Aýyl joly – ómir joly

Áridegi asyl arnalardan syr tartsaq: «Jol muraty – jetý». Qazirgi kezeńniń shyndyǵyna den qoısaq: «Qıynnyń qıyny – jol azaby». Halyq qaǵıdasy men ómir fılosofııasynyń basty shyn­dy­ǵy men alshaq tustary osyǵan kelip saıady. Qazirgi kezeńniń shy­naıy kórinisi de, parodoksi de osy. Ony kóz kórdi. Kóńil sendi. BAQ júıesinen baıqap, bilip-júrgenimizdeı, elimizdiń jer-je­rinde «jol azabyn» azaıtý baǵy­tynda mańyzdy qadamdar ja­sa­lyp, irgeli ister atqarylyp-aq keledi. Úlken- kishi qalalarda bir kósheniń ózine áldeneshe ret jón­deý jumystary júrgiziledi. Bul baǵytqa – Elbasynyń dástúrli Joldaýy, «Jol kartasy» da jańa tynys, sony serpin berdi. Aqıqatynda, «Jol kartasy» baǵdarlamasyna enbegen, basshy-qosshylardyń nazarynan tys qa­lyp kele jatqan aýyl-aımaq­tardyń da bar ekenin aıtqymyz keledi. «Uzyn arqan, keń tusaýǵa» salmaı, aqıqatyn aıtsaq Ejelgi Tarazdan júz shaqyrym tóńire­ginde ǵana shalǵaı ornalasqan Talas aýdanyna qarasty «Aqqum» aýyly turǵyndarynyń aýdan hám oblys ortalyǵyna jetýi erteli-kesh aıtyp taýsylmaıtyn ilki ke­zeńderdiń eski ertegisindeı, on­da­ǵy jaqsy ómir, jarqyn bola­shaq­ty ańsaǵan arman-ańsarlaryn­daı, tipti jasyratyny joq, onyń ózi synaptaı syrǵyp, saǵymdaı buldyrap jan-júrekke «máńgilik uıalap», muń men sherge aınal­ǵa­nyna da birneshe onjyldyqtar ótti. «Arǵy tarıhty» aıtpaǵanda, «Bostandyq» pen «Talapty» eldi mekenderinen shyqpa janymdy áldeneshe qaıtalap, jan-júrek­terin ýystarynda ustaǵan aýyl turǵyndary «Aqqumdy» betke alǵanda-aq (qaıtqan tustarynda da) alǵa basqan aıaqtary keri kete beredi. Erkin adymdap, qaryshty qadam jasaýlary qıynnyń qıy­ny-aq. Sebebi túsinikti, bar-joǵy bes-jeti shaqyrym joldy birneshe saǵatta júredi. Taratyp aıt­saq, «Aqqum» men «Bostandyq» ara­syndaǵy aıqysh-uıqysh, oı­ly-qyrly, oıdym-oıdym jerlerden aıaq alyp júrý nemese aı­na­lyp ótý, basqa da amal-tá­silderin jasaý – kúrmeýi qıyn, túıini myqty, alynbas asýǵa aınalǵaly qashan... Aýyl joly ómir joly ekenin eskersek, altyn tamyrdan nár alyp, kemel keleshekke qaryshty qadam jasaǵanǵa ne jetsin! Aýylda da ómir bar. Aýyl men Astananyń arasyn jol jal­ǵaı­dy. Endeshe, sóz joq aýyl joly – ómir joly ekeni anyq. Jo­lymyz dańǵyl bolsa, ómirimiz mán­di, turmys ta sándi bolary haq. Alys aýyldyń arman-ańsarlarynyń biri osy. Raqymjan SAǴYMBEKULY, Qazaqstan Jýrnalıster odaǵynyń múshesi. Jambyl oblysy, Talas aýdany, «Aqqum» aýyly.