Árıne, bas lańkes deıtin qyzmet joq, biraq Ýsama ben Ladendi solaı ataý qabyldanǵan jáne bul ataý onyń mazmunyna saı keledi. Sóıtip, osy aptanyń alǵashqy kúni Pákstandaǵy Abbottabad qalasynda álemdik lańkestiktiń kósemi ben Ladenniń kózi joıyldy.
Gazetimizdiń ótken nómirinde bul jaıynda habar jarııalanǵan. Biraq osynaý oqıǵa týraly az-kem oı tujyrymdaý qajet sııaqty. Tarıhta jaqsy da, jaman da qalady. Jaqsylyǵymen aty óshpeıtin ulylar bar. Bireýler jamandyǵymen de umytylmaıdy. Qatygezdigimen, jaýyzdyǵymen aty shyqqan patshalar, qaraqshylar ótken. Ýsama ben Laden solardyń surpynan. Qazirgi zamannyń jaýyzy, tehnıkanyń sońǵy jetistigimen muzdaı qarýlanǵan, qoly uzyn, múmkindigi mol jaýyz.
Jalpy, ólimdi maquldap, bireýdiń kózi joıylǵanyn jón sanap sóıleý qıyn. Mundaıda sol jaýyzdardyń qolynan qaza tapqan jazyqsyz qurbandardyń arýaǵyn kóz aldyńa elestete otyryp sóz aıtasyń ǵoı. Osydan on jyl buryn Nıý-Iorktegi lańkestik áreketten bir mezette úsh myń adamnyń qaza tapqany tarıhtaǵy qara tańba bolyp qalary anyq. Sol zulymdyq ben Ladenniń basshylyǵymen jasaldy. Qaza bolǵandar kápir edi ǵoı dep, júregi taza bir musylman sol áreketti aqtamasy da anyq.
Ben Ladenniń kózin joıýdy oılastyrǵanǵa da on jyldan asty. Búginge deıin qolǵa túspeı keldi. Aqyry AQSh-tyń arnaýly qyzmeti ony sonaý Pákstan jerinen taýyp, kózin joıdy.
Osylarǵa baılanysty aıtatyn áńgime kóp. Tiri qaldyrsa, lańkester ony qutqarý úshin adamdardy amanatqa alýy múmkin eken. Onyń denesin eshbir el qabyldamapty deıdi. Ol bir jerge jerlense, ony radıkaldy ıslamıster taǵzym etetin qasıetti orynǵa aınaldyrýy aıdan anyq. Sirá, AQSh basshylyǵy osyny eskerse kerek.
Eń bastysy – álemdi titirentken qanypezerdiń kózi joıyldy. Bul jaıynda pikir bildirgen álemdik tulǵalar men memleket basshylarynyń barlyǵy da bul ózi lańkester qolynan taza tapqandardyń arýaǵy rıza bolǵandaı saýapty is bolǵanyn, lańkestikpen kúrestegi ortaq istiń jeńisi ekenin aıtady. Biraz jerde jurt sherýge de shyǵyp, qoldaǵandyqtaryn bildirdi.
Árıne, bul jerde ekinshi bir pikirdi de attap kete almaısyń. Bireýler muny AQSh-qa ǵana kerek isteı baǵalady. Palestınadaǵy HAMAS uıymynyń kósemi Hanııa muny amerıkalyqtardyń musylmandar men arabtardy tuqyrtý saıasatynyń jalǵasy sanasa, reseılik belgili saıasatshy E.Satanovskıı ony Barak Obamanyń saılaý aldyndaǵy naýqanyna qyzmet etetin sharadaı kóredi.
Bas lańkestiń kózi joıyldy. Biraq onyń isi áli joıylmaǵany da anyq. Ornyn basar adam da bar. Sol ornyn basady degen ekinshi bas lańkes sanalatyn Aıman ál-Zaýahırı qaıda ekenin kórsetkenge 25 mıllıon dollar syılyq ta belgilenip otyr. Sonan soń Ábý Iаhııa ál-Lıbıdiń aty atalady.
Endi lańkester kúsh biriktirip, kek qaıtarady degen de pikir bar. Ol negizsiz de emes. Sondyqtan da olarmen kúreste de kúsh biriktirý qajet-aq.
OBAMAMEN KÚRESPEKShILER KО́BEIIP KELEDI
Úlken saıasat úlken tulǵalardyń tóńireginde jasalady. Jurt keıbir elder basshylarynyń aýysqanyn da bilmeı qalady. Al AQSh prezıdentiniń saılaýyna bir jarym jyldaı ýaqyt bolsa da, Barak Obamaǵa qarsy respýblıkashylar arasynan kim shyǵady degen áńgime qyzyp tur.
Demokrattardyń qalaýy – Obama. Adamdary bılikte bolsa, partııalar jańa adam izdep jatpaıdy. Al respýblıkashylar aldymen óz aralarynan bireýdi anyqtaǵansha, biraz aıtysyp-tartysady. Keıin bireýge toqtaǵannan keıin bári de soǵan daýys beredi.
Árıne, qazir olardyń áńgimesindegi basty arqaý – Obamany synaý, qazirgi prezıdenttiń aqsap jatqan tusyn aıtý. Bul rette olardyń múmkindigi kópteý. Bıliktegi prezıdenttiń jumysy jurttyń kóz aldynda, izdegenge kemshilik tabylady, sonymen birge, onyń atqarǵan jumysy da kórinip tur. Oǵan amerıkalyqtar ǵana emes, álem kýá.
Ádette bıliktegiler kóbine jeńip jatady. Olardyń tanymaldylyǵy joǵary. Olardy qarsylas partııada jańa kúshti tulǵa paıda bolǵanda ǵana jeńedi. Saıasatshylardyń paıymdaýynsha, respýblıkashylar qatarynda sońǵy kezde ondaı «jaryq juldyzdar» paıda bola qoımaǵan syńaıly. Sóıtse de kúreske bilek sybanyp shyqqandar bar jáne olardyń qatary kóbeıetini de daýsyz. Alda áli ýaqyt barshylyq.
Jurttyń aıtýynsha, ázirge Barak Obamaǵa básekeles bolatyn adam – Mıt Romnı. О́tken saılaýǵa da qatysqan. Onda ol Massachýsets shtatynyń gýbernatory edi. Odan burynyraq Iýta shtatyn basqarǵan. Sondaı-aq Solt-Leık-Sıtıdegi Qysqy olımpıadanyń uıymdastyrý komıtetin basqaryp, kózge túsken. Tipti Obamamen bedel jarystyryp ta júr. Bıylǵy qańtarda Obamanyń reıtıngi 51 paıyz, al onyki 38 paıyz bolsa, dál búgin tıisinshe 47 jáne 45 paıyzdy qurap otyr. Bul onyń bedeli ósip kele jatqanyn ańǵartady.
Respýblıkashylar úmitkerleriniń arasynda ekinshi orynda – Maık Hakkabı. Arkanzas shtatynyń burynǵy gýbernatory. Kezinde Bıll Klınton da sol shtattan prezıdenttikke kóterilgen. Hakkabıdi de jergilikti halyq barynsha qoldaıdy eken. Biraq bul ulttyq aýqymda qoldaý bolady degen sóz emes. «Eskilerden» Alıaskanyń burynǵy gýbernatory Sara Peılındi aıtýǵa bolar. Ras, ol ótken joly vıse-prezıdenttikke túsken, endi ózi bolǵysy keledi. Qazir ákimshilikte emes, televıdenıeniń mańynda júr, jaı emes, qazirgi prezıdentti synaýdy kásipke aınaldyrǵan.
Jurttyń pikirinshe, Ron Pol men Mıshel Bahman «prezıdenttikke de talasqan» degen ataqty qanaǵat etýmen shekteletin syńaıly. Onyń esesine jurttyń aýzynda kásipker Ronald Tramptyń aty júr. Ol óziniń nasıhatyn Barak Obamany qaralaýǵa negizdegen. Buryn da aıtylǵan Barak Obama AQSh-ta týmaǵan degen (demek, prezıdent bolyp saılanýǵa qaqy joq) áńgimeni qaıta qozdyryp, ony qalaı da dáleldemek. «Durys emes prezıdent joıylsyn, Amerıkany súıetin kásipkerge daýys berińder» degen uran nasıhat qazir jıi estiledi. Odan qazirgi prezıdent te seskenetindeı.
Mamadııar JAQYP.