Iskerlik dep osyny aıt

Aýyldaǵy kásiporyn Eýropa rynogyna shyqpaq Osydan birer jyl burynǵy kezdesýde seriktestiktiń quryl­taı­shylary Aıdar Seksenbaev pen Nurlan Qasymhanov ózde­riniń keń kólemdi josparlaryn jaıyp salyp, respýblıkany qoıyp, biraz ýaqyttan soń Reseı men Eýropaǵa qulash ura­tyn­daryn baıandaǵanda, bizge olar­dyń bul jelpinisteri al­byrt jigitterdiń armany ispetti kórinip, sene qoımaǵanymyz ras bolatyn. Aýdan kólemindegi bir­den-bir kásiporyn bolyp sana­latyn seriktestikte sońǵy jyl­dary qandaı ózgerister boldy? Quryltaıshylardyń yntalana kirisken jańa jobalary nendeı nátıjeler berdi? Osy saýal­dar­ǵa naqty jaýap tabý maqsatynda biz kásiporyn qaqpasyn qaqqan edik. – Sehtardy aralamaı turyp, aldymen jalpy jaǵdaıdan biraz maǵlumat alǵanyńyz jón bolar, – dedi bizdi yqylaspen qarsy alǵan osyndaǵy úsh qu­ryltaıshynyń biri N.Qasymha­nov, – sodan soń barsha ahýaldy aldyńyzǵa jaıyp salamyz. Osylaı dep kásiporynnyń búgingi jaı-japsaryn baıandaı bastaǵanda men tańyrqaǵanym­dy jasyra almadym. Biraz ýa­qyt buryn ózim kúmándana qa­ra­ǵan josparlaryn arqaly azamattar júzege asyryp ta úlge­ripti. Onyń eń basty aıǵaǵy se­riktestiktiń Eýropadaǵy múıi­zi qaraǵaıdaı bıznes serkelerimen kelisimge kelip, birlese jumys isteı bastaǵandary der edik. Ká­siporyn bastan-aıaq eýropa­lyq standartqa saı qural-jabdyq­pen jaraqtalyp, burynǵy qara­dúrsin tirlik kelmeske ketipti. – О́ndiristi qaıta jabdyq­taýǵa 180 mıllıon teńge kóle­minde ınvestısııa salyndy, – dep áńgimesin jalǵastyrdy Nur­lan Esimhanuly, – buǵan memleketten bir teńge de alǵan joq­pyz, bar qarjyny Aıdar Ýat­qanuly jáne áriptesimiz Artýr Bých úsheýimiz saldyq. Artýr Bých – Germanııadaǵy áıgili «Delta-Stıks» AQ prezıdenti. Ol osyn­da arnaıy kelip, barsha jaǵ­daıdy muqııat saraptaǵan soń, bizben birlese jumys isteýge kelisim bergen bolatyn. Al ju­mysty durys jolǵa qoıý baǵy­tynda kásiporyn dırektory Ar­man Qalıakperovtiń, osynda­ǵy fılıal dırektory Asylbek Ádilbekovtiń sińirgen eńbekteri ushan-teńiz. Kásiporyn búginde bes baǵyt boıynsha jumys istep, jańa jobany júzege asyryp jatyr. Onyń eń birinshisi – balyqtyń jon etinen fıle daıyndaý. Fıle sehy kókserke, shortan, ala­buǵa etinen zamanaýı talaptarǵa saı daıyndaǵan ónim Reseı ar­qyly shet elge de shyǵarylýda. Ekinshi baǵyt dep balyq keptirý sehyndaǵy qarqyndy jumysty ataı alamyz. Mundaǵy avtomat­tan­dyrylǵan sehtarda shortan, taban, maıshabaq, balyqtary kep­tiriledi, bul sapaly ónimge de suranys mol. Úshinshi baǵyt­ta balyq unyn tartatyn sehtyń jumysyna den qoıylǵan. О́ndi­risten qalǵan barsha qaldyqtar un etip tartylady. Al bul un­nyń, ásirese qus fabrıka­lary men mal bordaqylaıtyn sharýa­shylyqtar úshin taptyrmaıtyn ónim ekenin esepke alsaq, sonaý Astanadan bastap kóptegen ká­siporyndardyń ár kılosyn 117 teńgeden satyp alyp jatqany­na tańdanýǵa bolmaıdy. Osy­dan anyq baıqaıtynymyz, se­riktestiktiń qaldyqsyz óndiris­ke aınalǵandyǵy. Al dál osyn­daı kásiporyn ázirshe Qazaq­standa joq desek, munyń ózi ushqary sóılegendik bola qoı­maıdy. Tórtinshi ba­ǵytty kásiporyn bas­shylary búginde Zaısan kólinde órip júr­gen shaıandy óńdeýge arnaǵan eken. Aýdanda ony óńdeıtin ón­diris orny bolmaǵan­dyqtan, osyǵan deıin aýlanǵan shaıan­nyń barlyǵy qala asyp, Reseıge jónel­tilip jatatyn. Endi bul qosmekendini ózi­mizde iske jaratýǵa múmkindik týyp otyr. Besinshi baǵytta, árı­ne, atakásip – mal ósirý jobasy tur. «Tulpar» sharýa qo­jalyǵy shyn mánin­de osy seriktestiktiń qosalqy sharýashy­lyǵy bolyp tabyla­dy. Sharýashylyq bas­shylary qazaqtyń aq bas sıyryn kóptep satyp alyp, mal tuqymyn asyldandyrýǵa da shyndap den qoıýda. Budan soń biz kásiporyn seh­taryn aralap, ondaǵy ózge­ris­terdi kózben kórýge nıet bildirdik. Syrtqy esikten kirgen­de-aq mundaǵy jaǵdaıdyń túbe­geıli ózgeriske ushyraǵanyna kýá boldyq. Burynǵydaı jaı ara­lap shyǵýǵa ruqsat beril­meı­tin bolypty. Aldymen, bá­ri­miz birdeı aýrýhanadaǵy qa­tań baqylaýda ustalatyn bólim­shelerdegideı arnaýly kıimderdi kıdik. Budan keıin dezınfeksııa bóliminen óttik. Osydan soń baryp, barlyǵy birdeı ar­naýly kıim kıgen, barsha ta­lapqa saı quraldarmen jaraq­tan­ǵan kásiporyn jumysshy­lary qyzý qımyl kórsetip jat­qan sehtarǵa endik. Sehtar ju­mysy tolyǵymen avtomattan­dy­rylǵan. Munda tazalyqqa óte qatty mán beriledi eken. Ba­lyqty jýatyn, shaıatyn sýdyń barlyǵy aldymen akvafor atty qurylǵydan ótedi. Munda sý aýyr metaldardan, basqa da zııandy zattardan 90 paıyzǵa deıin tazaratyn kórinedi. Sodan soń bir aıta keterlik jáıt, ká­siporyn­nyń barsha qaldyq sýla­ry avtomattandyrylǵan ta­zart­qyshtan úsh márte ótedi eken. Sóıtip, maıynan, kirinen arylǵan qaldyq sý arnaýly máshınemen so­ryp alynyp, ádeıilep jabdyqtal­ǵan tuıyq shuńqyrǵa tógiledi. – Mundaǵy qaıta qurý jumys­tary aıaqtalǵan soń bizge Reseıdegi áıgili «Rosselhoznadzor» basqar­ma­synan ınspektorlar keldi, – deıdi Nurlan Esimhanuly. – Birneshe kún bolyp, muqııat tekserý júr­gizgen olar bizdegi jaǵdaı talapqa saı degen sheshimge kelip, óz saıttaryna shyǵýǵa ruqsat berdi. Endi bizge Reseıge óz ónimi­mizdiń kez kelgen túrin shyǵarýǵa jol ashyldy. Budan soń Eýro­odaqtan arnaıy jiberilgen eýroko­mıssarlardy kútip aldyq. Kirpııaz eýropalyqtar zaýyttyń, ónimniń, sýdyń, osyndaǵy tehnıka ataýly­nyń, ónimdi saqtaýdyń, tipti, kıim­niń tazalyǵyna deıin shuqshııa tekserdi. Olar densaýlyq qaýipsizdigin qatań nazarda ustaıdy ǵoı. Degenmen, biz bul synnan da abyroımen óte aldyq. Atalǵan komıssııamen birge Astanadan, oblystan, aýdannan da quzyrly adamdar kelip, bizdiń óz isimizdi laıyqty deńgeıde uıymdastyrǵanymyzǵa kýá boldy. Endi sertıfıkat nómirin tosyp otyrmyz. Ol qolǵa tıgen soń, ónimdi Eýroodaqqa tikeleı jóneltetin bolamyz. Al Keden odaǵymen de qoıan-qoltyq áriptestikke qol jetkizip otyrmyz. «VostokBıznesTrade» JShS atalatyn bul uıym­nyń bıýdjetke jyl kóleminde túsiretin qar­jysy 10 mln. teńgeden asyp jyǵylady. Kásip­orynda 80-nen astam adam jumys isteıdi, olarǵa 30-70 myń teńge aralyǵyn­da eńbekaqy tólenedi. Zeınetaqy qoryna turaqty túrde tólem jasa­lyp otyrady. Kásiporynnyń demeýshilik ba­ǵyt­taǵy oń isterin de atap ótken lázim. Zaısan kóliniń jaǵalaýyn­daǵy balyqshy aýyldaryna baryn­sha qamqorlyq jasalyp turady. Balyqshy toılaryn ótkizýge qy­rýar qarjy bólinedi, aýdandaǵy sport, óner tarlandaryna júıeli túrde demeýshilik kórsetilýde. Aýdan meshitine qajetinshe qoldaý-demeý jasalady. О́tken qysta sý alǵan Qaratoǵaı aýylyna 150 myń, osy aýyldyń mektebine 50 myń teńge aqshalaı járdem berildi. Kúrshimdegi «VostokBıznes­Trade» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi osyndaı keleli isterge qadam jasap jatyr. Qaldyqsyz tehnologııa arqyly ekologııalyq taza ónim alý jolynda barsha bilimderin jumsap, qarjylary men múmkindikterin aıamastan ter tógip júrgen kásiporyn jetekshileriniń kúni erteń kózdegen mejege qol jetkizip, otandyq ónimderdi eks­port­taýshylar retinde halyq­aralyq bıznes shoǵyrynan boı kórseterine senimmen attandyq. Hasen ZÁKÁRIIа, jýrnalıst. Shyǵys Qazaqstan oblysy, Kúrshim aýdany.