Jańa tehnologııalar platformasy

Ulttyq densaýlyq saqtaý júıe­sin damytý jáne jańǵyrtý saıasaty Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Qazaqstannyń úshin­shi jańǵyrýy: jahandyq bá­se­kege qabilettilik» atty Qa­zaq­s­tan hal­qyna Joldaýynda b­e­ril­gen tap­syr­malarǵa sáıkes jú­ze­ge asyry­lý­da.

Aqparattyq júıelerdi paıda­laný ózdiginen qazaqstandyq den­saý­lyq saqtaý salasy úshin ınnova­sııa bolyp tabylmaıdy. Ár túrli av­to­mattandyrý deńgeıindegi aq­par­attyq júıeler elimizdiń me­dı­sı­­nalyq uıymdaryna burynnan bas­tap engizile bastady, alaıda, atal­­ǵan prosess ártekti jáne bir­les­­pegen jáne túpkilikti pa­sı­ent­tiń muq­tajdyqtaryna beı­im­del­megen bo­latyn.

Elektrondy den­saý­lyq saq­taý­dyń jańa ar­hı­tek­tý­ra­sy­nyń negizgi kom­po­nent­te­ri­niń bi­­ri Densaýlyq saq­taý sa­la­syn­da­ǵy aqparattyq jú­ıe­­ler­­di aq­pa­rattandyrý já­ne ın­tero­­­pe­rabeldiligin qam­ta­ma­syz e­tý plat­formasy (Intero­pe­ra­bel­di­lik platformasy) bolyp tabyla­dy.

Interoperabeldilik platfor­masyn engizý pasıenttiń muq­taj­dyqtaryna beıimdelgen qaý­ip­siz, ádil, joǵary sapaly jáne tu­raq­ty densaýlyq saqtaý júıesin qam­ta­ma­syz etý úshin medısınalyq kó­mek­­ti úzdiksiz kórsetý, den­saý­lyq saq­­taý salasynyń aq­pa­rat­­tyq júı­­eleriniń ózara is-qı­my­lyn qam­­tamasyz etý, ózekti, naq­ty já­ne tolyq aqparatty avto­mat­tan­dy­­rylǵan túrde jınaý múm­kin­di­gin beredi.

Qazaqstan Respýblıkasynyń elek­­trondy densaýlyq saq­taý sa­­lasyn damytýdyń 2013-2020 jyl­­­darǵa arnalǵan tujy­rym­da­­ma­­­synyń negizge alynatyn qa­ǵı­dat­­­­tarynyń biri «pasıentke beı­im­­­de­lý» bolyp tabylady. Iаǵnı, ony iske asyrý úshin pasıentke me­dı­sınalyq kómek kórsetý ke­zin­de Qa­zaqstan Respýblıkasy aza­ma­­ty­nyń elektrondy densaýlyq pas­­porty qoldanylýy jáne bul qol­jetimdi bolýy tıis.

Elektrondy densaýlyq pasporty pasıenttiń el ishindegi medısınalyq uıymdarda tekserýden ótý jáne em alý nátı­je­leri, onyń ishinde buryn aýyrǵan aýrý­la­ry men sozylmaly aýrýlary, dá­rilik zattar men basqalarǵa aller­gııa­lyq reak­sııa­synyń bar-jo­ǵy tý­raly elek­tron­dy derekter ke­she­ninen turady.

Atalǵan aqparat Int­er­o­pe­ra­be­l­­­dilik platfor­masynyń qu­ra­my­­na kiretin biryńǵaı ele­k­tro­­n­­dy densaýlyq pasporty re­po­zı­to­rııinde saqtalady já­ne me­dı­sı­­­­na qyzmetkerlerine qol­je­timdi bo­­­lady.

Paıdalanýshylardyń In­te­ro­­perabeldilik platformasynda saq­ta­latyn aqparatqa qoljetimdiligi my­­n­­adaı jeke elektrondy den­saý­­­lyq saqtaý kabınetteriniń kó­me­gi­­­men uıymdastyrylatyn bolady:

– pasıenttiń jeke kabıneti;

– densaýlyq saqtaý qyz­met­ke­ri­niń jeke kabıneti.

Pasıenttiń jeke kabıneti paı­da­la­nýshyǵa onyń elektrondy den­saýlyq pasportyndaǵy derbes derekterine, sondaı-aq, qa­byl­daý­ǵa jazylý, dárigerdi úıge sha­qy­rý já­­ne basqa da densaýlyq saq­taý sa­­la­synyń elektrondy qyz­met­te­­rine qoljetimdilikti qam­ta­ma­syz etedi.

Pasıenttiń jeke kabınetine pa­sıenttiń densaýlyǵyna baılanys­ty (mysaly, josparly tekserý, qa­raý, egý) is-sharalardy ótkizý qa­­je­t­tigi týraly habarlamalar tú­se­tin bolady.

Densaýlyq saqtaý salasynda jumys isteıtin qyzmetkerdiń jeke ka­bıneti pasıenttiń elektrondy densaýlyq pasportymen ózara is-qımyl jasaý, elektrondy joldamalar men taǵaıyndaýlardy basqarý arqyly qyzmetker jumysynyń tıimdiligin arttyrýǵa múmkindigin be­retin, sondaı-aq, taldamalyq já­ne statıstıkalyq aqparatqa, de­n­saýlyq saqtaý salasynyń kór­set­kish­teri men ındıkatorlaryna qol­je­timdilikti qamtamasyz etetin vırtýaldy keńistik bolyp tabylady.

Operasııalyq jáne taldamalyq eseptilik avtomattandyrylǵan túr­de ártúrli kózderden jınalǵan já­ne de­rekter úlgisine sáıkes qu­ry­lym­dal­ǵan derekter negizinde qa­lyp­tas­tyrylady.

Elektrondyq densaýlyq pasportyn júrgizý prosesiniń d­u­­rys jumys isteýi jáne esep­ti­­likti qalyptastyrý den­saý­lyq saq­­taý salasynyń aq­pa­rat­tyq jú­ı­elerimen, onyń ishin­de me­dı­sı­nalyq aqparattyq júı­e­ler­men, Interoperabeldilik plat-fo­r­­masymen yqpaldasýdy talap ete­di. Osylaısha, Qazaqstan Re­s­­­pýblıkasynyń Biryńǵaı elek­­tron­­dy densaýlyq saqtaý ke­ńis­ti­gi qu­ry­la­dy. Densaýlyq saq­taý salasynyń aqpa­rattyq jú­ı­ele­rimen tıimdi ózar­a is-qı­myl ja­­­saý olardyń ınt­e­ro­pe­ra­be­l­di­ligin qamtamasyz etýdi, ıaǵnı se­ma­n­tıkalyq úılesimdilikti saq­tap qa­lýmen klınıkalyq jáne klı­nıkalyq emes derektermen almasý mú­m­kindigin qamtamasyz etýdi talap etedi. Atalǵan maqsattarǵa qol jet­kizý úshin Interoperabeldilik plat­formasy halyqaralyq deń­geı­­de tanylǵan, standarttalǵan tá­sil­de­melerge negizdelgen yqpaldasý te­­tikterin paıdalanady.

Interoperabeldilik plat­for­ma­synyń quramyna Qazaqstan Res­pýb­lıkasynyń elektrondy den­saý­lyq saqtaý salasyndaǵy barlyq qa­tysýshylar úshin aqparattyq obek­tilerdiń – anyqtamalyqtar men jikteýishterdiń, tirkelimderdiń (pasıent­terdiń, medısına qyz­met­kerleriniń, densaýlyq saq­taý uı­ym­­darynyń jáne bas­qa­lar­dyń) bi­­ryńǵaı etalondyq ma­ǵy­na­syn qam­­tamasyz etetin ınfra­qu­ry­lym­dyq komponentter kire­ti­nin qo­­sym­sha atap ótý qajet. Son­d­aı-aq, In­tero­­perabeldilik plat­for­ma­­synyń qu­ramynda aqparattyq re­s­ýr­s­tar men derekterdi syrtqy já­ne ishk­i qaý­ip­ter­den qorǵaıtyn eń zamanaýı aq­pa­rattyq qaýipsizdik qu­ral­dary men rá­simder iske asyrylady.

Interoperabeldilik platformasy medısınalyq kómek kór­setý já­ne basqarý sheshimderin qabyldaý sa­pasyn joǵarylatý jáne pasıentti onyń densaýlyǵy týraly keshendi aq­paratpen, der­bestendirilgen nus­­qaýlarmen jáne eskertýlermen qam­tamasyz etý múmkindigin berýge arnalǵan tujy­rymdamany iske asyrý sheńberinde qurylǵan irgeli jobalardyń biri bolyp tabylady.

Saıyn Shaıhıev,

Ádilbek Saǵadıev,

QR Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń «Respýblıka­lyq elektrondyq densaýlyq saqtaý ortalyǵy» ShJQ RMK