshilerine qoıý kerek. Buǵan biz aralasa almaımyz, bul salyq organdary men basqa da tıisti tekserý mekemeleriniń quzyretine jatady, – deıdi «Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qory» aksıonerlik qoǵamy Astana fılıaly dırektorynyń mindetin atqarýshy Murat Sháripov. – Búgingi «Ashyq esik» kúnin kópshiliktiń Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qoryna baılanysty osyndaı saýaldaryna naqty jaýap berý úshin arnaıy uıymdastyrdyq.
Kóp adam óziniń jeke zeınetaqy shotynda qansha jarna jınaqtalǵanyn bile bermeıdi. Oǵan mán bermeıtinder de az emes. Al, negizinde bul týraly aqparat alýdyń eshqandaı da qıyndyǵy joq. Onyń túrli joldary bar. Sonyń biri – mobıldi qosymsha. Android, iOS jáne Windows Phone operasııalary boıynsha smartfondar men planshetterge Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qory mamandary ázirlegen aqparattardy mobıldi qosymsha arqyly alýǵa múmkindik bar. Sondaı-aq, zeınetaqymen qamsyzdandyrý týraly shartta nemese ótinishte kórsetilgen elektrondy poshta boıynsha da aqparattar alýǵa bolady. Qajet deseńiz, meken-jaıyńyzǵa poshta arqyly jiberedi. Demek, Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qoryna baılanysty jan-jaqty jáne tolyq aqparat alýǵa múmkindik bar degen sóz. Osy arqyly árkim óz zeınetaqy shotyndaǵy derekterdi teksere alady. Jarna ýaqtyly aýdarylmaı jatsa, dabyl qaǵýyna bolady. «Ashyq esik» kúnine osyndaı jaǵdaıǵa tap bolǵandar ádeıi kelgen eken. Olar zeınetaqy jarnalary túsip jatyr ma, joq pa, der kezinde aqparat almaǵan, teksermegen. Nátıjesinde birneshe aıdyń zeınetaqy jarnasy aýdarylmaǵany belgili bolǵan. Sol eki ortada olar jumys isteıtin kompanııa bankrotqa ushyraǵan. Mundaı jaǵdaı kóptegen eńbek ujymdaryna tán. Osyndaıǵa tap bolmas úshin shotyńyzdy aı saıyn qadaǵalap, tıisti aqparattardy alǵan artyq bolmaıdy.
«Jınaqtalǵan qarajatty qaı ýaqytta jáne qansha mólsherde alýǵa bolady?». «Ashyq esik» kúnine kelýshilerdiń kóbi osyndaı saýalǵa jaýap alǵysy keldi. Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qory boıynsha tólemder zań sheńberinde oryndalady. Salymshy zeınetkerlikke shyqqan kezde jınaqtaýshy zeınetaqy shotynan 844 440 teńgeni alýǵa múmkindigi bar. Eger shotyndaǵy qarjy budan kóp bolsa, ony tıisti tártippen birte-birte alady. Bul eń tómengi zeınetaqynyń 30 ese mólsheri. Eger salymshy qaıtys bolǵan jaǵdaıda onyń jınaǵan jarnasy Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen tártipke saı muraǵa qaldyrylady.
Qamsyz qarttyq úshin biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qorynyń orny erekshe ekenin túsingen abzal.
Ǵalym Omarhan,
«Egemen Qazaqstan»
ASTANA