Elbasymyz Nursultan Nazarbaevtyń keshegi kúni jarııalaǵan «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty baǵdarlamalyq maqalasynda belgilep bergen el damýynyń úshinshi jańǵyrý kezeńindegi saıası-ekonomıkalyq kemeldenýlerdi rýhanı nárlendirý, izgi rýhanııatqa baǵdarlaý arqyly qazaqstandyq jańa órleýdi tolyqqandy etýdiń sony úlgisin jasap otyr dep bilemin. Uly oıshyl babamyz ál-Farabıdiń tálimsiz órkenıettiń adamzat úshin qaýiptiligin eskertkenindeı, Nursultan Ábishulynyń bul maqalasy osy turǵydan adamzat qoǵamynyń damýyndaǵy búkilálemdik aqyl-oıdyń jańa belesi der edim.
О́zim mekteptegi ustazdyq álem ókili bolǵandyqtan, onyń orta bilim berý salasy úshin máninen oı qozǵasam deımin. Aldymen «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» maqalasynyń búkil bolmys-ıdeıalaryn mekteptiń 1-12 synyptarynyń bilim standarttaryna, oqý baǵdarlamalaryna, oqýlyqtaryna, sandyq oqý quraldaryna tutasynan negiz etip endirýdi usynar edim. Men óz tájirıbemde kózim jetkenindeı, belgili bir baǵdarsyz, ıaǵnı ıdeologııasyz oqý-tárbıe isi eshýaqytta da alǵa baspaıdy. Elbasynyń «Rýhanı jańǵyrý» ıdeıalary budan buryn jarııalanǵan Táýelsizdik tolǵaýy, Máńgilik El sııaqty órkendi bastamalardyń zańdy jalǵasy ári konseptýaldyq jıyny retinde mektep ıdeologııasy bolatynyna senimdimin. Memleket basshysynyń: «Maqsatqa jetý úshin bizdiń sanamyz isimizden ozyp júrýi, ıaǵnı odan buryn jańǵyryp otyrýy tıis», degenindeı, búgingi jasampaz bolmysymyzdan ozyq, ony alǵa bastaıtyn ıdeıalardy kórip, rızashylyq bildirgim keledi.
«Básekelik qabilet – ...materıaldyq ónim ǵana emes, sonymen birge, bilim, qyzmet, zııatkerlik ónim... Mysaly, kompıýterlik saýattylyq, shet tilderin bilý, mádenı ashyqtyq sııaqty faktorlar árkimniń alǵa basýyna sózsiz alǵysharttardyń sanatynda. Sol sebepti «Sıfrly Qazaqstan», «Úsh tildi bilim berý», «Mádenı jáne konfessııaaralyq kelisim» sııaqty baǵdarlamalar – ultymyzdyń, ıaǵnı barsha qazaqstandyqtardyń HHI ǵasyr talaptarynyń qamy» deı otyryp, Nursultan Ábishuly bizdiń bilim berýdegi búgingi úderisimizdiń damý jalǵasy ári baǵdary retindegi maqalada «Bilimniń saltanat qurýy» dep bólektep arnaıy aıdarlap oryn berilgeni, ony «bilimdi bárinen bıik qoıatyn ult qana tabysqa jetedi», dep tujyrymdaýy bizderge, muǵalimderge, jańa qýatty serpin beredi.
Maqalanyń II taraýyndaǵy «Taıaý jyldardaǵy mindetter» taqyrybynda kórsetilgen naqty jobalardy júzege asyrý mindetteriniń aıasynda usynylǵan «Týǵan jer» baǵdarlamasynyń «Týǵan jerge týyńdy tik» dep qazaq beker aıtpaǵan degen tamasha maqalmen bastalǵan usynystardyń árbir sóılemin oqyǵan saıyn janyń raqattanyp, qýanyshqa bólenesiń.
Osy «Týǵan jer» baǵdarlamasy aıasynda, aýyldarǵa, bilim berý mekemelerine, túrli mádenı jańǵyrýlarǵa azamattyq bastamashyldyq retinde jekelegen azamattardy qoldaý, qamqorlyq, demeýshilik kórsetý úrdisine mártebe berý – azamattarymyzǵa oı salyp, batyldyqqa serpin beredi dep bilemin.
Sondaı-aq, tarıhı tulǵalardyń galereıasyn búgingi jasampazdyq damýymyzdyń kósh basynda kórinip júrgen, el esinde saqtalatyn eren perzentterin, osy jelide týǵan aımaq tarıhy men geografııasyn júıeli oqý quraldary arqyly jas urpaqqa usyný múmkindigi qaralatyny qýantty.
Halqymyzda «Úsh kúndigin oılamaǵan qyzdan, úsh jyldyǵyn oılamaǵan uldan» keleshegine jaýapkershilikpen qaraıtyn azamat shyqpaıtyny týraly mándi de ádil úkim bar. «Qyzym úshin qyzartpa, ulym úshin uıaltpa, Alla» deıtin de tilek ultymyzdyń keleshek sanasy ejelden qalyptasqan úrdis ekenin aıǵaqtaıdy. Osynaý ulttyq sana ult kodyna negizdelgen «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasynda jalǵasyn taýyp otyr.
Maqalada kórsetilgendeı: «...jas urpaq jańǵyrý jónindegi osynaý usynystardyń mańyzyn tereń túsinedi dep senemin» degen Elbasynyń senimin aqtaý mektep ustazdary qaýymynyń Otan, El, jas urpaq aldyndaǵy abyroıly, patrıottyq mindeti dep esepteımin.
Aıagúl MIRAZOVA,
Qazaqstannyń Eńbek Eri
ALMATY